Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD173
Tytuł

Projekt ustawy o Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Upoważnienie Pełnomocnika Rządu do spraw społeczeństwa obywatelskiego przez Prezesa Rady Ministrów w marcu 2016 r., stosownie do § 20 ust. 1 pkt 3 lit. a uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin Pracy Rady Ministrów (M. P. poz. 979, z późn. zm.), do opracowania projektu ustawy. Projekt ustawy wynika również realizacji Programu Wyborczego Prawa i Sprawiedliwości i stanowi wykonanie obietnicy złożonej wyborcom.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Regulacja tworzy warunki prawne dla istnienia Narodowego Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego jako nowego podmiotu właściwego w zakresie wdrażania polityki rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, opartej
na zasadach otwartości, konkurencyjności, przejrzystości oraz suwerenności stron, partnerstwa i efektywności. Odbywać się to będzie m.in. w ramach przesunięcia do Narodowego Centrum zadań dotyczących III sektora (pożytek publiczny i wolontariat), będących dotychczas w kompetencji ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, oraz nadania Narodowemu Centrum funkcji instytucji odpowiedzialnej za dystrybucję środków w tym zakresie.

W Polsce jednostką odpowiedzialną za wdrożenie i promocję rozwiązań przyjętych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie jest Departament Pożytku Publicznego (DPP), podległy ministrowi właściwemu ds. zabezpieczenia społecznego. Takie rozwiązanie sprawia, że sektor może być postrzegany głównie przez pryzmat pomocy socjalnej i świadczących ją organizacji. Tymczasem w zasięgu zainteresowania organu odpowiadającego za rozwój sektora powinna znajdować się wielowymiarowa całość strategicznych wyzwań, obejmujących m.in. takie kwestie jak działalność strażnicza i rzecznicza, edukacja obywatelska i historyczna, wolontariat młodzieżowy, dyplomacja obywatelska, rozwój mediów obywatelskich itd. Obecnie brakuje instytucji, która gromadzi dane ze wszystkich ministerstw i dysponuje pełnią informacji o zakresie i rodzajach wsparcia państwa dla rozwoju III sektora, co umożliwiałoby analizę i podejmowanie lepszych decyzji opartych na dowodach. Pierwszym krokiem w tym kierunku było powołanie Pełnomocnika rządu ds. społeczeństwa obywatelskiego, do którego zadań należy m.in. przygotowanie projektu niniejszej ustawy. Projektowana nowa instytucja przejmie zadania DPP, rozszerzając je o nowe priorytety. Rozwiązanie to pozwoli uzyskać perspektywę horyzontalną w zakresie koordynacji i monitoringu polityk wsparcia państwa dla sektora pozarządowego, niemożliwą z poziomu DPP w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Ma to istotne znaczenie chociażby w kontekście koordynacji i standaryzacji resortowych programów współpracy z organizacjami pozarządowymi, do wdrażania których obliguje ministerstwa ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności  pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r., poz. 239 i 395). Narodowe Centrum zostanie także operatorem Funduszu Inicjatyw Obywatelskich, a docelowo także planowanych Funduszu Grantów Instytucjonalnych i Funduszu Inicjatyw Edukacyjnych.

Dzięki temu podniesiona zostanie także ranga instytucji. W aktualnej sytuacji ranga szefa największej polskiej jednostki organizacyjnej zajmującej się sektorem pozarządowym (dyrektor Departamentu Pożytku Publicznego w MRPiPS) wydaje się być formalnie niższa, niż w przypadku ministrów (Wielka Brytania, Czechy), pełnomocnika rządu (Słowacja), dyrektorów samodzielnych urzędów (Chorwacja), czy agencji wykonawczych (Niemcy, Szwecja, Łotwa).

Powołanie Narodowego Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego spowoduje, iż sprawami rozwoju społeczeństwa obywatelskiego (III sektora) zajmie się instytucja publiczna wyłącznie skoncentrowana na sprawach organizacji pozarządowych. Będzie to instytucja nadzorowana przez Prezesa Rady Ministrów za pośrednictwem Pełnomocnika Rządu do spraw społeczeństwa obywatelskiego, która będzie pełniła rolę koordynacyjną w zakresie dotyczącym rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuKPRM
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAdam Lipiński, Pełnomocnik Rządu ds. społeczeństwa obywatelskiego, Sekretarz Stanu w KPRM
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMKPRM
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMZREALIZOWANY - Rada Ministrów przyjęła 29 czerwca 2017 r. w trybie obiegowym
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 20.07.2017
Rejestr zmian