Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD525
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw

POPRZEDNI TYTUŁ: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym​

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Zgodnie z art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018  r. poz. 1629 i 2096 oraz z 2019 r. poz. 60), zwanej dalej „K.p.a.” organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie natomiast z art. 217 § 4 K.p.a., zaświadczenie wydaje się w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, jeżeli zażąda tego osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Ponadto możliwe jest wydanie zaświadczenia w formie tradycyjnej (papierowej). W związku z powyższym, w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe w pełni zautomatyzowane wydawanie zaświadczeń przez organy administracji publicznej. W każdym bowiem przypadku zaświadczenie musi być podpisane przez osobę do tego upoważnioną odręcznie lub elektronicznie, w zależności od wybranej formy zaświadczenia.
Obecnie informacja o osobie oraz informacja o podmiocie zbiorowym z KRK, bez względu na sposób jej udzielenia, stanowi zaświadczenie w rozumieniu przepisów działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 23 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 398, 1218 i 1544 oraz z 2019 r. poz. 60). Wymóg ten znacznie wydłuża postępowanie w sprawie o wydanie zaświadczenia, co może negatywnie oddziaływać na interes osób lub podmiotów, które chcą zaświadczenie otrzymać (np. na potrzeby postępowania przetargowego lub koncesyjnego albo zatrudnienia pracowników). W opinii projektodawcy w wielu przypadkach wydanie zaświadczenia nie wymaga ingerencji człowieka i może być maksymalnie uproszczone. Zaświadczenie jest bowiem aktem wiedzy organu administracyjnego o pewnym stanie faktycznym lub prawnym, a stany te są w praktyce w większości proste. Wymóg opatrzenia zaświadczenia podpisem przyporządkowanym do osoby fizycznej – pracownika organu upoważnionego do wydawania zaświadczeń, jest w opinii projektodawcy zbyt restrykcyjny.
Każdego roku do KRK wpływa ok. 3 miliony zapytań i wniosków o udzielenie informacji z KRK, z czego ok 1,8 mln pochodzi od  osób fizycznych i podmiotów zbiorowych zainteresowanych uzyskaniem informacji z KRK na ich temat. Należy zauważyć, że w liczbie 3 milionów zapytań i wniosków są zarówno zapytania i wnioski obsługiwane przez Punkty Informacyjne przy sądach i prokuraturach (ok 1,7 mln), jak i dokumenty obsługiwane bezpośrednio przez pracowników Biura Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, zwanego dalej „B-KRK”. Do bezpośredniej obsługi przez pracowników B-KRK rocznie trafia około 1,3 mln zapytań i wniosków. Obecnie przy wydawaniu zaświadczeń z KRK pracują w B-KRK 54 osoby. Ze względu na obciążenie pracą istnieją zaległości w udzielaniu informacji na zapytania i wnioski. Na dzień 30 listopada 2018 r. w bieżącej obsłudze pozostawało 58 086 zapytań z czego w przypadku 31 729 przekroczono termin udzielenia informacji. Zaległości dotyczą zatem 55% wszystkich bieżąco obsługiwanych zapytań. Biorąc pod uwagę wszystkie kanały obsługi zapytań (e-KRK, obsługa interesantów, listownie) oraz różne sposoby ich obsługi, uśredniony czas pomiędzy wpływem zapytania a wydaniem zaświadczenia z KRK wynosi obecnie 9,02 dnia. Oznacza to przekroczenie czasu na wydanie zaświadczenia (7 dni) określonego w art. 217 § 3 K.p.a. o średnio 2 dni.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Celem projektowanej ustawy jest usprawnienie procesu wydawania informacji z Krajowego Rejestru Karnego tak aby średni czas ich wydawania wszystkich wynosił 1 dzień od daty wpływu kompletnego wniosku, a w przypadku najbardziej skomplikowanych spraw nie przekraczał 7 dni. Cel ten zostanie osiągnięty przez:
1)  wprowadzenie do Kodeksu postępowania administracyjnego możliwości opatrywania zaświadczeń w formie elektronicznej kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Byłby to dokument elektroniczny opatrzony automatycznie przez system teleinformatyczny, bez ingerencji człowieka, mechanizmem pozwalającym na zapewnienie autentyczności pochodzenia zaświadczenia oraz integralności zawartych w nim danych. Mechanizmem takim jest pieczęć elektroniczna, o której mowa w sekcji 5 rozdziału III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylającego dyrektywę 1999/93/WE oraz w art. 16 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 162). Pieczęć elektroniczna oznacza dane w postaci elektronicznej dodane do innych danych w postaci elektronicznej lub logicznie z nimi powiązane, aby zapewnić autentyczność pochodzenia oraz integralność powiązanych danych. Umożliwienie wydawania zaświadczeń w postaci elektronicznej, opatrzonych pieczęcią elektroniczną, znacząco usprawni procedury wydania zaświadczeń z KRK w formie elektronicznej, a potencjalnie także zaświadczeń wydawanych przez inne organy administracji publicznej.
2)  Nałożenie na podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 4-7 i 8 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym obowiązku składania żądań udostępnienia informacji o osobie lub o podmiocie zbiorowym wyłącznie za pośrednictwem usług web service oraz wydawanie na tak złożone żądanie informacji w postaci elektronicznej, opatrzonych pieczęcią elektroniczną.
Nowe rozwiązanie – usługa webservice – ma zapewnić większy stopień automatyzacji procesu przetwarzania danych. Podmioty te w celu uzyskania informacji z KRK, nie będą musiały składać zapytania, ale za pomocą aplikacji, którymi już dysponują, będą mogły wysłać do systemu KRK żądanie udzielenia informacji. Na podstawie żądania nastąpi automatyczne przeszukanie i weryfikacja danych. Odpowiedź na żądanie zostanie udzielona synchronicznie, tj. bez udziału pracownika KRK z wykorzystaniem mechanizmu pieczęci elektronicznej. Umożliwi to skrócenie czasu wydawania informacji z KRK na żądanie podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 4-7 i 8 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym i wyeliminowanie zaległości.
Po wdrożeniu nowego kanału uzyskiwania informacji z KRK - usług webservice - oraz wdrożeniu nowej funkcjonalności systemu KRK polegającej na opatrywaniu zaświadczeń kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną średni czas wydawania wszystkich zaświadczeń skróci się do 1 dnia. Będzie to skutkiem tego, że informacje udzielane za pośrednictwem usług webservice oraz zaświadczenia opatrywane kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną będą wydawane w sposób automatyczny (bez udziału człowieka), a zatem niemal natychmiast po wniesieniu żądania udostępnienia informacji lub wniesieniu zapytania albo wniosku. Co więcej, dzięki zautomatyzowaniu procesu udzielania informacji, pracownicy obecnie obsługujący te zapytania (54 osoby) zostaną zaangażowani do udzielania informacji na zapytania przesyłane do B-KRK przez podmioty, które uzyskują informację z KRK za pomocą innych kanałów: obsługa interesantów, system ECRIS, listownie, a także udzielania odpowiedzi na wnioski z CEIDG i żądania z KRS. Wpłynie to na skrócenie czasu realizacji ww. zapytań i co za tym idzie – skrócenie średniego czasu udzielenia wszystkich informacji z KRK oraz czasu wydawania informacji w najbardziej skomplikowanych sprawach. Dzięki temu nastąpi sprawniejsza obsługa innych zdań B-KRK przez pracowników dotychczas zaangażowanych w proces wydawania zaświadczeń.
Wdrożenie nowego kanału uzyskiwania informacji z KRK - usług webservice - oraz wdrożenie nowej funkcjonalności systemu KRK polegającej na opatrywaniu zaświadczeń kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną skróci średni czas wydawania wszystkich zaświadczeń do 1 dnia.  Nowy kanał uzyskiwania informacji z KRK – usługi web service - umożliwi podmiotom  określonym w art. 6 ust. 1 pkt 4-7 i 8 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym  bezpośredni i realizowany w czasie rzeczywistym dostęp do danych zgromadzonych w KRK, co przyczyni się do przyśpieszenia wykonywanych przez te organy zadań i prowadzonych przez nie postępowań.
Konieczność dostosowania do dnia 30 marca 2020 r. systemów teleinformatycznych podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 4-7 i 8 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym do nowej usługi webservice rodzi koszty dostosowania. Dotychczas sześciu interesariuszy wypowiedziało się w kwestii kosztów dostosowania do automatycznego uzyskiwania informacji z KRK za pomocą usług webservice:
1) Służba Kontrwywiadu Wojskowego – koszty dostosowania około 100 000 zł;
2) Agencja Wywiadu –  koszty dostosowania około 100 000 zł;
3) Służba Więziennictwa – koszty dostosowania około 500 000 zł – w celu umożliwienia korzystania z danych systemu KRK w zakładach karnych i aresztach śledczych niezbędna jest budowa odpowiedniego systemu informatycznego w Służbie Więziennej;
4) Centralne Biuro Antykorupcyjne –  koszty dostosowania 123 000 zł;
5) Służba Ochrony Państwa – nie wskazała kosztów informując, że w celu uzyskania dostępu do systemu KRK 2.0 Służba Ochrony Państwa zapewni we własnym zakresie urządzenia umożliwiające korzystanie z systemu;
6) Sądy powszechne –  koszty dostosowania 110 000 zł.
Pozostałe podmioty, które na podstawie projektowanej ustawy będą zobowiązane do dostosowania swoich systemów teleinformatycznych do nowej usługi webservice nie wypowiedziały się w kwestii kosztów. Zakłada się, że wydatki te będą finansowane w ramach limitu wydatków przewidzianego corocznie w ustawie budżetowej we właściwych częściach budżetowych bez konieczności ubiegania się o dodatkowe środki na ten cel.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuŁukasz Piebiak Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMII kwartał 2019 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 9 lipca 2019 r. w trybie obiegowym
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 15.07.2019
Rejestr zmian