Archiwalny wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów z okresu 4 grudnia 2015 r. – 21 listopada 2019 r.

Numer projektuUD330
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 869) wprowadzono szereg regulacji mających na celu ochronę gruntów rolnych przed spekulacyjnym wykupem, jak również zapewnienie, że nieruchomości rolne nabywane będą dla celów rolniczych. Regulacje te zawarte zostały w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (u.k.u.r.) oraz w ustawie z dnia 19 października 1991 r. gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Po ponad dwóch latach od wprowadzenia tych regulacji pojawiła się potrzeba zmiany lub doprecyzowania obowiązujących przepisów, a także wprowadzenia nowych regulacji. O taką zmianę wnioskowały organizacje rolnicze m.in. Federacja Związków Pracodawców-Dzierżawców i Właścicieli Rolnych, Krajowa Rada Izb Rolniczych, NSZZ RI Solidarność, Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej, organizacje branżowe (Polski Związek Firm Deweloperskich, Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, Związek Banków Polskich), uczelnie publiczne (Uniwersytet Jagielloński i SGGW), jednostki samorządu terytorialnego,  a także osoby fizyczne i prawne oraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR). W zgłaszanych propozycjach zwracano m.in. uwagę na konieczność doprecyzowania niektórych przepisów dotyczących m.in. przesłanek uzyskania zgody na zbycie nieruchomości. Wskazywano również na problem konieczności uzyskania zgody Dyrektora Generalnego KOWR na zbycie nieruchomości rolnej na rzecz niektórych członków rodziny (np. na rodzeństwo rodziców), jak też kwestionowano zasadność ubiegania się o taką zgodę w przypadku zbywania niewielkich powierzchniowo nieruchomości. Jednostki samorządu terytorialnego zwróciły uwagę, że obowiązujące przepisy uniemożliwiają nabycie gruntów rolnych przez państwowe lub samorządowe osoby prawne na cele publiczne. Również uczelnie publiczne wskazały, że nie mogą nabywać nieruchomości rolnych. W szczególności, nie zmieniając wprowadzonego ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw wymogu, zgodnie z którym nabywcą nieruchomości rolnej może być, co do zasady, rolnik indywidualny, zdecydowano o wprowadzeniu rozwiązań, które będą miały na celu złagodzenie dotychczas obowiązujących ograniczeń w obrocie nieruchomościami rolnymi, w szczególności położonymi na terenach administracyjnych miast, czy też do 1 ha. Wychodząc zatem naprzeciw oczekiwaniom rolników oraz innych podmiotów zainteresowanych nabyciem nieruchomości rolnych konieczne jest dokonanie zmian w rozwiązaniach wprowadzonych ustawą z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Zasadnym jest również, aby większą rolę niż dotychczas, na terenach wiejskich, pełnił KOWR. W szczególności niezbędne stało się stworzenie takich regulacji prawnych, które umożliwią wykorzystanie przez KOWR nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ZWRSP), jako zabezpieczenia podejmowanych przez Państwo działań związanych z prowadzeniem aktywnej polityki rolnej, polegającej na wsparciu rolnictwa.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Zmiany w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego mają na celu:

1) wyłączenie stosowania zasady, zgodnie z którą nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, w przypadku nabywania nieruchomości rolnej:
a) o powierzchni mniejszej niż 1 ha,
b) w toku postępowania egzekucyjnego i upadłościowego,
c) w wyniku zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa oraz działu spadku,
d) w wyniku podziału, przekształcenia, bądź łączenia spółek prawa handlowego.
W przypadkach tych nie będzie wymaga zgoda Dyrektora Generalnego KOWR na nabycie nieruchomości rolnej jednakże KOWR będzie miał prawo pierwokupu (prawo nabycia) takich nieruchomości rolnych;
2) rozszerzenie katalogu osób bliskich w rozumieniu u.k.u.r. o rodzeństwo rodziców oraz pasierbów;
3) wyłączenie stosowania przepisów u.k.u.r. w przypadku nieruchomości rolnych:
a) położonych w granicach administracyjnych miast,
b) w których grunty, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod stawami, stanowią co najmniej 70% powierzchni nieruchomości,
c) nabytych z ZWRSP jako tzw. „ogródki przydomowe”;
4) umożliwienie nabywania nieruchomości rolnych za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR na cele publiczne, a także przez uczelnie na cele dydaktyczne;
5) doprecyzowanie trybu postępowania oraz przesłanek warunkujących wyrażenie zgody przez Dyrektora Generalnego KOWR na nabycie nieruchomości rolnej;
6) zmniejszenie z 10 do 5 lat okresu, przez który:
a) nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabywana nieruchomość,
b) nabyta  nieruchomość nie może być zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom;
7) umożliwienie sprzedaży lub oddania nieruchomości rolnej w  posiadanie przed upływem 5 lat od dnia jej nabycia m.in. w przypadku gdy nabywcą będzie osoba bliska zbywcy;
8) wprowadzenie rozwiązania polegającego na tym, że zgoda na zbycie lub oddanie w posiadanie nabytej nieruchomości rolnej przed upływem 5 lat od dnia jej nabycia będzie wyrażana przez Dyrektora Generalnego KOWR w drodze decyzji administracyjnej a nie przez sąd; organem wyższego stopnia będzie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
9) wprowadzenie rozwiązania polegającego na tym, że dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego będzie pisemne oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo (zrezygnowano z wymogu poświadczenia przez wójta, burmistrza, czy też prezydenta miasta);
10) wyłączenie stosowania prawa pierwokupu akcji i udziałów w spółkach kapitałowych, które posiadają nieruchomości role o łącznej powierzchni mniejszej niż 5 ha;
11) zniesienie prawa nabycia nieruchomości rolnych od spółek osobowych posiadających grunty rolne o łącznej powierzchni mniejszej niż 5 ha;
12) określenie sposobu postępowania KOWR w przypadku korzystania z prawa pierwokupu, czy też prawa nabycia nieruchomości rolnej w sytuacji, gdy nieruchomość rolna obciążona jest hipoteką.
 

Zmiany w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa mają na celu:

1) zniesienie konieczności wydzierżawienia albo sprzedaży nieruchomości rolnych o powierzchni mniejszej niż 1 ha w pierwszej kolejności na powiększenie lub utworzenie gospodarstw rodzinnych;
2) wyłączenie stosowania przepisów określających limit 300 ha użytków rolnych, jakie można nabyć z ZWRSP, w przypadku nabywców nieruchomości, w których grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod stawami stanowią co najmniej 70% powierzchni nieruchomości;
3) zaliczenie do 3-letniego okresu dzierżawy nieruchomości z ZWRSP również okresu:
a) w którym nieruchomość była dzierżawiona przez poprzedniego dzierżawcę, który scedował prawa i obowiązki wynikające z umowy dzierżawy tej nieruchomości,
b) dzierżawy innej nieruchomości ZWRSP, która została przez dzierżawcę zwrócona na realizację celów publicznych;
4) umożliwienie udziału w przetargu ograniczonym na sprzedaż lub dzierżawę nieruchomości z ZWRSP rolnikom posiadającym akcje lub udziały w spółce, będącej grupą producentów rolnych, o której mowa w ustawie z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw;
5) umożliwienie KOWR wykorzystywanie mienia ZWRSP do ustanawiania zabezpieczeń związanych z realizacją zadań wynikających z polityki państwa, w szczególności w zakresie wdrażania i stosowania instrumentów wsparcia rolnictwa, aktywnej polityki rolnej oraz rozwoju obszarów wiejskich;
6) wprowadzenie możliwości nabywania przez KOWR odpłatnie jak i nieodpłatne nieruchomości, ich części, przedsiębiorstw, zorganizowanych części przedsiębiorstw w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a także akcji lub udziałów w spółkach prawa handlowego;
7) wprowadzenie regulacji, które umożliwią Dyrektorowi Generalnemu KOWR, za zgodą Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wyodrębnienie z ZWRSP nieruchomości, które wraz z innymi składnikami mienia, będą tworzyły nierozerwalną, zorganizowaną całość gospodarczą, o powierzchni przekraczającej 300 ha, której podział byłby nieuzasadniony ekonomicznie;
8) wprowadzenie obowiązku przekazywania przez notariuszy wypisu umowy przenoszącej prawo użytkowania wieczystego nieruchomości do KOWR w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy;
9) wprowadzenie regulacji mających na celu to, aby umowy dzierżawy, czy też umowy najmu dotyczące nieruchomości Zasobu zawierane były wyłącznie na czas oznaczony, co będzie korzystniejsze zarówno dla kontrahentów KOWR, jak i stanowić będzie lepszy sposób zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa z punktu widzenia zagospodarowania mienia wchodzącego w skład Zasobu i pobieranego z tego tytułu czynszu;
10) umożliwienie KOWR nieodpłatnego przekazywania na rzecz jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości wchodzących w skład Zasobu w przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu są one przeznaczone na cele związane z realizacją inwestycji infrastrukturalnych służących wykonywaniu zadań własnych w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, ochrony zdrowia, pomocy społecznej, edukacji publicznej, kultury i kultury fizycznej, zakładania lub rozszerzania cmentarzy komunalnych albo, jeżeli położony jest na nich cmentarz.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMRiRW
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuRafał Romanowski Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMRiRW
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMI kwartał 2019 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 12 marca 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

Data modyfikacji : 20.03.2019
do góry