Archiwalny wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów z okresu 4 grudnia 2015 r. – 21 listopada 2019 r.

Numer projektuUC164
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Celem projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw jest transpozycja do ustawodawstwa polskiego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/645 z dnia 18 kwietnia 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2003/59/WE w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób oraz dyrektywę 2006/126/WE w sprawie praw jazdy, zwanej dalej „dyrektywą 2018/645”. Ponadto celem tego projektu jest zmiana przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie warunków i sposobu szkolenia osób zamierzających lub wykonujących przewóz drogowy na stanowisku kierowcy w kierunku podniesienia efektywności tych szkoleń, uproszczenia i utansparentnienia zasad przeprowadzania testu kwalifikacyjnego oraz wprowadzenia ułatwień w wykonywaniu przewozu drogowego dla niektórych kierowców. Dodatkowo przedłożenie ma na celu podniesienie skuteczności nadzoru nad ośrodkami szkolenia, tj. podmiotami prowadzącymi szkolenia dla osób zamierzających lub wykonujących przewóz drogowy na stanowisku kierowcy, oraz dostosowanie obiegu dokumentów i danych do potrzeb wynikających z projektowanych zmian.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Projekt ustawy rozszerza i doprecyzowuje, zgodnie z dyrektywą 2018/645, zakres wyłączeń spod stosowania przepisów dyrektywy 2003/59/WE Parlamenty Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zwanej dalej „dyrektywą 2003/59/WE”. Ponadto w projekcie ustawy określono nowy dokument w postaci karty kwalifikacji kierowcy. Kartę tę będzie wydawał starosta lub prezydent na prawach powiatu i będzie ona potwierdzać uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego przez takich kierowców, którym nie można wydać prawa jazdy z wpisem kodu 95 ze względu na niespełnienie warunku zamieszkania na terytorium Polski (aktualnie potwierdzenie uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego na stanowisku kierowcy następuje poprzez wpis w prawie jazdy kodu 95, albo poprzez wydanie dla kierowcy z państwa trzeciego świadectwa kierowcy). Określono, że karta kwalifikacji kierowcy będzie należeć do trzeciej kategorii dokumentów publicznych. Jednocześnie, w związku z zamiarem wydawania karty kwalifikacji kierowcy, zrezygnowano z potwierdzania uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego na stanowisku kierowcy na podstawie świadectwa kierowcy. Świadectwo to będzie jednak dalej wydawane jako dokument potwierdzający legalne zatrudnienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W projekcie rozszerzono również zakres danych gromadzonych w centralnej ewidencji kierowców o świadectwa kwalifikacji zawodowej, które zostały cofnięte (obecnie w CEK gromadzi się jedynie informacje o wydanych świadectwach kwalifikacji zawodowej), oraz określono przepisy, umożliwiające wymianę danych w zakresie wydanych i cofniętych świadectw kwalifikacji kierowcy z innymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej poprzez sieć elektroniczną.

W ustawie wprowadzono również instytucję cofnięcia świadectwa kwalifikacji zawodowej. Cofnięcie tego świadectwa nastąpi po stwierdzeniu przez wojewodę jego wydania niezgodnie ze stanem faktycznym.  Ponadto wojewoda będzie przekazywał do CEPiK informację o cofnięciu świadectwa kwalifikacji zawodowej, a starosta na podstawie tej informacji  będzie zatrzymywał prawo jazdy z wpisem kodu 95 i cofał kartę kwalifikacji kierowcy. Dokonano również odpowiednich zmian w zakresie gromadzenia i przekazywania danych oraz zatrzymywania dokumentów. Wprowadzenie instytucji cofnięcia świadectwa kwalifikacji zawodowej stanowi podstawę do umieszczenia takiej informacji w CEK celem udostępnienia jej (oprócz informacji o wydaniu świadectwa), zgodnie z dyrektywą 2018/645, innym państwom członkowskim Unii Europejskiej w ogólnoeuropejskiej sieci elektronicznej. Ponadto będzie to służyć uniemożliwieniu wykonywania przewozu drogowego przez kierowców, którzy niezgodnie z prawem otrzymali świadectwo kwalifikacji zawodowej, a w dalszej perspektywie przyczyni się do uczestnictwa kierowców w pełnym wymiarze szkolenia okresowego, co z kolei powinno podnieść ich kwalifikacje również w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Projektowane rozwiązania w zakresie ww. wyłączeń obejmą grupy kierowców, np. rolników, którzy w świetle obowiązujących przepisów nie zawsze podlegali tym wyłączeniom. Ponadto doprecyzowanie tych wyłączeń uczyni przepisy bardziej czytelnymi i łatwiejszymi w stosowaniu przez kierowców wykonujących przewóz drogowy, którzy mogą korzystać z przedmiotowych wyłączeń. Ustanowienie karty kwalifikacji kierowcy jako dokumentu potwierdzającego uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego na stanowisku kierowcy będzie z jednej strony transpozycją dyrektywy 2018/645 do ustawodawstwa polskiego, z drugiej zaś strony doprowadzi do tego, że ten sam organ w Polsce (starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu) będzie wydawał dokumenty komunikacyjne dla kierowców, w tym dokumenty potwierdzające uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego (aktualnie prawo jazdy z kodem 95 wydaje starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu, a świadectwo kierowcy – Główny Inspektor Transportu Drogowego). Ponadto o nabycie karty kwalifikacji kierowcy będzie można ubiegać się w urzędzie, który znajduje się „w pobliżu” wnioskodawcy (Główny Inspektor Transportu Drogowego ma siedzibę w Warszawie). O wydanie karty będzie wnioskował sam kierowca (aktualnie pracodawca występuje dla kierowcy o wydanie świadectwa kierowcy jako dokumentu potwierdzającego uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego na stanowisku kierowcy). Powinno to przyczynić się do pozytywnego odebrania projektowanych zmian. Jednocześnie starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu będzie mógł weryfikować wydawane dokumenty, tj. prawo jazdy z wpisem kodu 95 i kartę kwalifikacji kierowcy, z danymi w centralnej ewidencji kierowców oraz, w razie potrzeby, z danymi z innych państw członkowskich Unii Europejskiej, co pozwoli na szybkie i wiarygodne sprawdzenie dokumentów będących podstawą do wydania uprawnień. W razie zaś potrzeby, po uzyskaniu informacji o cofnięciu świadectwa kwalifikacji kierowcy, starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu będzie podejmował działania w kierunku pozbawienia kierowcy uprawnień do wykonywania przewozu drogowego na stanowisku kierowcy.

Wprowadzenie możliwości prowadzenia kursów kwalifikacyjnych i szkoleń okresowych w formie nauczania na odległość z wykorzystaniem technik komputerowych i Internetu (e-learning) będzie z jednej strony transpozycją dyrektywy 2018/645, z drugiej zaś strony wyjdzie naprzeciw oczekiwaniom kierowców, przedsiębiorców i ośrodków szkolenia w zakresie umożliwienia korzystania z nowoczesnego sposobu prowadzenia szkolenia. Jednocześnie w celu ograniczenia ewentualnych nieprawidłowości w szkoleniu w formie nauczania na odległość z wykorzystaniem technik komputerowych i Internetu będzie można ją stosować po uzyskaniu zgody wojewody wydawanej na wniosek przedsiębiorcy. Zgoda będzie udzielana po spełnieniu dodatkowych warunków przez ośrodki szkolenia, które zamierzają korzystać z tej formy szkolenia, a cofana w przypadku zaprzestania spełnienia tych warunków. Zgodę będzie mógł otrzymać ośrodek szkolenia, który odpowiednio długo prowadzi działalność i spełnia dodatkowe wymagania w zakresie posiadanej infrastruktury i kadry wykładowej. Służy to umożliwieniu korzystania z e-learningu jedynie sprawdzonym ośrodkom szkolenia, które poprzez nieprzerwaną kilkuletnią działalność będą dawać rękojmię na prowadzenie szkolenia w formie nauczania na odległość z wykorzystaniem technik komputerowych i Internetu w sposób rzetelny i zgodny z prawem. Ponadto w celu przeciwdziałania specjalizacji ośrodków szkolenia w zakresie prowadzenia szkolenia jedynie w formie nauczania na odległość z wykorzystaniem technik komputerowych i Internetu w sposób zgodny z prawem planuje się określić, że takie ośrodki będą obowiązane przeprowadzać metodą tradycyjną zajęcia nieobjęte e-learningiem.

W celu podniesienia efektywności szkoleń kierowców zamierzających lub wykonujących przewóz drogowy, w szczególności ograniczenia lub zminimalizowania absencji tych kierowców na szkoleniach mimo stwierdzania w dokumentacji szkoleniowej ich obecności na zajęciach, nałożono na ośrodek szkolenia nowe obowiązki, które jednak nie wymagają ponoszenia przez te ośrodki dodatkowych nakładów finansowych. Przed rozpoczęciem kursu kwalifikacyjnego i szkolenia okresowego ośrodek szkolenia będzie obowiązany poinformować osobę przyjmowaną na kurs albo szkolenie o konieczności złożenia oświadczenia, pod groźbą odpowiedzialności karnej, po zakończonym kursie i szkoleniu, że uczestniczyła we wszystkich przewidzianych programem zajęciach (a po zakończonym kursie i szkoleniu odpowiednio wojewoda i ośrodek szkolenia odbiera od kierowcy takie oświadczenie) oraz zapoznać ją z program tego kursu i szkolenia. Ponadto kierownik ośrodka szkolenia lub osoba przez niego upoważniona, przekazując wojewodzie, jak dotychczas, informacje dotyczące zakończonych szkoleń okresowych, dodatkowo będzie składał oświadczenie, pod groźbą odpowiedzialności karnej, że przekazane dane są zgodne z prawdą. Składanie ww. oświadczeń ma skłonić osoby szkolone do uczestnictwa w szkoleniach i jednocześnie zniechęcać je oraz ośrodki szkolenia do stwierdzania nieprawdy w dokumentach szkoleniowych. Rozwiązanie nie generuje żadnych kosztów, a sankcja karna za złożenie oświadczenia niezgodnie z prawdą przyczyni się do przełamania nieformalnego porozumienia pomiędzy kierowcą, ośrodkiem szkolenia i właścicielem firmy transportowej na prowadzenie fikcyjnych szkoleń i kursów. Jednocześnie w projekcie ustawy nałożono na przedsiębiorców wykonujących przewóz drogowy obowiązek stworzenia warunków organizacyjnych, umożliwiających kierowcy ukończenie szkolenia okresowego, co ma prowadzić do wykształcenia pozytywnych wzorców w zakresie kierowania kierowców na ww. szkolenia.

W celu poprawiania i uczynienia transparentnymi zasad przeprowadzenia testu kwalifikacyjnego określono, że będą one przeprowadzane przez egzaminatorów w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego (aktualnie przeprowadza je na wniosek kierownika ośrodka szkolenia komisja powołana przez wojewodę w ośrodku szkolenia, w którym co do zasady osoba szkolona ukończyła kurs kwalifikacyjny). Rozwiązanie wprowadzi możliwość ponownego przystępowania do testu kwalifikacyjnego po uzyskaniu negatywnego wyniku z tego testu według potrzeb i możliwości zdającego (aktualnie test kwalifikacyjny organizowany jest przez ośrodek szkolenia i termin lub kolejne terminy testu kwalifikacyjnego są uzależnione w dużej mierze od ośrodka szkolenia). Ponadto testy te będą przeprowadzane przez niezależnych egzaminatorów (aktualnie test kwalifikacyjny przeprowadzają w ośrodkach szkolenia przedstawiciele wojewody, którzy nierzadko w ramach obowiązków służbowych nadzorują te ośrodki) za ustaloną opłatą uiszczaną przez osoby zdające (aktualnie ośrodek szkolenia pokrywa koszty pracy komisji egzaminacyjnej w wysokości 1000 zł i przekazuje środki finansowe członkom komisji w sposób zwyczajowo przyjęty przez daną komisję, np. po zakończonym teście kwalifikacyjnym). Zakłada się, że testy będą w przyszłości składane w formie elektronicznej (jak egzamin na prawo jazdy). W ocenie projektodawcy przyjęte rozwiązanie zostanie pozytywnie odebrane, zarówno przez ośrodki szkolenia, jak również przez osoby szkolone. Skutkiem zaś wprowadzenia transparentnych zasad przeprowadzenia testu kwalifikacyjnego będzie rzeczywiste sprawdzenie wiedzy osób szkolonych i niedopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego na stanowisku kierowcy przez takich kierowców, którzy nie spełniają określonych przepisami wymagań.

Jednocześnie zostało określone, że komisja do spraw weryfikacji i rekomendacji pytań egzaminacyjnych, która jest powoływana przez ministra właściwego do spraw transportu, będzie miała prawo weryfikować i opracowywać pytania stosowane na teście kwalifikacyjnym. Ponadto w celu poprawy funkcjonowania samej komisji skreślono przepisy, na podstawie których zewnętrzne podmioty mogą zgłaszać do weryfikacji pytania oraz określono przepis, który jednoznacznie wskazuje nadzór ministra nad komisją.

Ponadto projekt ustawy zwalnia kierowców, którzy są wyłączeni spod stosowania przepisów dyrektywy 2003/59/WE, z konieczności posiadania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań odpowiednio zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy (aktualnie kierowcy ubiegający się o wydanie prawa jazdy kategorii C lub D mają obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu w celu stwierdzenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, a kierowcy wykonujący przewóz drogowy, ale korzystający z ww. zwolnień, mają dodatkowo posiadać i okazać na żądanie organów kontroli ruchu drogowego orzeczenie lekarskie i psychologiczne o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy). Zwolnienie ww. kierowców z nadmiernych obowiązków zostanie pozytywnie odebrane przez samych zainteresowanych, bowiem w konsekwencji ograniczy ich wydatki na spełnienie dotychczasowych wymagań (brak konieczności poddania się odpowiednim badaniom – wydatek ok. 350 zł – oznacza brak konieczności ponoszenia opłat za te badania). Jednoczenie projekt ustawy usuwa ograniczenie polegające na konieczności poddawania się badaniom lekarskim i psychologicznym stwierdzającym istnienie albo brak przeciwwskazań odpowiednio zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w terminie właściwym dla szkolenia okresowego, jednak nie później niż do dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej. Ograniczenie to niepotrzebnie krępuje kierowców i generuje problemy przy wpisie do prawa jazdy kodu 95 potwierdzającego ukończenie odpowiedniego szkolenia w przypadku, kiedy kierowca poddał się badaniom po wydaniu tego świadectwa. Usunięcie tych ograniczeń spowoduje, że wpis do prawa jazdy przedmiotowego kodu będzie następował na podstawie odpowiedniego każdego ważnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego niezależnie od daty jego wydania, tj. przed czy po wystawieniu świadectwa kwalifikacji zawodowej.

W celu podniesienia skuteczności nadzoru nad ośrodkami szkolenia w projekcie ustawy określono, że wojewoda współpracuje w tym zakresie z właściwym wojewódzkim inspektorem transportu drogowego, a w razie potrzeby zleca mu przeprowadzenie w trybie pilnym kontroli wybranych przedsiębiorców. Ponadto do zadań Inspektora dodano przeprowadzenie kontroli dokumentów związanych z również obowiązkowymi szkoleniami kierowców i wykonywaniem przez nich pracy na stanowisku kierowcy. Ma to uskutecznić działania wojewody w zakresie wykazania nieobecności kierowców na zajęciach mimo stwierdzania w dokumentacji szkoleniowej ich obecności na zajęciach poprzez porównywanie dokumentacji szkoleniowej z odczytem karty do tachografu kierowcy (aktualnie niejednokrotnie w dokumentacji szkoleniowej jest odnotowana obecność kierowcy mimo tego, że w czasie szkolenia kieruje pojazdem i wykonuje przewóz drogowy, co dokumentuje jego karta do tachografu).

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMI
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuRafał Weber Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMI
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII/IV kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

do góry