Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuIC15
Tytuł

Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie zmiany Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na lata 2014 – 2020

Rodzaj dokumentuprojekty innych dokumentów rządowych
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Podstawą prawną podjęcia uchwały Rady Ministrów w sprawie zmiany Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na lata 2014 – 2020 (POIR) jest art. 14ka ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2019 r. poz. 1295).
Zmiany wprowadzane w POIR są związane z przeglądem wyników (tzw. przeglądem śródokresowym) i wykorzystaniem środków rezerwy wykonania, zgodnie z art. 20-22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące EFRR, EFS, FS, EFRROW oraz EFMiR (dalej: rozporządzenie ogólne).
Wprowadzane zmiany w POIR wynikają również z rekomendacji zawartych w raporcie podsumowującym badanie pn. Ewaluacja mid-term postępu rzeczowego POIR, które ocenia stopień realizacji programu w połowie okresu jego wdrażania (tj. na 31.12.2018 r.), a także doświadczeń z wdrażania Programu.
Wprowadzane zmiany przyczynią się do optymalnego wykorzystania alokacji Programu i zwiększenia efektywności interwencji publicznej POIR.
Zgodnie z art. 49 ust. 3 rozporządzenia ogólnego projekt zmiany Programu zostanie przedstawiony w sierpniu br. Komitetowi Monitorującemu POIR.
Przyjęcie przez Radę Ministrów projektowanej uchwały umożliwi podjęcie przez Ministra Inwestycji i Rozwoju negocjacji zakresu zmian PO IR z Komisją Europejską, zgodnie z art. 30 rozporządzenia ogólnego.
Uchwała Rady Ministrów stanowi potwierdzenie przyjęcia przez Radę Ministrów projektu zmian POIR.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój na lata 2014-2020 jest instrumentem umożliwiającym wsparcie realizacji projektów innowacyjnych, badawczo-rozwojowych oraz zwiększających konkurencyjność MŚP.
W ramach przeglądu realizacji POIR przeprowadzonego wg stanu na koniec 2018 r. ustalono, że cele pośrednie określone dla poszczególnych osi priorytetowych (w tym w podziale na kategorie regionów: słabiej i lepiej rozwiniętych) zostały osiągnięte. Zgodnie z art. 22 ust. 3 rozporządzenia ogólnego oznacza to, że kwoty rezerwy wykonania ustanowione dla danej osi priorytetowej będą mogły zostać uznane za przyznane. Jednocześnie potwierdzenie uzyskania rezerwy wykonania w ramach programu operacyjnego następuje w drodze decyzji wydanej przez Komisję Europejską w oparciu o analizę sprawozdania z jego realizacji w 2018 r.
Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju przekazało pod koniec czerwca 2019 r. sprawozdanie z realizacji POIR do Komisji Europejskiej, w związku z czym oczekuje, że zgodnie z art. 22 ust. 2 rozporządzenia ogólnego Komisja wyda decyzję w powyższej sprawie w ciągu dwóch miesięcy.
W związku z osiągnięciem celów pośrednich, osie priorytetowe POIR będą dysponowały alokacją rezerwy wykonania w następującej wysokości:
I oś: 175 907 546 euro (kat. regionów słabiej rozwiniętych) oraz 19 137 946 euro (kat. regionów lepiej rozwiniętych);
II oś: 66 536 113 euro (kat. regionów słabiej rozwiniętych)  oraz 6 484 494 euro (kat. regionów lepiej rozwiniętych);
III oś: 148 843 268 euro (kat. regionów słabiej rozwiniętych) oraz 14 318 221 euro (kat. regionów lepiej rozwiniętych);
IV oś: 79 986 995 euro (kat. regionów słabiej rozwiniętych) oraz 5 621 157 euro (kat. regionów lepiej rozwiniętych).

Łącznie będzie to oznaczało zwiększenie budżetu POIR, z możliwością przeznaczenia go na wsparcie projektów, o 516 835 740 euro.

Projekt zmian POIR przewiduje przydzielenie środków rezerwy wykonania do docelowych osi priorytetowych w Programie. Jednocześnie Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju przeanalizowało wnioski i rekomendacje z Ewaluacji mid-term postępu rzeczowego POIR i zaproponowało realokację:
a) 90 mln euro z I osi do III osi Programu (w ramach alokacji kategorii regionów słabiej rozwiniętych);
b) 60 mln euro z IV osi do II osi Programu (w ramach alokacji kategorii regionów słabiej rozwiniętych).

Realokacje będą odbywać się w ramach środków, które zostaną przyznane do poszczególnych osi priorytetowych
w ramach rezerwy wykonania.

Celem głównym badania ewaluacyjnego Ewaluacja mid-term postępu rzeczowego POIR było dokonanie oceny postępu rzeczowego POIR na potrzeby przeglądu śródokresowego Programu oraz ocena wkładu interwencji w realizację celów Strategii Europa 2020. W ramach badania oszacowano wartości docelowe wskaźników POIR, jak również ustalono, jakiego poziomu kontraktacji można spodziewać się po rozstrzygnięciu naborów trwających i zaplanowanych na rok 2019. Na tej podstawie ewaluator sformułował propozycje dotyczące kierunków realokacji środków, zmian wartości wskaźników oraz usprawnień niezbędnych do wprowadzenia w tych instrumentach wsparcia, w których będą jeszcze ogłaszane nabory. Rekomendacje ewaluatora zostały wykorzystane przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju do określenia, w porozumieniu z współpracującymi instytucjami (tj. Bankiem Gospodarstwa Krajowego, Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Narodowym Centrum Badań i Rozwoju) kierunków oraz wartości realokacji.

Działania prowadzone przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju mają na celu zapewnienie możliwości pełnego wykorzystania środków POIR, z przeznaczeniem na wsparcie projektów badawczo-rozwojowych oraz innowacyjnych realizowanych przez przedsiębiorstwa.

Mając powyższe na uwadze w projekcie zmian POIR zaproponowano wprowadzenie modyfikacji, które:
- umożliwią skierowane większych środków do przedsiębiorstw z sektora MŚP na wsparcie innowacyjnych projektów. Zostanie to osiągnięte w wyniku realokacji 90 mln euro z I osi do III osi programu, z przeznaczeniem na zwiększenie budżetu poddziałania 3.2.2 Kredyt na innowacje technologiczne, które jest wdrażane przez BGK.

We wnioskach z Ewaluacji mid-term postępu rzeczowego POIR (rekomendacja nr 3) wskazano, iż w latach 2019, 2020 i 2021 należy spodziewać się kumulacji kończących się projektów badawczo-rozwojowych dofinansowanych z działań 1.1 i 1.2 POIR. Jednocześnie w poddziałaniach ukierunkowanych bezpośrednio na finansowanie wdrożeń wyników prac B+R (3.2.1 i 3.2.2 POIR) zakontraktowana jest już większość środków. Z tego też powodu rekomendacją płynącą z ww. ewaluacji jest, aby w sytuacji dostępności środków finansowych, realokować środki na poddziałania 3.2.1 i 3.2.2 POIR, nawet jeżeli realokacja miałaby zostać dokonana z działań pierwszego celu tematycznego. Dzięki wprowadzeniu tej zmiany nastąpić ma zmniejszenie problemów firm związanych z trudnością pozyskania środków finansowych na wdrożenie wyników prac B+R. Zasilenie środkami działania 3.2 umożliwi realizację pełnego procesu tworzenia i komercjalizacji innowacji, co jest celem POIR, tym samym ciągłość procesu innowacyjnego nie zostanie przerwana w momencie zakończenia prac badawczych;

- zwiększą alokację skierowaną na wsparcie projektów dotyczących budowy lub rozbudowy centrów badawczo-rozwojowych przedsiębiorstw (MŚP oraz dużych). Zostanie to osiągnięte w wyniku realokacji 60 mln euro z IV osi do II osi programu, z przeznaczeniem na zwiększenie budżetu działania 2.1 Wsparcie inwestycji w infrastrukturę B+R przedsiębiorstw.

Ewaluacja mid-term postępu rzeczowego POIR wskazała, iż: „W pierwszej i czwartej osi jest znaczny poziom niewykorzystanej alokacji. W drugiej osi priorytetowej natomiast występują 3 instrumenty wsparcia o dużym potencjale absorpcyjnym – są to działanie 2.1 oraz poddziałania 2.3.1 i 2.3.5.”.
Na tej podstawie sformułowano rekomendację nr 5, która wskazuje: „Rekomenduje się realokację środków
i ogłoszenie konkursów w 2020 roku”, aby wykorzystać potencjał absorpcyjny działań II osi priorytetowej (działania 2.1).
Ponadto, rekomendacja nr 11 wskazała: „Rekomenduje się przesunięcie rezerwy wykonania dla regionów słabiej rozwiniętych z osi IV od osi II”. Rekomendacja ta podyktowana jest m.in. niskim potencjałem wykorzystania środków rezerwy wykonania w IV osi, a wykorzystanie tych środków w II osi zapewni przedsiębiorcom możliwość dalszego ubiegania się o wsparcie na tworzenie lub rozwój centrów
badawczo-rozwojowych.
Spodziewanym efektem przyjęcia zaproponowanych zmian jest dostosowanie Programu do oczekiwań zgłaszanych przez jego główną grupę interesariuszy (przedsiębiorstwa) oraz zapewnienie pełnego wykorzystania budżetu POIR, uwzględniającego również środki rezerwy wykonania.

Ponadto, zmiany proponowane w POIR:
- pozwolą dostosować wartości docelowe (na koniec 2023 r.) niektórych wskaźników I, II, III oraz IV osi POIR, w związku z prognozą realizacji wskaźników przedstawioną w raporcie z badania pt. Ewaluacja mid-term postępu rzeczowego POIR,
- usprawnią wdrażanie Programu,
- zwiększą efektywność realizowanej interwencji.

Podsumowując, zmiany pozwolą na optymalizację wykorzystania alokacji Programu oraz zwiększą skuteczność i efektywność interwencji publicznej.
Sposób mierzenia efektów POIR nie zmienia się, przy czym dla niektórych wskaźników produktu i rezultatu, określonych w Programie, wprowadza się korekty w ich wartościach docelowych.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMIiR
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuMałgorzata Jarosińska-Jedynak Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMIiR
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-