Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUC163
Tytuł

Projekt ustawy o wzajemnym uznawaniu towarów zgodnie z prawem wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Nowe Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/515 z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie wzajemnego uznawania towarów zgodnie z prawem wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 764/2008, ma wzmocnić funkcjonowanie Rynku Wewnętrznego UE, przyczynić się do znoszenia barier w swobodnym przepływie towarów poprzez poprawę i skuteczniejsze funkcjonowanie zasady wzajemnego uznawania w obszarze niezharmonizowanym i częściowo zharmonizowanym, tj. w obszarze, w którym prawo europejskie nie określa wymagań dla towarów lub określa je częściowo (Rozporządzenie ma być stosowane od dnia 19 kwietnia 2020 roku). Dobrze funkcjonująca zasada wzajemnego uznawania stanowi uzupełnienie harmonizacji przepisów na poziomie UE. Natomiast do tej pory, zasada wzajemnego uznawania towarów zgodnie z prawem wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim na podstawie rozporządzenie (WE) nr 764/2008, nie funkcjonowała właściwie. Głównie wynikało to z niewiedzy i braku świadomości na temat zasady wzajemnego uznawania towarów zgodnie z prawem wprowadzanych do obrotu w innym państwie członkowskim (p.czł.), braku pewności prawnej dla podmiotów gospodarczych i władz krajowych kiedy stosować tę zasadę. Zarówno podmioty gospodarcze i władze krajowe powinny wiedzieć czego mogą się spodziewać, kiedy zasada wzajemnego uznawania jest lub powinna być stosowana. Dobrze funkcjonująca zasada wzajemnego uznawania powinna zlikwidować ryzyko dla firm, że ich produkty nie dostaną pozwolenia na wprowadzenie do obrotu lub zostaną bezpodstawnie wycofane z rynku. Dotychczas z tego powodu powstawały niezgodne z prawem przeszkody w swobodnym przepływie towarów między państwami członkowskimi UE (p.czł.), a konsekwencje tych przeszkód ponosiły głównie podmioty gospodarcze, które zgodnie z krajowymi przepisami technicznymi wprowadzały do obrotu swoje produkty. Natomiast chcąc te same produkty wprowadzić do obrotu na rynek innego państwa członkowskiego podmioty gospodarcze zmuszane były do powtórnego wykonywania wcześniej wykonanych badań i/lub dodatkowych badań swoich produktów, ponieważ badania już przeprowadzone nie były uznawane lub uważane były za niewystarczające przez jednostki dokonujące takiej oceny w innym p.czł. Powodowało to niepotrzebne obciążenia, opóźnienia oraz dodatkowe koszty dla podmiotów gospodarczych wynikające z konieczności przeprowadzenia badań, dostosowania towaru do wymogów krajowych przepisów technicznych innego p.czł. bądź rezygnacji z wprowadzenia danego towaru na rynek innego p.czł. Nowe rozporządzenie 2019/515 ma wyeliminować tego rodzaju bariery i ułatwić wprowadzanie towarów na rynek w innym p.czł.
Służyć temu mają następujące rozwiązania zawarte w Rozporządzeniu 2019/515:
1) ujednolicone procedury oceny towarów - ustanowienie przejrzystych, jawnych procedur oceny towaru i obowiązku dokładnego uzasadnienia podejmowanej decyzji o ewentualnym ograniczeniu lub zakazie wprowadzania towaru na rynek powinno wyeliminować nieprawidłowości w stosowaniu zasady wzajemnego uznawania przez właściwe organy poszczególnych p.czł. oraz wprowadzić do obrotu gospodarczego pewność i zaufanie co do rzetelności i obiektywności właściwych krajowych organów oceniających towary,
2) dobrowolne oświadczenie o zgodnym z prawem wprowadzeniu towarów do obrotu (tzw. „Oświadczeniem o wzajemnym uznawaniu”) ma zapewnić właściwym organom niezbędne informacje na temat towarów i ich zgodności z przepisami mającymi zastosowanie w innym p.czł. Oświadczenie o wzajemnym uznawaniu zastąpi wiele dokumentów, które były wymagane przez właściwe organy i administracje państw członkowskich do tej pory, a także ułatwi podmiotom gospodarczym wykazanie, że ich towary zostały zgodnie z prawem wprowadzone do obrotu w innym p.czł. Wyeliminuje to niepotrzebne obciążenia, opóźnienia w dostępie do rynku towarów oraz dodatkowe koszty ponoszone przez podmioty gospodarcze. Tym samym obciążenia administracyjne dla podmiotów gospodarczych zostaną zredukowane,
3) Punkty Kontaktowe ds. Produktów (PCP) - jako instrument wsparcia dla przedsiębiorców, ich zadaniem będzie dostarczanie informacji dotyczących zasady wzajemnego uznawania, procedur oceny towarów, danych kontaktowych do właściwych organów, informacji lub dostępu do krajowych przepisów technicznych i administracyjnych. Wszystkie ww. informacje przedsiębiorcy będą mogli uzyskać w PCP bezpłatnie i w terminie 15 dni roboczych,
4) nowa ścieżka pozasądowego rozwiazywania problemów w ramach sieci SOLVIT - podmioty gospodarcze, zwłaszcza MŚP, będą mogły skorzystać z bezpłatnej, szybkiej, pozasądowej procedury rozwiązywania problemów w ramach systemu SOLVIT. Ma ona zapewnić przedsiębiorcom przyjazny, skuteczny, bezkosztowy i alternatywny do sądowego sposób na polubowne załatwienie problemów wynikających z wydania przez właściwe organy innych p.czł. decyzji administracyjnych ograniczających dostęp do rynku lub odmawiających takiego dostępu dla towaru zgodnie z prawem wprowadzonym do obrotu. Nowa ścieżka w ramach SOLVIT ma pozwolić na włączenie służb KE w rozwiazywanie problemów wynikających ze stosowania wzajemnego uznawania towarów zgodnie z prawem wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim.
Aby Rozporządzenie 2019/515 było efektywne i zapewniało skuteczną eliminację barier w swobodnym przepływie towarów celowe jest przygotowanie i przyjęcie Ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/515 z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie wzajemnego uznawania towarów zgodnie z prawem wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 764/2008. Ustawa ma służyć wykonalności Rozporządzenia 2019/515., Ustawa ma określić krajowe organy właściwe odpowiedzialne za wykonanie rozporządzenia oraz określić sankcje na wypadek naruszenia postanowień rozporządzenia. Brak takiej ustawy może prowadzić do sytuacji, w której zasada wzajemnego uznawania nie będzie stosowana skutecznie.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Scenariusz bazowy - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/515- bez przyjmowania ustawy.
W takiej sytuacji podmioty gospodarcze mogą nie wiedzieć, które organy krajowe są właściwe, do których organów muszą się zgłosić, aby dokonać oceny towarów, jaki rodzaj i format dowodów mają przedłożyć, jakie opłaty obowiązują i w jaki sposób muszą je wnieść. Jednocześnie podmioty gospodarcze nie będą wiedziały jakie sankcje krajowe będą im grozić za naruszenie postanowień rozporządzenia, czy będzie to kara grzywny czy też kara pozbawienia wolności.
Proponowane rozwiązanie - zapewnienie prawidłowego funkcjonowania Rozporządzenia poprzez zmiany w przepisach prawa, które uzupełnią i doprecyzują krajowe przepisy zgodnie z postanowieniami rozporządzenia. W takim przypadku interwencja jest możliwa wyłącznie na poziomie ustawy, która będzie służyć zapewnieniu stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/515 z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie wzajemnego uznawania towarów zgodnie z prawem wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 764/2008.
Ustawa wskaże właściwe organy, które będą prowadziły ocenę towarów niezharmonizowanych lub częściowo zharmonizowanych, które zostały umieszczone na polskim rynku lub mają być na tym rynku umieszczone. Ocena będzie oparta o zasady oraz procedurę określone w rozporządzeniu 2019/515 (analiza dobrowolnego oświadczenia o wzajemnym uznawaniu oraz wskazanych dokumentów, sposób uzasadnienia podjętej decyzji administracyjnej, wskazanie krajowej podstawy prawnej decyzji, wskazanie możliwości skorzystania z sieci SOLVIT, komunikacja z zainteresowanymi podmiotami i organami w innych p.czł.).
Ustawa określi odpowiedzialność podmiotów gospodarczych za przedstawioną treść i dokładność informacji zawartych w oświadczeniu o wzajemnym uznawaniu, w tym za poprawność informacji, które przetłumaczyły. Podmioty gospodarcze (producent, jego upoważniony przedstawiciel, importer lub dystrybutor) będą ponosić odpowiedzialność za informacje, które dostarczają w oświadczeniu o wzajemnym uznawaniu oraz za dostarczone dowody niezbędne do weryfikacji tych informacji.
Ustawa wskaże organ administracji państwowej odpowiedzialny za prowadzenie Punktu Kontaktowego do spraw Produktów (PCP). W projektowanej ustawie proponuje się wskazanie ministra właściwego ds. gospodarki jako organu właściwego w zakresie ustanowienia i prowadzenia PCP. Utworzone, zgodnie z art. 9 rozporządzenia 2019/515, Punkty Kontaktowe ds. Produktów (PCP) w każdym państwie członkowskim mają ułatwić i zacieśnić współpracę pomiędzy administracjami państw członkowskich, a także będą instrumentem wsparcia dla przedsiębiorców. Obecnie PCP już działa (jedynie w oparciu o wewnętrzny regulamin) i jest umiejscowiony w strukturze MPiT. Punkt został utworzony na mocy poprzedniego rozporządzenia, tj. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 764/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego procedury dotyczące stosowania niektórych krajowych przepisów technicznych do produktów wprowadzonych legalnie do obrotu w innym państwie członkowskim oraz uchylające decyzję nr 3052/95/WE, które zostanie uchylone przez nowe Rozporządzenie 2019/515. Od 2020 r. rola i zadania PCP zostaną znacznie rozszerzone w porównaniu do zadań określonych w poprzednim rozporządzeniu, więc zasadnym jest jego umocowania w oparciu o akt rangi ustawowej. Działające we wszystkich p.czł. PCP będą udzielały informacji podmiotom gospodarczym nie tylko o krajowych przepisach technicznych i przekazywały im kopie elektroniczne lub ścieżki dostępu do nich, co wynika z przepisów rozporządzenia 2019/515, ale także będą udzielały informacji o przepisach krajowych wdrażających prawo UE do prawa krajowego na mocy nowego, jeszcze nieopublikowanego rozporządzenia unijnego w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów. Punkt kontaktowy jako jednostka wykonująca zadania nie tylko na potrzeby innych punktów kontaktowych w innych p. czł., ale również dla przedsiębiorców krajowych i zagranicznych powinien być precyzyjnie określony w przepisach, w szczególności powinno być wskazane jaki organ wykonuje zadania punktu kontaktowego. Taką pewność daje umiejscowienie punktu kontaktowego w ustawie. Dokonanie tego np. tylko w regulaminie wewnętrznym powoduje, że wiedza w tym zakresie nie jest powszechna i mogą być naruszone prawa osób/podmiotów trzecich, które nie miały możliwości uzyskania informacji o takim punkcie kontaktowym. Ponadto ustanowienie Punktu Kontaktowego ds. Produktów w strukturach konkretnego ministerstwa/działu administracji rządowej jest wskazaniem organu właściwego, który będzie realizował zadania, o których mowa w art. 9 rozporządzenia.

 

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMPiT
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuMarcin Ociepa Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMPiT
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-