Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD398
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Głównym celem zmian wprowadzanych projektowaną ustawą jest rozwiązanie problemu niedostosowania kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy, który powoduje trudności zarówno dla pracodawców – z pozyskaniem pracowników, jak i dla absolwentów szkół – ze znalezieniem miejsca zatrudnienia.
Zmiany zachodzące w polskiej gospodarce oraz na rynku pracy wzmacniają popyt na wysoko kwalifikowaną kadrę. Systematycznie poprawiające się wskaźniki ekonomiczne kraju oraz najniższe od lat bezrobocie ogólne przyczyniają się do odczuwanego przez rynek deficytu pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami. Kształcenie zawodowe jest tym obszarem edukacji, który obok szkolnictwa wyższego ma największy wpływ na przygotowanie nowoczesnych kadr dla polskiej gospodarki. Tymczasem bezrobocie absolwentów dotychczasowych zasadniczych szkół zawodowych i techników utrzymuje się na wysokim poziomie (odpowiednio około: 40% i 30%).
Przyjęta przez Rząd RP Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju wskazuje na konieczność dopasowania systemu kształcenia zawodowego do potrzeb nowoczesnej gospodarki. Niezbędne jest systematyczne podnoszenie jakości kształcenia zawodowego w szkołach i placówkach systemu oświaty prowadzących kształcenie zawodowe. Oczekiwania pracodawców wskazują na potrzebę wprowadzenia rozwiązań programowych, organizacyjnych i prawnych służących przygotowaniu kadr na potrzeby poszczególnych branż. Obecnie w przepisach dotyczących kształcenia zawodowego znajduje się wiele rozwiązań, które wymagają zweryfikowania pod kątem wzmocnienia wpływu firm oraz organizacji zrzeszających przedsiębiorstwa na funkcjonowanie kształcenia zawodowego, np. tworzenie oferty kształcenia zawodowego, uruchamianie kształcenia w zawodach, realizacja przez uczniów praktycznej nauki zawodu w rzeczywistych warunkach pracy, doskonalenie nauczycieli kształcenia zawodowego. Jednocześnie konieczne jest zapewnienie mechanizmów weryfikacji jakości kształcenia praktycznego i egzaminowania prowadzanego u pracodawców. Zarówno przedstawiciele organizacji pracodawców, jak i związków zawodowych oraz samorządu terytorialnego, postulują konieczność wprowadzenia zmian służących dostosowaniu kształcenia do potrzeb rynku pracy. Zweryfikowanie dotychczasowego systemu szkolnictwa zawodowego oraz nacisk na rozwój wysokiej jakości szkolnictwa branżowego pozwoli na zwiększenie efektywności kształcenia w zawodach, a tym samym przyczyni się do poprawy atrakcyjności kształcenia zawodowego wśród uczniów i ich rodziców.
Ponadto w odpowiedzi na zmiany związane z tempem życia i dostępnością do nowych technologii, które pociągają za sobą nowe zagrożenia społeczne, w tym dla zdrowia dzieci i młodzieży, zaproponowano rozwiązania służące wzmocnieniu opiekuńczej funkcji szkoły w trzech istotnych obszarach odnoszących się do zdrowia uczniów: skutecznego przeciwdziałania narkomanii, zapewnienia dostępu do opieki stomatologicznej (przez wskazanie podmiotów realizujących świadczenia z zakresu leczenia stomatologicznego), obowiązku zapewnienia uczniom pomieszczenia do spożycia jednego gorącego posiłku w trakcie dnia w szkole podstawowej.
Projektowane rozwiązania związane są również z rosnącym zapotrzebowaniem na wsparcie wśród Polonii i Polaków zamieszkałych za granicą oraz dzieci pracowników migrujących nauczania języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej oraz innych przedmiotów nauczanych w języku polskim w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw lub nauczanych w innych formach przez organizacje społeczne zarejestrowane za granicą. Objęcie awansem zawodowym nauczycieli ww. podmiotów ma na celu ułatwienie im powrotu do pracy w Polsce. Z kolei zmiana nazwy „szkolnych punktów konsultacyjnych” na „szkoły polskie” pozwoli na oddanie faktycznej roli, jaką pełnią te jednostki w środowiskach polonijnych.
Pozostałe zmiany mają charakter doprecyzowujący i porządkujący obecnie istniejące rozwiązania.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

W projekcie ustawy planuje się wprowadzenie nowych rozwiązań w zakresie kształcenia zawodowego, m.in. w zakresie:
1. organizacji kształcenia w branżowej szkole II stopnia oraz szkole policealnej;
2. modyfikacji warunków wprowadzania zawodów do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego;
3. warunków uruchamiania przez szkołę kształcenia w zawodzie;
4. wzmocnienia udziału pracodawców w kształceniu zawodowym, w tym w realizacji praktycznej nauki zawodu dla uczniów szkół;
5. wzmocnienia nadzoru dyrektora szkoły nad jakością kształcenia prowadzonego u pracodawców;
6. możliwości realizacji dodatkowych umiejętności w zawodach zwiększających szanse na zatrudnienie;
7. umożliwienia szkołom organizacji krótszych form kursowych (kursów umiejętności zawodowych);
8. zwiększenia dofinansowania pracodawcom kosztów kształcenia uczniów w zawodach deficytowych;
9. wprowadzenia obowiązku przystępowania przez uczniów do egzaminów zawodowych;
10. dopuszczania do użytku szkolnego podręczników, w tym zastąpienia tradycyjnych podręczników do kształcenia w zawodach materiałami edukacyjnymi w wersji elektronicznej;
11. ujednolicenia pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu;
12. wprowadzenia obowiązkowych branżowych staży zawodowych dla nauczycieli kształcenia zawodowego;
13. organizacji i funkcjonowania szkół niepublicznych;
14. zmiany zasad udzielania akredytacji na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych;
15. zwolnienia darowizn przekazywanych szkołom kształcącym w zawodach od podatku od darowizn;
16. możliwości prowadzenia wydzielonych rachunków przez szkoły prowadzące kształcenie zawodowe;
17. zmian w zakresie dotowania szkół i placówek niesamorządowych.

Ponadto projekt ustawy przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w zakresie:
1. zapewnienia przez szkołę dostępu do opieki stomatologicznej dla uczniów przez wskazanie podmiotów realizujących świadczenia z zakresu leczenia stomatologicznego;
2. zapewnienia uczniom pomieszczenia do spożycia jednego gorącego posiłku w trakcie dnia w szkole podstawowej;
3. umożliwienia awansu zawodowego nauczycielom języka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej oraz innych przedmiotów nauczanych w języku polskim w szkołach funkcjonujących w systemach oświaty innych państw lub w innych formach przez organizacje społeczne zarejestrowane za granicą;
4. zmiany nazwy „szkolnych punktów konsultacyjnych przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej” na „szkoły polskie przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej”.

W projekcie zaplanowano także doprecyzowanie i uporządkowanie dotychczasowych rozwiązań, m.in. w zakresie:
a) zasad opiniowania arkuszy organizacji szkoły przez zakładowe organizacje związkowe;
b) doprecyzowania przepisów dotyczących korzystania z wychowania przedszkolnego;
c) uzupełnienie przepisów w zakresie terminów podejmowania określonych czynności wymaganych ustawą;
d) rezygnacji z odrębnych regulacji dotyczących warunków doskonalenia nauczycieli  za granicą;
e) kwestii związanych z eksperymentem pedagogicznym oraz z funkcjonowaniem szkół eksperymentalnych;
f) umożliwienia uczniom szkoły ponadpodstawowej realizującym indywidualny program lub tok nauki przystąpienia do egzaminu maturalnego przeprowadzanego (w okresie przejściowym) dla absolwentów klas ponadgimnazjalnych;
g) doprecyzowania przepisów ustawy – Karta Nauczyciela, będącego konsekwencją wcześniejszych zmian tej ustawy lub wynikającego z konieczności uzupełnienia obowiązujących przepisów;
h) doprecyzowania przepisów dot. ustalania wysokości i wykorzystania dotacji przekazywanych niesamorządowym szkołom i placówkom z budżetów jednostek samorządu terytorialnego;
i) doprecyzowania przepisów dotyczących organizacji oświaty samorządowej;
j) doprecyzowania przepisów ustawy w zakresie systemu informacji oświatowej (SIO).

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMEN
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAnna Zalewska Minister Edukacji Narodowej
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMEN
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2018 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-