Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuID230
Tytuł

Polityka wieloletnia państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce (z uwzględnieniem etapów prac zainicjowanych w roku 2018)

Rodzaj dokumentuprojekty innych dokumentów rządowych
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Wobec stanu demograficznego polskiego społeczeństwa oraz trudnej i dotąd nierozwiązanej sytuacji w obszarze pielęgniarstwa i położnictwa w kraju, dotyczącej braków kadrowych w tych zawodach, trudnych warunków pracy, w tym niekorzystnych warunków płacowych, Minister Zdrowia uznał za niezbędne podjęcie działań na rzecz poprawy sytuacji w tym zakresie. W dniu 21 kwietnia 2017 r. Minister Zdrowia powołał Zespół do spraw opracowania strategii na rzecz rozwoju pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce (zarządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw opracowania strategii na rzecz rozwoju pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce - Dz. Urz. Min. Zdrow. poz. 50 i 102), zwany dalej „Zespołem”. Prace nad dokumentem przygotowywanym przez Zespół były poprzedzone zdiagnozowaniem i zdefiniowaniem najważniejszych problemów występujących w systemie opieki zdrowotnej, dotyczących obszaru polskiego pielęgniarstwa i położnictwa. Problemy te dotyczą m.in.:
1) zbyt małej liczby pielęgniarek i liczby położnych w systemie ochrony zdrowia, co przekłada się na niski wskaźnik pielęgniarek i położnych na 1 tys. mieszkańców;
2) braku w systemie ochrony zdrowia profesji współuczestniczących w bezpośredniej opiece nad pacjentem, wspomagających pracę pielęgniarek;
3) niewystarczającej regulacji dotyczącej liczby i kwalifikacji pielęgniarek i położnych realizujących świadczenia gwarantowane w poszczególnych zakresach świadczeń;
4) braku ustalenia przez podmioty lecznicze posiadające umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia minimalnych norm zatrudniania, pomimo obowiązujących regulacji prawnych w tym zakresie;
5) niedostatecznego określenia ról i kompetencji pielęgniarek i położnych w systemie opieki zdrowotnej;
6) warunków pracy pielęgniarek i położnych (w tym również m.in. związanych z możliwością posługiwania się nowymi technologiami np. prowadzenie dokumentacji w postaci elektronicznej);
7) jakości kształcenia przeddyplomowego i podyplomowego i wprowadzania nowych form kształcenia (e-learning, telepielęgniarstwo).
Zespół zakończył prace z dniem 31 grudnia 2017 r. Opracowany dokument pn. „Strategia na rzecz rozwoju pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce”, zwany dalej „Strategią”, został przyjęty przez Ministra Zdrowia i jest jednym z istotnych narzędzi w realizacji polityki zdrowotnej w perspektywie wieloletniej.
Strategia została przygotowana przez szerokie grono ekspertów, m.in. przedstawicieli środowiska zawodowego pielęgniarek i położnych, samorządu zawodowego i ogólnopolskiego związku zawodowego pielęgniarek i położnych, z udziałem przedstawicieli towarzystw naukowych i stowarzyszeń zawodowych (reprezentujących także inne zawody medyczne – opiekun medyczny), pracodawców, organizacji pacjenckich, placówek oświatowych, kształcących w innych zawodach medycznych, przedstawicieli administracji publicznej (resort zdrowia, nauki i szkolnictwa wyższego, edukacji) oraz Narodowego Funduszu Zdrowia.
W ocenie Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, zwanej dalej „NRPiP” oraz Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych, zwanego dalej „OZZPiP”, istnieje potrzeba wzmocnienia rangi dokumentu – Strategii opracowanej w 2017 r. – oraz zagwarantowania realizacji określonych działań na poziomie krajowym poprzez przedłożenie go Radzie Ministrów. Powyższe znalazło potwierdzenie w Porozumieniu zawartym w dniu 9 lipca 2018 r. pomiędzy Ogólnopolskim Związkiem Zawodowym Pielęgniarek i Położnych i Naczelną Izbą Pielęgniarek i Położnych a Ministrem Zdrowia i Narodowym Funduszem Zdrowia, zwanym dalej „Porozumieniem” (zgodnie z § 2 ust. 6 Porozumienia strony zobowiązują się do pracy nad dokumentem pt. „Strategia na rzecz rozwoju pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce” w celu jego dostosowania do bieżących potrzeb środowiska oraz opracowania jego finalnej wersji w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r. celem przedłożenia Radzie Ministrów). W efekcie tych ustaleń, Strategia została zweryfikowana w IV kwartale 2018 r. ze stronami Porozumienia, tj. NRPiP i OZZPiP, w szczególności w zakresie czytelnego przedstawienia priorytetów w poszczególnych obszarach i przyjęła formę dokumentu pn. „Polityka wieloletnia państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce (z uwzględnieniem etapów prac zainicjowanych w roku 2018)”, zwana dalej „Polityką na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa”.
Po wpisaniu tego dokumentu do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostanie on skierowany do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania, a w przypadku uzasadnionej potrzeby, zostanie zaktualizowany.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Polityka państwa na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa to pierwszy dokument o charakterze planistycznym dedykowany jednej z najważniejszych i  najliczniej reprezentowanych profesji udzielających świadczeń zdrowotnych w systemie opieki zdrowotnej. Dokument ten określa kierunki działań dla poprawy sytuacji i wzmocnienia polskiego pielęgniarstwa i położnictwa, z uwzględnieniem w szczególności zapewnienia wysokiej jakości, bezpieczeństwa i optymalizacji dostępności do świadczeń zdrowotnych udzielanych przez pielęgniarki i położne.
Realizacja zawartych w Polityce na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa działań docelowo wpłynie na poprawę funkcjonowania krajowego systemu opieki zdrowotnej, odpowiednie rozmieszczenie i wykorzystanie zasobów opieki zdrowotnej, w tym kapitału ludzkiego jakim są profesjonaliści zawodowi w obszarze pielęgniarstwa i położnictwa.
Opracowanie Polityki na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa nie jest wynikiem wyłącznie realizacji postanowień i zobowiązań wynikających z zawartego Porozumienia, ponieważ dokument ten w pierwotnej wersji (Strategia) został opracowany w grudniu 2017 r., tj. przed podpisaniem Porozumienia.
Jednym z głównym celów zawarcia tego Porozumienia jest podjęcie  działań zmierzających do stabilizacji wynagrodzeń pielęgniarek i położnych poprzez włączenie dodatkowych środków na świadczenia opieki zdrowotnej udzielane przez pielęgniarki i położne do podstawy wynagrodzenia. Wszystkie postanowienia określone w Porozumieniu wpisują się w poszczególne obszary priorytetowe określone w Polityce na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa i stanowią jej uszczegółowienie w poszczególnych obszarach.
Poniżej działania już zrealizowane, będące w trakcie realizacji i planowane do realizacji, które wynikają z Porozumienia i są spójne z założeniami Polityki na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa:
1) wprowadzono regulację polegającą na wzroście wynagrodzeń zasadniczych pielęgniarek i położnych w wysokości 1.100/1.200 zł miesięcznie, w przeliczeniu na pełen etat pielęgniarki albo położnej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2018 r. w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1681) - § 1 ust. 1 Porozumienia;
2) wprowadzono regulację polegającą na określeniu nowych wskaźników zatrudnienia pielęgniarek i położnych , zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 11 października 2018 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. poz. 2012) - § 1 ust. 2 Porozumienia;
3) trwają prace nad określeniem i wprowadzeniem norm w pozostałych rodzajach świadczeń: opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, rehabilitacja lecznicza, leczenie uzdrowiskowe, stacjonarne świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej oraz opieki paliatywnej i hospicyjnej - § 1 ust. 3 i 4 Porozumienia;
4) zapewniono realizację programów rozwojowych dla uczelni medycznych mających na celu zwiększenie liczby absolwentów kierunku pielęgniarstwo i położnictwo (konkursy ogłaszane w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój - POWER 2014-2020) - § 1 ust. 5 Porozumienia;
5) trwają prace nad wprowadzeniem regulacji polegającej na wprowadzeniu porady pielęgniarskiej do świadczeń gwarantowanych (podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoryjna opieka specjalistyczna) finansowanych z Narodowego Funduszu Zdrowia. Aktualnie, zakończyła się procedura uzgodnień wewnętrznych dotycząca projektowanych przepisów w ww. zakresie - § 1 ust. 6 Porozumienia;
6) trwają prace nad wprowadzeniem regulacji polegającej na umożliwieniu skorzystania z płatnego urlopu szkoleniowego dla pielęgniarek i położnych w wymiarze 6 dni rocznie, zgodnie z projektem ustawy o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, który został skierowany do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów - § 1 ust. 7 Porozumienia;
7) trwają prace analityczne obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia regulującego sposób przeprowadzania konkursów na stanowiska kierownicze w niektórych podmiotach leczniczych w zakresie składu komisji konkursowych - § 1 ust. 8 Porozumienia;
8) trwają ustalenia robocze ze stroną społeczną dotyczące zmiany współczynników pracy określonych w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz. U. poz. 1473 i z 2018 r. poz. 1942) - § 1 ust. 9 Porozumienia;
9) wprowadzono regulacje dotyczące zwiększenia wzrostu wynagrodzeń dla pielęgniarek i położnych, na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1146, z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 października 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1628, z późn. zm.), zwanych dalej „rozporządzeniami OWU” oraz dokonano nowelizacji zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wynikających z wejścia w życie powyższych rozporządzeń - § 1 ust. 10 i 11 Porozumienia;
10) opracowano pakiet narzędzi zachęcających pielęgniarki i pielęgniarzy, zamierzających dobrowolnie podjąć służbę w Wojskowej Obronie Terytorialnej (WOT) – działanie należące do właściwości Ministra Obrony Narodowej - § 1 ust. 12 Porozumienia;
11) zrealizowano działania polegające na wzroście wynagrodzeń pielęgniarek i położnych, zatrudnionych w jednostkach podległych i nadzorowanych przez Ministra Zdrowia oraz w stacjach sanitarno-epidemiologicznych, zgodnie z dotychczasową praktyką - § 1 ust. 13 Porozumienia;
12) trwają prace nad przygotowaniem ogólnopolskiej kampanii informacyjnej promującej wykonywanie zawodów pielęgniarki i położonej we współpracy z OZZPiP oraz NRPiP - § 1 ust. 14  Porozumienia;
13) prowadzone są na bieżąco konsultacje Ministra Zdrowia ze środowiskiem pielęgniarek i położnych w zakresie wprowadzenia zmian systemowych w ochronie zdrowia - § 1 ust. 15 Porozumienia;
14) planowane są przez Ministra Zdrowia w 2019 r. prace dotyczące przygotowania projektu ustawy, który zastąpi regulacje zawarte w rozporządzeniach OWU w zakresie wzrostu wynagrodzeń pielęgniarek i położnych - § 2 ust. 5 Porozumienia;
15) opracowano finalną wersję Strategii celem przedłożenia tego dokumentu Radzie Ministrów, który przyjął formę Polityki na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa; efektem realizacji tego zadania jest niniejsze zgłoszenie - § 2 ust. 6 Porozumienia.
Głównym celem Polityki na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa jest wypracowanie rozwiązań zapewniających wysoką jakość, bezpieczeństwo i dostępność do opieki pielęgniarskiej i położniczej dla pacjentów i społeczeństwa poprzez zwiększenie liczby pielęgniarek i położnych w polskim systemie opieki zdrowotnej i powstrzymanie emigracji zarobkowej tej grupy zawodowej, zmotywowanie absolwentów do podejmowania pracy w zawodzie pielęgniarki i położnej  oraz  utrzymanie na rynku pracy pielęgniarek i położnych nabywających uprawnienia emerytalne. Okres realizacji tego dokumentu przedstawiono w perspektywie od 5 do 15 lat. Polityka na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa zawiera diagnozę sytuacji w tym zakresie, konkretne kierunki interwencji, jakie należy podjąć, harmonogram oraz wskaźniki efektywności działań.
Obszary priorytetowe ujęte w Polityce na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa to:
1) kształcenie przed- i podyplomowe pielęgniarek i położnych;
2) rola i kompetencje pielęgniarek i położnych w systemie ochrony zdrowia;
3) normy zatrudnienia – określenie liczby pielęgniarek i położnych oraz ich kwalifikacji w poszczególnych zakresach  świadczeń;
4) warunki pracy, wynagrodzenia i prestiż zawodów pielęgniarki i położnej;
5) nowy zawód medyczny jako zawód pomocniczy dla zawodu pielęgniarki w systemie opieki zdrowotnej.

Przygotowane w projekcie Polityki na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa rozwiązania mają na celu m.in.:
1) zwiększenie liczby studentów na kierunku pielęgniarstwo i położnictwo przy uwzględnieniu jakości kształcenia;
2) poprawę jakości kształcenia na kierunku pielęgniarstwo i położnictwo;
3) zmianę w systemie kształcenia podyplomowego;
4) rozwój badań naukowych w pielęgniarstwie;
5) określenie ról i kompetencji pielęgniarek i położnych w systemie ochrony zdrowia;
6) określenie faktycznej liczby pielęgniarek i liczby położnych w systemie ochrony zdrowia, wraz z określeniem docelowych wskaźników na 1 tys. mieszkańców;
7) wypracowanie regulacji dotyczącej liczby i kwalifikacji pielęgniarek i położnych realizujących świadczenia gwarantowane w poszczególnych zakresach świadczeń;
8) wypracowanie mechanizmów motywujących podmioty lecznicze, posiadające umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, do określenia minimalnych norm zatrudniania;
9) poprawę warunków pracy pielęgniarek i położnych;
10) wprowadzenie do systemu opieki zdrowotnej profesji współuczestniczącej w bezpośredniej opiece nad pacjentem, wspomagającej pracę pielęgniarek.
Doprecyzowując najważniejsze cele należy wskazać na:
- dążenie do osiągnięcia wskaźnika liczby pielęgniarek w Polsce na poziomie średniego wskaźnika OECD (9,4 dla 2016 r. w okresie 15 lat),
- zwiększenie liczby osób studiujących na kierunku pielęgniarstwo studiów pierwszego stopnia na uczelniach medycznych o około 500 miejsc od roku akademickiego 2018/2019 oraz utrzymanie tego poziomu w kolejnych naborach, a także podejmowanie działań zmierzających do analogicznych rozwiązań w uczelniach nadzorowanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego;
- poprawę warunków pracy pielęgniarek i położnych m.in. poprzez realizację pilotażu standaryzacji opieki pielęgniarskiej w zakresie elektronicznej dokumentacji medycznej, ustalenie ścieżki awansu zawodowego pielęgniarek i położnych i zwiększenie wynagrodzeń pielęgniarek i położnych (kwestie związane ze wzrostem wynagrodzeń pielęgniarek i położnych uregulowane zostały w odrębnych aktach prawnych, w tym w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz w rozporządzeniach OWU).
Najważniejsze proponowane działania to:
1) zwiększenie dotacji dla uczelni publicznych z przeznaczeniem na zwiększenie liczby przyjmowanych kandydatów na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo;
2) wypracowanie i wdrożenie modelu współpracy uczelni z podmiotami leczniczymi w zakresie realizacji kształcenia praktycznego (zajęć praktycznych i praktyk zawodowych);
3) dostosowanie infrastruktury szkół wyższych prowadzących kierunki pielęgniarstwo i położnictwo do większej liczby studentów w zakresie kształcenia praktycznego (centra symulacji medycznej);
4) dostosowanie standardów kształcenia na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo do aktualnych potrzeb systemu opieki zdrowotnej i wymogów regulacji UE;
5) zwiększenie dofinansowania specjalizacji ze środków budżetowych;
6) wypracowanie akredytacji dla wszystkich form kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych;
7) współpraca z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakresie zapewnienia środków finansowych na rozwój i badania naukowe w pielęgniarstwie;
8) utworzenie Krajowego Instytutu Pielęgniarstwa i Położnictwa będącego zapleczem naukowo-eksperckim dla Ministra Zdrowia;
9) opracowanie standardów organizacyjnych z określeniem roli i kompetencji zawodowych pielęgniarki i położnej w poszczególnych rodzajach świadczeń opieki zdrowotnej;
10) realizacja pilotażu standaryzacji opieki pielęgniarskiej (ICNP, dokumentacja elektroniczna, zdarzenia niepożądane);
11) przeprowadzenie kampanii w mediach ukazującej pozytywny wizerunek zawodów i różnorodność pracy pielęgniarki i położnej oraz zachęcającej do wyboru tych zawodów;
12) podjęcie działań na rzecz upowszechnienia i bardziej efektywnego wykorzystania zawodu opiekuna medycznego w systemie opieki zdrowotnej.
Podmioty zaangażowane w realizację powyższych działań: Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych, Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych, towarzystwa naukowe i stowarzyszenia zawodowe zrzeszające pielęgniarki i położne, uczelnie kształcące pielęgniarki i położne, podmioty lecznicze, Narodowy Fundusz Zdrowia, Krajowa Rada Akredytacyjna Szkół Pielęgniarek i Położnych, Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych, Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia oraz inne podmioty właściwe dla poszczególnych obszarów działania.
Nie wszystkie cele i działania wynikające z Polityki na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa będą wymagały nakładów finansowych. Jednakże działania, które będą generować koszty planuje się finansować ze środków pochodzących z różnych źródeł, w szczególności z publicznych funduszy krajowych, tj. budżetu państwa oraz państwowych funduszy celowych, a także środków europejskich.
Rzeczywiste koszty, które będą niezbędne do realizacji celów i działań wynikających z Polityki na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa są trudne do ustalenia, jednakże:
1. ze środków europejskich zaplanowane są środki finansowe m. in. na następujące działania:
a) zwiększenie liczby absolwentów kierunków pielęgniarstwo/położnictwo (licencjat) poprzez realizację programów rozwojowych dla uczelni medycznych uczestniczących w procesie kształcenia pielęgniarek i położnych - 152.621.000 zł;
b) kształcenie podyplomowe pielęgniarek i położnych w obszarach związanych z potrzebami epidemiologiczno – demograficznymi - 66.419.000 zł;
c) utworzenie 18 Wieloprofilowych Centrów Symulacji Medycznej – 347.081.000 zł;
d) utworzenie 35 Monoprofilowych Centrów Symulacji Medycznej w uczelniach kształcących pielęgniarki/położne na studiach I stopnia – 92.545.000 zł;
e) realizacja pilotażu standaryzacji opieki pielęgniarskiej w ramach projektu pozakonkursowego pn. „Rozwój kompetencji pielęgniarskich”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (POWER)  – 2.514.000 zł;
f) realizacja kampanii medialnej promującej zawody pielęgniarki i położnej w ramach projektu pozakonkursowego pn. „Rozwój kompetencji pielęgniarskich” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (POWER)  – 728.000 zł;
2. z budżetu państwa planuje się zrealizować m. in. następujące działania wraz z podaniem szacunkowych kosztów:
a) zwiększenie liczby osób studiujących na kierunku pielęgniarstwo studiów pierwszego stopnia na uczelniach medycznych o około 500 miejsc od roku akademickiego 2018/2019 oraz utrzymanie tego poziomu w kolejnych naborach – zwiększenie dotacji dla uczelni medycznych w wysokości 12.800.000 zł/rok akademicki (kwota dotacji w okresie 10 lat wyniesie 268.800.000 zł);
b) zwiększenie liczby pielęgniarek i położnych posiadających tytuł specjalisty w określonych dziedzinach pielęgniarstwa - zwiększenie środków finansowych na sfinansowanie szkoleń specjalizacyjnych o 1.000.000 zł rocznie (w okresie 10 lat wyniesie 10.000.000 zł);
c) przeprowadzenie w latach 2020 – 2021 kampanii w mediach ukazującej pozytywny wizerunek zawodów i różnorodność pracy pielęgniarki i położnej oraz zachęcającej do wyboru tych zawodów– 6.000.000 zł.;

Powyższy katalog nie wyczerpuje wszystkich potrzeb finansowych niezbędnych do realizacji celów i działań określonych w Polityce na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa.
Sposób monitorowania i oceny osiągania celów w Polityce na rzecz pielęgniarstwa i położnictwa:
Monitorowanie realizacji i ocena poziomu osiąganych celów, o których mowa w projektowanym dokumencie, będzie się odbywać cyklicznie, tj. będzie obejmować  5-letnie okresy realizacji (zgodnie z harmonogramem), co zostanie przedstawione w formie raportu.
Stopień realizacji wskazanych celów zostanie poddany okresowej ocenie z wykorzystaniem poniższych wskaźników:
- liczba uczelni kształcących na kierunkach pielęgniarstwo i położnictwo, w podziale na województwa;
- liczba studentów kierunku pielęgniarstwo i położnictwo, w tym w ramach programów rozwojowych;
- wskaźnik pielęgniarek/położnych na 1000 mieszkańców;
- liczba uczelni i podmiotów leczniczych, które wdrożyły model współpracy w zakresie realizacji kształcenia praktycznego;
- liczba uczelni posiadających centra symulacji medycznej;
- zmodyfikowane standardy kształcenia dla kierunków pielęgniarstwo i położnictwo;
- liczba dziedzin kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych;
- liczba zmodyfikowanych programów kształcenia podyplomowego;
- kwota środków finansowych z budżetu państwa przeznaczanych corocznie na kształcenie podyplomowe;
- liczba organizatorów kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych uprawnionych do prowadzenia specjalizacji, posiadających akredytację;
- utworzenie Krajowego Instytutu Pielęgniarstwa i Położnictwa;
- liczba pielęgniarek i położnych w Radzie Naukowej przy Ministrze Zdrowia;
- liczba zmienionych aktów prawnych;
- liczba standardów organizacyjnych;
- liczba podmiotów leczniczych objętych pilotażem w zakresie standaryzacji opieki pielęgniarskiej;
- liczba działań informacyjno-promocyjnych.
Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji: poprawa dostępności i jakości opieki zdrowotnej w zakresie świadczeń udzielanych przez pielęgniarki i położne.
W wyniku podjętych działań legislacyjnych przez Ministra Zdrowia dotyczących wejścia w życie:
1. Rozporządzenia z dnia 11 października 2018 r. Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2018 r.  poz. 2012) – skutkiem jest wprowadzenie wskaźników zatrudnienia pielęgniarek i położnych w wymiarze 0,6 na łóżko (oddziały o profilu zachowawczym) i 0,7 na łóżko (oddziały o profilu zabiegowym). Nowe normy zatrudniania pielęgniarek i położnych obowiązujące od 1 stycznia 2019 r., mają na celu przede wszystkim poprawę bezpieczeństwa personelu i pacjentów. Przyjęcie nowych regulacji dot. norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych w podmiotach leczniczych jest rezultatem opracowania Strategii oraz Porozumienia. W obowiązującym porządku prawnym przed wprowadzeniem rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 października 2018 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego, obliczanie przez podmioty lecznicze norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych następowało, m.in. w oparciu o kategorie pacjentów, w zależności od intensywności opieki, której wymagają. Środowisko pielęgniarek i położnych sygnalizowało jednak, iż dowolność jaką zakłada taki sposób ustalania normy była nadużywana przez część świadczeniodawców skutkując zatrudnianiem mniejszej liczby personelu niż wynika to z realnego zapotrzebowania oraz konieczności zapewnienia bezpieczeństwa hospitalizowanym pacjentom. W związku z powyższym Minister Zdrowia uznał za zasadne wprowadzenie wystandaryzowanej normy zatrudnienia, która będzie stanowiła minimalny poziom zatrudnienia na oddziałach szpitalnych w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. W wyniku wprowadzenia ww. wskaźników zatrudnienia pielęgniarek i położnych nastąpiła redukcja pustych łóżek w szpitalach.  Analiza dotycząca obłożenia łóżek pokazała, że wykorzystanie łóżek na oddziałach gdzie ich liczba uległa zmniejszeniu było na poziomie od 49% do 74%. Wskaźnik średniego wykorzystania łóżek szpitalnych jest to stosunek liczby osobodni pobytu pacjentów w szpitalu do średniej liczby łóżek. Przy czym liczba osobodni jest równa sumie dni, w trakcie których przebywali w szpitalu wszyscy leczeni w ciągu roku (wskaźnik zalecany to 80%, optymalny 85%, z wyłączeniem wybranych specjalności medycznych, tj. choroby zakaźne, pediatria). W przypadku pediatrii, z uwagi na sezonowość zachorowań dzieci, zalecany optymalny wskaźnik obłożenia łóżek to ok. 70%. Podmioty lecznicze, w celu maksymalizacji wykorzystania zasobów, powinny dążyć do osiągnięcia zalecanych wskaźników, a zatem zmniejszenie liczby łóżek w oddziałach szpitalnych, w których jest niski wskaźnik ich wykorzystania, nie  ograniczy dostępności do świadczeń medycznych i zagrożenia bezpieczeństwu pacjentów. Należy podkreślić, że zarówno  zwiększanie jak i zmniejszanie liczby łóżek  to naturalny mechanizm zarządczy, za pomocą którego można wpływać na dostosowywanie bazy szpitalnej do aktualnych potrzeb zdrowotnych, epidemiologicznych i demograficznych społeczeństwa. Ze względu na postęp naukowo-technologiczny coraz więcej zabiegów medycznych można wykonywać w trybie jednodniowym, ponadto obecne możliwości leczniczo - terapeutyczne pozwalają na znaczne skracanie hospitalizacji. Powyższe powoduje, że redukcja łóżek szpitalnych powinna przebiegać w sposób ciągły, co ma miejsce w krajach zachodnich.  Utrzymywanie zbyt dużej liczby stacjonarnych łóżek szpitalnych w stosunku do faktycznych potrzeb, jest zjawiskiem niepożądanym dla systemu ochrony zdrowia.
2. Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2018 r. w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1681) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1682) – skutkiem jest stabilizacja wynagrodzeń pielęgniarek i położnych poprzez włączenie dodatkowych środków na świadczenia opieki zdrowotnej udzielane przez pielęgniarki i położne do podstawy wynagrodzenia zasadniczego, co zapewni właściwe miejsce pielęgniarki i położnej w systemie świadczeń opieki zdrowotnej oraz stworzenie warunków powodujących wzrost atrakcyjności zawodów pielęgniarki i położnej dla nowych kadr.
Ponadto, zabezpieczenie środków finansowych w ustawie budżetowej na dany rok, m.in. na:
-  dotację dydaktyczną dla uczelni medycznych kształcących pielęgniarki - skutkuje zwiększeniem liczby studentów na kierunku pielęgniarstwo w danym roku,
- wzrost wynagrodzeń pielęgniarek i położnych zatrudnionych w jednostkach podległych lub nadzorowanych przez Ministra Zdrowia, finansowanych z budżetu państwa oraz w stacjach sanitarno-epidemiologicznych - skutkuje utrzymaniem wzrostu wynagrodzeń tym grupom zawodowym,
- zwiększenie dofinansowania szkoleń specjalizacyjnych ze środków budżetowych - skutkuje zwiększeniem liczby pielęgniarek i położnych z tytułem specjalisty w systemie ochrony zdrowia.
Ponadto, Minister Zdrowia wyraża gotowość do współpracy z Ministrem Obrony Narodowej do podejmowania działań mających na celu zwiększenie liczby pielęgniarek i położnych podejmujących dobrowolnie służbę w Wojskach Obrony Terytorialnej.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMZ
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuJózefa Szczurek-Żelazko Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMZ
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2019 r. - ZREALIZOWANY RM przyjęła 15 października 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 16.10.2019
Rejestr zmian