Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD515
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Zgłoszenie niniejszego projektu ustawy zostało poprzedzone wstępną analizą identyfikującą potrzebne zmiany w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zidentyfikowane w ramach tej analizy obszary w zakresie dotyczącym procedury rejestracji i oznaczania pojazdów, ich rejestracji czasowej, wyrejestrowania, czasowego wycofania z ruchu, posiadania dokumentów wymaganych do okazywania organom kontroli ruchu drogowego są wynikiem wniosków społecznych wpływających w ostatnich latach do ministerstwa, interpelacji i zapytań poselskich, inicjatyw ministra właściwego do spraw informatyzacji czy też wniosków ze spotkań eksperckich z innymi resortami
i podmiotami, w szczególności z Ministerstwem Cyfryzacji, a także wniosków z rozpatrywania przepisów wykonawczych na wcześniejszych komisjach prawniczych w Rządowym Centrum Legislacji.
Uwzględniając powyższe zasadniczą przyczyną wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie jest wprowadzenie przepisów upraszczających ww. procedury, czy też wprowadzających zwolnienie kierujących posiadających polskie prawo jazdy z obowiązku posiadania przy sobie prawa jazdy i okazywania go podczas kontroli drogowej poprzez zmianę przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Kodeksu karnego, Kodeksu wykroczeń, ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, ustawy o dowodach osobistych i ustawy o kierujących pojazdami. Projektowane regulacje mają na uwadze potrzebę wprowadzenia ułatwień dla obywateli (właścicieli pojazdów) oraz odpowiednio zmniejszenie zadań i obciążeń administracyjnych dla organów samorządowych wykonujących zadanie rejestracji pojazdów, ich rejestracji czasowej, wyrejestrowania, czy też czasowego wycofania
z ruchu. W ostatnich latach w procedurach tych wprowadzane były możliwe uproszczenia w przepisach wykonawczych do ustawy. Wprowadzenie jednak zidentyfikowanych nowych rozwiązań w przedmiotowym obszarze, zaproponowanych w pkt 2 wymaga zmian ustawowych. Istotne jest też umożliwienie w szerszym zakresie korzystania z rozwiązań teleinformatycznych w oparciu o dane gromadzone i dostępne dla uprawnionych podmiotów w funkcjonujących rejestrach państwowych.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Istotą planowanych w projekcie ustawy rozwiązań jest:
1) wprowadzenie ułatwień dla obywateli (właścicieli pojazdów, w tym przedsiębiorców) oraz zmniejszenie
w związku z tym odpowiednio zadań i obciążeń administracyjnych dla organów samorządowych poprzez:
a) zniesienie obowiązku wydawania karty pojazdu w procesie pierwszej rejestracji pojazdu przez starostę lub przez producenta lub importera przy wprowadzeniu pojazdu do obrotu na terytorium RP wobec obecnej sytuacji pełnego dostępu organów rejestrujących do centralnej ewidencji pojazdów po wdrożeniu CEPiK 2.0;
b) wprowadzenie możliwości zachowania na wniosek właściciela pojazdu dotychczasowego numeru rejestracyjnego pojazdu, w tym zalegalizowanych tablic (tablicy) rejestracyjnych, jeżeli właściciel pojazdu składa wniosek o rejestrację pojazdu, który był zarejestrowany na terytorium RP i posiada tablice rejestracyjne zgodne z obecnie obowiązującymi przepisami;
c) wprowadzenie możliwości rejestracji pojazdu lub czasowej rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu przez starostę właściwego również ze względu na miejsce czasowego zamieszkania (siedzibę), jeżeli czasowe zamieszkanie właściciela pojazdu w danym miejscu trwa dłużej niż 6 miesięcy, uwzględniając potrzebę przemieszczania się obywateli ze względu na potrzeby zawodowe czy osobiste;
d) wprowadzenie możliwości czasowej rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu w przypadku konieczności przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru również przez starostę właściwego dla miejsca zakupu lub odbioru pojazdu, a nie tylko jak dotychczas przez starostę właściwego dla miejsca zamieszkania (siedzibę), które może być nietożsame z miejscem zakupu lub odbioru pojazdu;
e) wprowadzenie powiązania czasowej rejestracji pojazdu w celu wywozu za granicę z czynnością wyrejestrowania pojazdu z urzędu ale pod warunkiem złożenia stosownego oświadczenia przez wnioskującego o wywozie pojazdu za granicę pod rygorem odpowiedzialności karnej, co usprawni proces wyrejestrowania pojazdów, odciąży właścicieli pojazdów od składania odrębnego wniosku o wyrejestrowanie pojazdu jak również wpłynie na referencyjność danych w centralnej ewidencji pojazdów;
f) wyłączenie z obowiązku rejestracji przed sprzedażą na terytorium RP pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego UE w terminie 30 dni od jego sprowadzenia w przypadku podmiotu uprawnionego, który posiada ważną wydaną decyzję o profesjonalnej rejestracji pojazdów;
g) rozważenie rozszerzenia katalogu pojazdów wycofywanych z ruchu, ale w niezbędnym zakresie np. samochodu osobowego w przypadku konieczności dokonania naprawy w związku z uszkodzeniem zasadniczych elementów nośnych konstrukcji od 3 do 12 miesięcy  i nie częściej niż po upływie 3 lat od daty poprzedniego wycofania z ruchu, uwarunkowane przeprowadzeniem dodatkowego badania technicznego pojazdu po naprawie przed ponownym dopuszczeniem do ruchu;
h) zniesienie obowiązku przedkładania do rejestracji pojazdu dowodu własności, jeśli od uprzedniej ostatniej rejestracji pojazdu nie nastąpiła zmiana w zakresie własności pojazdu (dotyczy przerejestrowania pojazdu dokonywanego na wniosek właściciela pojazdu w przypadku zmiany miejsca jego zamieszkania/siedziby);
i) zniesienie obowiązku wydawania nalepki kontrolnej i jej wtórnika a także przekazywania i udostępniania informacji w tym zakresie z centralnej ewidencji pojazdów;
j) nadanie raportowi z udostępnianej przez Ministra Cyfryzacji usługi Mój Pojazd mocy dokumentu potwierdzającego dane zgromadzone w centralnej ewidencji pojazdów;
k) zwolnienie kierujących posiadających polskie prawo jazdy z obowiązku posiadania przy sobie prawa jazdy i okazywania go podczas kontroli drogowej. Zakłada się możliwość sprawdzenia danych kierowcy, w tym jego uprawnień oraz dotyczących dokumentu prawa jazdy w centralnej ewidencji kierowców przez uprawniony do kontroli ruchu drogowego organ. Zwolnienie z obowiązku posiadania przy sobie prawa jazdy nastąpi po ogłoszeniu komunikatu ministra właściwego do spraw informatyzacji wskazującego termin. Komunikat zostanie ogłoszony na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej z trzymiesięcznym wyprzedzeniem oraz w Dzienniku Urzędowym Ministra Cyfryzacji;
l) wprowadzenie możliwości rejestracji nowego pojazdu przez przedsiębiorcę zajmującego się sprzedażą nowych pojazdów w imieniu kupującego co usprawni i ułatwi proces rejestracji pojazdu, a także umożliwi nabywcy pojazdu zlecenie złożenia wniosku przez upoważnionego przedstawiciela salonu sprzedaży drogą elektroniczną.
2) poprawa warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów poprzez:
a) określenie obowiązkowego 30 dniowego terminu na złożenie przez właściciela pojazdu wniosku o rejestrację pojazdu licząc od daty nabycia pojazdu  w kraju albo jego sprowadzenia z zagranicy;
b) określenie obowiązkowego 30 dniowego terminu na złożenie wniosku przez właściciela pojazdu o wyrejestrowanie pojazdu począwszy od zaistnienia ustawowej przesłanki do tego wyrejestrowania;
c) gromadzenie i przekazywanie do centralnej ewidencji pojazdów informacji o przekroczeniach terminów dotyczących złożenia wniosku o rejestrację albo wyrejestrowanie pojazdu, zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu fatycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnymi; informacje takie będą dostępne dla podmiotów korzystających z CEP dla realizacji ich ustawowych zadań (np. Policja, Sądy).
3) wprowadzenie przepisów regulujących na poziomie ustawy obecne rozwiązania systemowe lub je modyfikujące, w szczególności:
a) przepisów regulujących funkcjonowanie systemu teleinformatycznego do obsługi zadań publicznych związanych
z rejestracją pojazdów wykonywanych przez starostę, mając na uwadze powiązanie procesu produkcji dowodu rejestracyjnego z procesem rejestracji pojazdu i z danymi gromadzonymi w centralnej ewidencji pojazdów;
b) uregulowanie dostępu przez producenta dowodu rejestracyjnego do danych zakodowanych w dowodzie rejestracyjnym dla realizacji ustawowych zadań niektórych podmiotów, o których mowa w art. 80c ustawy (wnioskowane np. przez zakłady ubezpieczeń);
c) uregulowanie w ustawie wymiany informacji z państwami członkowskimi o pojazdach zarejestrowanych na terytorium RP; po wdrożeniu CEPIK 2.0 i stabilizacji systemów ta wymiana powinna być prowadzona głównie przez administratora danych i informacji zgromadzonych w ewidencji tj. ministra właściwego do spraw informatyzacji; dotychczas dla realizacji w tym zakresie postanowień dyrektywy 1999/37/WE w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów stosowane jest rozwiązanie określone w przepisach o rejestracji i oznaczaniu pojazdów i przekazywanie tych danych z systemu teleinformatycznego rejestracji wykonuje minister właściwy do spraw transportu;
d) wprowadzenie regulacji ustanawiającej bazę punktów kontaktowych przedstawicieli producentów pojazdów na terytorium RP dla organów rejestrujących pojazdy celem ułatwienia prowadzonych przez te organy postępowań w sprawach rejestracji pojazdów oraz obowiązek udostępniania tym organom przez Transportowy Dozór Techniczny określanych w procesie homologacji wzorów podpisów na wydawanych świadectwach zgodności (wniosek ze spotkań warsztatowych w MC);
e) wprowadzenie zasady waloryzacji opłat administracyjnych za wydawane dokumenty raz na 6 lat odpowiednio do wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych;
f) wprowadzenie regulacji wnioskowanej przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Producentów Tablic Rejestracyjnych (uzgadnianej ze Związkiem Powiatów Polskich) zwrotu do producenta tablic nieodpłatnie przez organy rejestrujące tablic rejestracyjnych wycofanych z użytkowania.
4) uwzględnienie na poziomie ustawy wniosków z rozpatrywania przepisów wykonawczych na wcześniejszych komisjach prawniczych w Rządowym Centrum Legislacji poprzez wprowadzenie odpowiednich przepisów materialnych, w szczególności w zakresie uzupełnienia delegacji dla określania wzorów stosowanych formularzy związanych z  rejestracją i czasową rejestracja pojazdów, współpracy polskich organów z innymi organami właściwymi w sprawach rejestracji pojazdów państw członkowskich, wydawania wtórników dokumentów, wtórników tablic rejestracyjnych oraz tablicy dodatkowej dla oznaczenia bagażnika zakrywającego tylną tablicę rejestracyjną pojazdu samochodowego, określenia przypadków odmowy rejestracji pojazdu, określania struktury numeru rejestracyjnego pojazdu, miejsca umieszczania oznaczeń oraz tablic rejestracyjnych, utrzymywania tablic w należytym stanie, czy też prowadzenia ewidencji tablic rejestracyjnych indywidualnych oraz wprowadzenia przepisu materialnego dla pobieranych opłat za wydawane dokumenty związane z rejestracją i czasową rejestracją pojazdu. 
Przygotowując projekt ustawy należy uwzględnić odpowiednie zróżnicowane okresy przejściowe na przygotowanie administracji samorządowej do tych rozwiązań i rozwiązań systemowych, w szczególności w systemie teleinformatycznym centralnej ewidencji pojazdów i w systemie teleinformatycznym obsługującym zadania organów rejestrujących pojazdy.
W opracowywanym wspólnie przez Ministerstwo Infrastruktury i Ministerstwo Cyfryzacji projekcie tej ustawy w ramach zaproponowanego pakietu deregulacyjnego, uwzględniono odpowiednie przepisy epizodyczne, przejściowe i końcowe dla stosowania:
- dotychczasowych regulacji albo wymagań z nimi związanymi (Art. 8-9 i Art. 11-14),
- nowej regulacji  dotyczącej wprowadzanej niniejszym projektem waloryzacji stawek opłat (Art. 10) oraz
- nowych regulacji i rozwiązań technicznych, w szczególności w systemie teleinformatycznym centralnej ewidencji pojazdów i powiązanym z nim systemie teleinformatycznym obsługującym zadania organów rejestrujących pojazdy, mając na uwadze również czas potrzebny na wydanie zmian przepisów wykonawczych wynikających ze zmienionych przepisów w projekcie ustawy. Wszystkie te elementy wymagają harmonizacji terminów wejścia w życie odpowiednich przepisów zaprojektowanej ustawy, uwzględniając powiązanie tych regulacji z kompetencjami ministra właściwego do spraw transportu i ministra właściwego do spraw informatyzacji.
Uwzględniając nowe regulacje i wymagane dla ich wdrożenia rozwiązania techniczne w projekcie ustawy w przepisach Art. 15-18 wyszczególniono jakie przepisy ustawy zmienianej w art. 1 projektu stosuje się w brzmieniu dotychczasowym albo jakie przepisy zmienione nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających następujące uproszczenia:
- uchylenie obowiązku wydawania nalepki kontrolnej i umieszczania jej na przedniej szybie pojazdu samochodowego (Art. 15),
- uchylenie obowiązku wydawania karty pojazdu oraz wprowadzenia możliwości czasowego wycofania z ruchu samochodu osobowego (Art. 16),
- zachowanie dotychczasowego numeru rejestracyjnego pojazdu na wniosek właściciela pojazdu (Art. 17),
- gromadzenie i przekazywanie do centralnej ewidencji pojazdów informacji o przekroczeniach terminów dotyczących złożenia wniosku o rejestrację albo wyrejestrowanie pojazdu, zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu fatycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnymi (Art. 18).
Wymienione w ww. Art. 15-18 projektu ustawy przepisy są przepisami powodującymi zmiany systemowe w procesie rejestracji pojazdów. Stosowanie tych przepisów uzależnione będzie od wdrożenia rozwiązań technicznych  w zintegrowanym systemie teleinformatycznym centralnej ewidencji pojazdów z systemem teleinformatycznym rejestracji. W związku z powyższym w Art. 15-18 w ust. 2 każdego z tych artykułów projektu ustawy określono, że  minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, ogłosi
w dzienniku urzędowym ministra do spraw informatyzacji oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających stosowanie powyżej wymienionych uproszczeń.
Natomiast w Art. 19 wskazano, że każdy z tych komunikatów, o których mowa w ust. 2 w art. 15-18, ogłasza się w terminie co najmniej 5 miesięcy przed wdrożeniem rozwiązania technicznego określonego w danym komunikacie.
Dla powyższego uwzględniono czas potrzebny na:
1) wdrożenie rozwiązań w systemach teleinformatycznych, o których mowa w art. 75e ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 projektu ustawy;
2) zmianę przepisów odpowiednich rozporządzeń przez ministra właściwego do spraw transportu i ministra do spraw informatyzacji.
Zakłada się również, że projektowana regulacja w zakresie rozwiązań dotyczących zniesienia obowiązku posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli ruchu drogowego wydanego w kraju prawa jazdy będzie stosowana od terminu określonego w komunikacie Ministra Cyfryzacji w jego dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej z co najmniej trzymiesięcznym wyprzedzeniem. Do czasu określonego
w komunikacie stosowane będą przepisy dotychczasowe. Zgodnie z proponowanym brzmieniem przepisu przejściowego zakłada się również, iż systemy teleinformatyczne, z wykorzystaniem których podmioty realizują swoje zadania związane z przekazywaniem danych do ewidencji zostaną dostosowane do dnia określonego w komunikacie Ministra Cyfryzacji do komunikacji z systemem Centralnej Ewidencji Kierowców – w obszarze zasilania i udostępniania danych – w celu wdrożenia projektowanych rozwiązań.
Podmioty, które obecnie nie posiadają własnych systemów, będą mogły skorzystać z rozwiązań aplikacyjnych udostępnianych przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. Rozwiązania te obejmują udostępnianie danych z centralnej ewidencji kierowców oraz udostępnianie danych z rejestru dowodów osobistych odpowiednio do kompetencji poszczególnych organów kontroli ruchu drogowego. Minister Cyfryzacji założył, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających generowanie z systemu teleinformatycznego obsługującego ewidencję, raportu potwierdzającego dane zgromadzone w centralnej ewidencji pojazdów, art. 80cb ust. 1  Prawa o ruchu drogowym stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłosi w swoim Dzienniku Urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia ww. rozwiązań technicznych - w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
W art. 23 projektu ustawy określono wejście w życie ustawy po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
- art. 1 pkt 8 w zakresie art. 73d Prawa o ruchu drogowym, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia,
- art. 1 pkt 1, pkt 8 w zakresie art. 73c ustawy zmienianej w art. 1, pkt 35 i pkt 36, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia,
- art. 1 pkt 10 w zakresie art. 74b Prawa o ruchu drogowym z dniem 1 stycznia roku następującego po roku ogłoszenia ustawy.
Założono, że 3 miesiące na wejście w życie przepisów, które faktycznie będą w szczególności dotyczyć regulacji opisanych w pkt IV uzasadnienia do niniejszego projektu ustawy jest wystarczający, uwzględniając, że nie powoduje to zmian systemowych w stosunku do obecnie obowiązującego stanu prawnego w analogicznym zakresie. Chodzi tu o te regulacje w projekcie ustawy wynikające z wniosków z rozpatrywania przepisów wykonawczych na wcześniejszych komisjach prawniczych w Rządowym Centrum Legislacji i wprowadzenia odpowiednich przepisów materialnych dla spraw uregulowanych obecnie w przepisach wykonawczych.
Oceniono, że wejście w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia art. 1 pkt 8 projektu ustawy w zakresie art. 73d ustawy Prawa o ruchu drogowym  zapewni odpowiedni czas na przygotowanie i wdrożenie przez Transportowy Dozór Techniczny bazy punktów kontaktowych przedstawicieli producentów pojazdów na terytorium RP oraz bazy wzorów podpisów na wydawanych świadectwach zgodności określanych w procesie homologacji - dla ułatwienia postępowań organów rejestrujących pojazdy w sprawach rejestracji pojazdów.
Minister Cyfryzacji założył, że nowa usługa rejestracji online pojazdu nowego zakupionego w salonie sprzedaży pojazdów samochodowych, która umożliwi rejestrację pojazdu nowego w imieniu kupującego przez ten salon - wejdzie w życie stosownie art. 1 pkt 1 oraz pkt 8 w zakresie art. 73c ustawy Prawa o ruchu drogowym - po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia i jest to czas wystarczający na przygotowanie i obsługę tego rozwiązania.
Natomiast wejście w życie art. 1 pkt 10 projektu ustawy z dniem 1 stycznia roku następującego po roku ogłoszenia ustawy zasadne jest uwzględniając, że organy samorządowe planują swoją działalność począwszy od 1 stycznia danego roku.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMI MC
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAndrzej Adamczyk Minister Infrastruktury, Marek Zagórski Minister Cyfryzacji
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMI
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 13.08.2019
Rejestr zmian