Archiwalny wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów z okresu 4 grudnia 2015 r. – 21 listopada 2019 r.

Numer projektuUD341
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Podjęcie prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw wynika z bieżących potrzeb związanych z koniecznością usprawnienia  organizacji i funkcjonowania kształcenia podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów, w szczególności w zakresie stażu podyplomowego, szkolenia specjalizacyjnego, umiejętności zawodowych.
Wdrożenie do porządku prawnego projektu ustawy o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, uwzględniającego postulaty zgłaszane przez przedstawicieli środowiska młodych lekarzy oraz samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów, a także rekomendacje powołanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia Zespołu ekspertów do spraw przygotowania propozycji nowelizacji ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2018 r. poz. 537, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, ma na celu poprawę funkcjonowania i organizacji kształcenia podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów, w tym weryfikację przepisów dotyczących stażu podyplomowego, szkolenia specjalizacyjnego i umiejętności zawodowych.
Zgłaszane problemy w obszarze stażu podyplomowego dotyczyły braku jednolitej regulacji zasad kwalifikacji na staż podyplomowy w całym kraju, zbyt niskich wynagrodzeń oraz konieczności weryfikacji tematyki i zasad odbywania tego stażu przez lekarzy polskich i cudzoziemców. Zasady techniki legislacyjnej wymagają również przeniesienia części przepisów z poziomu obecnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie stażu podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów do projektowanej ustawy.
Z uwagi na niejednolite podejście uczelni do procedury nostryfikacji dyplomów lekarzy spoza Unii Europejskiej (UE) istnieje konieczność wprowadzenia nowej procedury nostryfikacyjnej dyplomów.
Ponadto, mając na uwadze obecnie występujące różnice między województwami obejmujące niejednolity rozdział miejsc specjalizacyjnych względem zdobytej przez lekarzy liczby punktów, które decydują o ich pozycji na liście kwalifikacyjnej, oczekiwanymi przez środowisko lekarzy zmianami w zakresie szkolenia specjalizacyjnego, dostrzeganymi również przez Ministra Zdrowia jest konieczność dokonania zmian w zakresie aplikowania na miejsca specjalizacyjne rezydenckie i pozarezydenckie w poszczególnych dziedzinach medycyny z jednoczesnym zachowaniem wysokiej jakości kształcenia podyplomowego, tak, by lekarzom i lekarzom dentystom zapewnić zwiększony dostęp do wolnych miejsc specjalizacyjnych w całym kraju.
Oczekiwane jest także dokonanie zmian w szkoleniu z zakresu umiejętności zawodowych.
Dotychczas stosowana terminologia w odniesieniu do kształcenia podyplomowego nie jest wystarczająco czytelna i doprecyzowana. Dlatego istnieje konieczność usystematyzowania całości terminologii dotyczącej kształcenia przez określenie na nowo zakresu ustawicznego rozwoju zawodowego, pod którym rozumieć się będzie kształcenie podyplomowe i doskonalenie zawodowe.
Z kolei przeprowadzona przez konsultantów krajowych analiza treści programów specjalizacyjnych w poszczególnych dziedzinach medycyny, w szczególności w odniesieniu do liczby kursów, procedur medycznych do wykonania i zaliczenia przez lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne, w odniesieniu do faktycznej liczby i zakresu udzielanych w podmiotach leczniczych świadczeń zdrowotnych wskazuje, że nie zawsze lekarz, czy lekarz dentysta ma możliwość, w określonym czasie, zrealizować procedury medyczne (głównie zabiegowe) wymagane programem danej specjalizacji. W związku z powyższym występuje potrzeba aktualizacji programów z uwzględnieniem możliwości realizacji niektórych procedur medycznych, w oparciu o rozwijające się symulowane warunki kliniczne.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom kierowników podmiotów leczniczych borykających się z brakiem kadry medycznej, a co za tym idzie z trudnościami zapewnienia na terenie powiatów ciągłości udzielania niektórych zakresów świadczeń zdrowotnych, należy przewidzieć wprowadzenie rozwiązań umożliwiających zatrudnienie w trybie uproszczonym w  polskim systemie opieki zdrowotnej lekarzy specjalistów cudzoziemców spoza UE. Podobna analiza wskazuje, że w związku z niewystarczającą liczbą miejsc akredytacyjnych uprawniających do szkolenia w poszczególnych dziedzinach lekarsko-dentystycznych, występuje zbyt mało lekarzy dentystów specjalistów, a co za tym idzie zmniejszony do nich dostęp pacjentów wymagających specjalistycznego leczenia stomatologicznego. Aby temu problemowi sprostać, należy wprowadzić przepisy umożliwiające, po spełnieniu wskazanych w ustawie warunków, uznawanie dorobku zawodowego lekarzom dentystom za równoważny ze zrealizowaniem szkolenia specjalizacyjnego w danej dziedzinie lekarsko-dentystycznej i dopuszczenie takich lekarzy dentystów do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES), jak również umożliwić lekarzom dentystom uczestniczenie w kursach specjalizacyjnych, w przypadku posiadania przez jednostki szkolące wolnych miejsc. Wychodząc naprzeciw ujednoliceniu szkolenia wszystkich lekarzy, w tym lekarzy cudzoziemców niezbędnym jest wprowadzenie przepisu umożliwiającego odbywanie przez nich szkolenia specjalizacyjnego na zasadach obowiązujących obywateli polskich.
Rekomendacje lekarzy ekspertów w zakresie kształcenia wskazują na konieczność utrzymania wysokiego poziomu jakości udzielania świadczeń zdrowotnych, a tym samym wprowadzenie do obowiązującego porządku prawnego nowego egzaminu państwowego, tj. Państwowego Egzaminu Modułowego (PEM), który odbywany będzie w trakcie szkolenia specjalizacyjnego, z zastrzeżeniem, że będzie obowiązywał tylko tych lekarzy, którzy rozpoczną szkolenie specjalizacyjne po dniu wejścia w życie ustawy.
Aby zapewnić możliwość zapoznania się lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne z pracą w trybie dyżurowym, przy jednoczesnym zachowaniu realnego i bezpiecznego ich odbywania należy doprecyzować ilość odbywanych dyżurów oraz podzielić dyżury medyczne na samodzielnie prowadzone przez lekarza, który uzyskał pozytywną opinię kierownika specjalizacji oraz na dyżury towarzyszące.
Brak dotychczas w obowiązującej ustawie czytelnego określenia statusu lekarza, który zakończył szkolenie specjalizacyjne i uzyskał decyzję dopuszczenia do PES, a do niego nie przystąpił lub go nie zaliczył, wymusza wprowadzenie przepisów określających status takiego lekarza, jako lekarza „w trakcie specjalizacji”, co daje możliwość zachowania ciągłości udzielania przez niego świadczeń zdrowotnych finansowanych w ramach umowy zawartej z oddziałem wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia w określonym rodzaju świadczeń zdrowotnych. Jednocześnie, brak w dotychczasowych przepisach określenia uprawnień i obowiązków lekarza odbywającego szkolenie specjalizacyjne determinuje uzupełnienie przepisów ustawy w tym zakresie.
Uporządkowaniu wymagają również przepisy dotyczące akredytacji podmiotów prowadzących szkolenie specjalizacyjne. W związku z koniecznością zapewnienia dokonywania właściwej oceny funkcjonowania ustawicznego rozwoju zawodowego dookreślenia wymaga zakres i narzędzia jego monitorowania.
Mając na uwadze orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, należy dokonać także weryfikacji przepisów art. 30 (obowiązek udzielania pomocy lekarskiej) i art. 39 (klauzula sumienia). Nastąpi wprowadzenie przepisów normujących wydawanie prawa wykonywania zawodu lekarza albo lekarza dentysty. Przestarzałe przepisy dotyczące przeprowadzania eksperymentów medycznych wymagają aktualizacji do bieżących potrzeb uwzględniających również prawa pacjenta, a także wprowadzone zostają sankcje za ich nieprzestrzeganie. Nowelizacji podlega jednocześnie ustawa o zawodzie felczera w zakresie dostosowania jej przepisów do stanu bieżącego i ustawa o izbach lekarskich jako konsekwencja dostosowania jej przepisów do zmian wprowadzonych w projekcie niniejszej ustawy.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Założeniem projektu jest uporządkowanie oraz uelastycznienie organizacji i funkcjonowania szkoleń w zakresie stażu podyplomowego, szkolenia specjalizacyjnego, umiejętności zawodowych i doskonalenia zawodowego.
W wyniku uporządkowania terminologii ustawowej obejmującej kształcenie podyplomowe nastąpi na nowo określenie w ustawie zakresu ustawicznego rozwoju zawodowego lekarza i lekarza dentysty, pod którym rozumieć się będzie:
a) kształcenie podyplomowe obejmujące staż podyplomowy, szkolenie specjalizacyjne i umiejętności zawodowe,
b) doskonalenie zawodowe.
W odniesieniu do przeprowadzania Lekarskiego Egzaminu Końcowego (LEK) i Lekarsko Dentystycznego Egzaminu Końcowego (LDEK) zmiany przepisów dotyczyć będą dopuszczenia do egzaminu osoby, która ukończyła 10 semestrów z sześcioletnich jednolitych studiów na kierunku lekarskim albo osoby, która ukończyła 8 semestrów z pięcioletnich jednolitych studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym, a także przeprowadzenia egzaminu w oparciu o 70% pytań wybranych z publikowanej na stronie CEM bazy pytań oraz z 30% pytań nowych. Dyrektor CEM na rok przed egzaminami publikować będzie wykaz źródeł bibliograficznych w języku polskim. Z wykorzystanych pytań oraz posiadanych przez CEM tworzona będzie dostępna powszechnie baza pytań.
W odniesieniu do nostryfikacji lekarzom i lekarzom dentystom dyplomów wydanych przez uczelnie w krajach spoza UE, przewiduje się wprowadzenie nowej ścieżki nostryfikacji dyplomów, która będzie miała za zadanie potwierdzenie kwalifikacji i wiedzy zdobytej przez lekarza w krajach trzecich przez zaliczenie z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego organizowanego przez CEM. Pytania egzaminacyjne będą przygotowywane przez zespół ekspertów. Egzamin nostryfikacyjny składać się będzie przed Zespołami Egzaminacyjnymi wyłonionymi spośród członków Komisji Egzaminacyjnej. Koszty egzaminu nostryfikacyjnego będzie ponosił lekarz. Egzamin nostryfikacyjny polegać będzie na rozwiązaniu  testu składającego się z 200 pytań zawierających 5 odpowiedzi, z których tylko jedna będzie prawidłowa. Pozytywny wynik egzaminu nostryfikacyjnego uzyska zdający po zaliczeniu  60% maksymalnej liczby punktów z testu.
Nastąpi nowa konstrukcja przepisów prawnych obejmujących staż podyplomowy. Należy podkreślić, że stworzą one kompleksową regulację najważniejszych zagadnień związanych z organizacją i realizacją stażu podyplomowego w jednym akcie prawnym rangi ustawowej (następuje przeniesienie części przepisów z rozporządzenia), na wzór regulacji dot. szkolenia specjalizacyjnego. Zatem w projektowanej nowelizacji znajdują się przepisy ogólne, określające cel i zakres merytoryczny, a także czas trwania oraz zasady dot. terminów rozpoczęcia stażu podyplomowego dla lekarzy i lekarzy dentystów. Do tej pory poszczególne okręgowe rady lekarskie ustalały lub nie w drodze uchwały dodatkowe kryteria mające na celu premiowanie lekarzy z najlepszymi wynikami ze studiów lub aktywnych naukowo, umożliwiając im w ten sposób pierwszeństwo w wyborze miejsca odbywania szkolenia. Wprowadzenie jednolitych zapisów, jak również wprowadzenie dodatkowych przesłanek podwyższających jednorazowo średnią o 0,5 pkt, co było postulowane przez stowarzyszenia skupiające studentów i młodych lekarzy, stworzy możliwość premiowania najbardziej aktywnych zawodowo lekarzy. Poza tym, następuje przeniesienie z programu szkolenia specjalizacyjnego określonego w art. 16f ust. 3 ustawy do programu stażu podyplomowego całości kursów w zakresie: ratownictwa medycznego, zdrowia publicznego i prawa medycznego z jednoczesnym dodaniem szkoleń dotyczących profilaktyki onkologicznej i leczenia bólu. Powyższe rozwiązanie z jednej strony ma lepiej przygotować lekarzy stażystów do samodzielnego udzielania świadczeń zdrowotnych, natomiast z drugiej strony umożliwi jednocześnie lekarzom i lekarzom dentystom wydłużenie czasu trwania niektórych staży i kursów specjalizacyjnych stanowiących podstawę ich specjalistycznego szkolenia zawodowego. Zmianą nowo wprowadzoną do porządku prawnego, w stosunku do obowiązujących regulacji, będzie ujednolicenie zasad w jednym przepisie prawnym uznawania stażu podyplomowego odbytego poza granicami kraju (w UE i poza UE) za równoważny w całości lub części ze stażem podyplomowym odbytym w Polsce. Złożenie wniosku w tej sprawie do ministra właściwego do spraw zdrowia będzie odbywało się za pośrednictwem dyrektora CMKP. Dotychczas zasady uznawania stażu podyplomowego odbytego w UE i poza UE regulowały dwa odrębne przepisy prawne (ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz rozporządzenie w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów).
Wprowadzone zostają nowe procedury realizacji szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich dziedzinach medycyny oraz naboru lekarzy i lekarzy dentystów na specjalizacje. Należy wskazać wprowadzenie szeregu nowych przepisów, których efektem będzie m.in.: przyspieszenie uzyskania tytułu specjalisty w niektórych dziedzinach lekarsko-dentystycznych poprzez uznanie dorobku zawodowego i naukowego, zwiększenie dostępu do wszystkich wolnych w kraju miejsc specjalizacyjnych oraz sprawiedliwy i transparentny ich rozdział między lekarzy przystępujących do postępowania konkursowego na rezydentury i miejsca pozarezydenckie, urealnienie możliwości zaliczenia w trakcie odbywania szkolenia określonych programem specjalizacji procedur medycznych, a także zwiększenie jakości udzielania świadczeń zdrowotnych przez przyszłych młodych lekarzy i lekarzy dentystów. Ustawa umożliwi także, po spełnieniu określonych w ustawie warunków, uznanie dorobku zawodowego lekarzom dentystom posiadającym co najmniej stopień naukowy doktora za równoważny ze zrealizowaniem szkolenia specjalizacyjnego w danej dziedzinie lekarsko-dentystycznej i dopuszczenie ich bez odbywania szkolenia specjalizacyjnego do Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES). Kolejnym nowym rozwiązaniem będzie wprowadzenie przepisu przewidującego utworzenie elektronicznego systemu kwalifikacji prowadzonego za pomocą SMK na miejsca rezydenckie finansowane z budżetu państwa oraz pozostałe wolne miejsca pozarezydenckie na terenie całego kraju. Centralny rozdział miejsc specjalizacyjnych we wszystkich dziedzinach medycyny zapewni jednolite i transparentne zasady rozdziału tych miejsc oraz większe niż dotychczas ich wykorzystanie w skali kraju. Lekarz składać będzie wniosek za pomocą SMK do dyrektora CMKP za pośrednictwem wojewody oraz, tak jak dotychczas, do Ministra Obrony Narodowej albo do ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Lekarz będzie mógł złożyć wniosek na nie więcej niż 15 wariantów wyboru dziedziny medycyny i jednostki szkolącej, z jednoczesnym określeniem trybu i kolejności priorytetowej, w jakiej chciałby przystąpić do szkolenia specjalizacyjnego. Do odbywania szkolenia specjalizacyjnego w trybie rezydenckim i pozarezydenckim kwalifikować się będzie lekarzy w liczbie odpowiadającej liczbie wolnych miejsc w kraju, w kolejności od najwyższego wyniku uzyskanego w postępowaniu konkursowym na liście rankingowej lekarzy. Wolne miejsca w danym postepowaniu kwalifikacyjnym rozdzielać się będzie elektronicznie aż do wyczerpania propozycji zgłoszonych we wnioskach. W trakcie postępowania konkursowego lekarz będzie mógł w ramach dwóch etapów rozdziału wolnych miejsc potwierdzić zakwalifikowanie się do danej dziedziny w danym województwie. Brak dokonania potwierdzenia w SMK w pierwszym etapie będzie uwalniać miejsce do ponownego rozdziału między wszystkich niezadeklarowanych i niezakwalifikowanych lekarzy. Lista lekarzy zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych będzie dostępna w SMK. Lekarz będzie mógł w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia ostatecznej listy lekarzy zakwalifikowanych lub niezakwalifikowanych, wystąpić do dyrektora CMKP, Ministra Obrony Narodowej albo ministra właściwego do spraw wewnętrznych o weryfikację postepowania konkursowego, z zastrzeżeniem, iż weryfikacja dotyczyć będzie wyłącznie wolnych miejsc pozostałych po odbytej procedurze konkursowej. Całości centralnej kwalifikacji postępowania towarzyszyć będą na nowo określone terminy sprawozdawania informacji od wojewodów i konsultantów wojewódzkich w zakresie zapotrzebowania na miejsca szkoleniowe dla poszczególnych dziedzin medycyny, określanie przez ministra właściwego do spraw zdrowia liczby miejsc rezydenckich, a także terminy związane z dokonywaniem czynności w SMK w ramach prowadzonego postępowania konkursowego. Co do zasady planuje się, że do wykorzystania w procedurze konkursowej będą udostępnione dla lekarzy wszystkie wolne miejsca specjalizacyjne w kraju.
Do porządku prawnego wprowadzony zostaje nowy egzamin państwowy, tj. Państwowy Egzamin Modułowy (PEM). Oczekuje się, iż będzie on sprawdzać na danym etapie ustawicznego rozwoju zawodowego efekty szkolenia odbytego przez lekarzy i tym samym stanowić będzie narzędzie nie tylko sprawdzające wiedzę zdobytą przez lekarzy, ale także sprawdzać będzie skuteczność i jakość kształcenia prowadzonego przez jednostki szkolące. Egzamin przeprowadzany będzie przez dyrektora CEM. Lekarz lub lekarz dentysta będzie mógł przystąpić do PEM po zakończeniu pierwszego roku modułu podstawowego albo modułu specjalistycznego w danej dziedzinie medycyny. PEM organizowany będzie przez dyrektora CEM we współpracy z wojewodami. Lekarz zamierzający przystąpić do PEM składać będzie, za pomocą SMK, wniosek w tej sprawie do dyrektora CEM. W celu przeprowadzania PEM dyrektor CEM powoływać będzie Państwową Komisję Egzaminu Modułowego (PKEM). Dyrektor CEM utworzy bazę pytań, która zostanie opublikowana na stronie CEM. PEM składać się będzie z 70% pytań pozyskanych z bazy pytań i 30% nowych pytań. PEM zostanie zaliczony z wynikiem pozytywnym po uzyskaniu przez lekarza co najmniej 60% możliwej do uzyskania maksymalnej liczby punktów;
W odniesieniu do przepisów dotyczących umiejętności zawodowych, lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu na czas nieokreślony będzie mógł uzyskać certyfikat potwierdzający posiadane umiejętności zawodowe. Przyznawać go będzie towarzystwo naukowe o zasięgu krajowym właściwe dla danej umiejętności zawodowej wpisane do rejestru prowadzonego w formie ewidencyjno-informatycznej przez dyrektora CMKP. Warunkiem dopuszczenia właściwego towarzystwa naukowego do potwierdzenia uzyskania danej umiejętności zawodowej będzie zapewnienie jawności źródeł finansowania działalności oraz wynagradzania członków zarządu. Dyrektor CMKP będzie prowadził rejestr towarzystw naukowych oraz będzie posiadał uprawnienia do kontroli przebiegu certyfikacji umiejętności zawodowych. Towarzystwo naukowe  sporządza regulamin organizacji i prowadzenia certyfikacji w zakresie danej umiejętności zawodowej. Lekarz lub lekarz dentysta będzie mógł ubiegać się o uzyskanie certyfikatu umiejętności zawodowej, jeżeli posiadać będzie prawo wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Towarzystwa naukowe prowadzące certyfikację z zakresu umiejętności zawodowych obowiązane będą przekazywać do właściwych okręgowych izb lekarskich wykaz lekarzy oraz datę wydania certyfikatu umiejętności zawodowej w danym zakresie. Informacje te wpisywane będą  do rejestru prowadzonego przez okręgowe izby lekarskie. Towarzystwo naukowe wydawać będzie certyfikat potwierdzający zdobycie wiedzy i umiejętności zawodowej w danym zakresie. Rodzaje umiejętności zawodowych wraz z ich kodami, w których można uzyskać certyfikat umiejętności, wykaz specjalizacji w dziedzinach medycyny, których posiadanie będzie niezbędne do rozpoczęcia szkolenia z zakresu umiejętności zawodowych, wykaz specjalności lekarskich i lekarsko-dentystycznych, które będą równoważne z posiadaniem określonych umiejętności zawodowych oraz szczegółowy sposób odbywania szkolenia i inne warunki po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej określi w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw zdrowia.
Nowym przepisem będzie umożliwienie, za zgodą kierownika specjalizacji, przystąpienie do PES już na rok przed planowanym zakończeniem szkolenia specjalizacyjnego, pod warunkiem wcześniejszego zaliczenia PEM.  Wydłużanie czasu zdobywania przez lekarzy dyplomu specjalisty determinuje dookreślenie zasad przystępowania do PES w ciągu 5 lat, mając na uwadze dezaktualizację wiedzy medycznej w programach specjalizacyjnych po 5 latach. Powyższe ma za zadanie zmobilizować lekarzy do aktywnego i systematycznego nabierania wiedzy i umiejętności praktycznych oraz ma za zadanie ograniczać sytuacje, w których lekarze przez wiele lat po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego nie przystępują do PES lub przystępują do niego, jak wynika ze statystyki CEM, nawet po 10 razy. Tworzyć się będzie jawną bazę pytań PES. Dyrektor CEM po uzgodnieniu z konsultantem krajowym w danej dziedzinie medycyny publikować będzie w SMK na rok przed egzaminem zakres merytoryczny PES dla danej dziedziny wraz z podaniem wykazu źródeł bibliograficznych w języku polskim do poszczególnych działów i dokładnych wytycznych odpowiednich towarzystw naukowych, z których układane są pytania do PES. Testy na każdy nowy termin egzaminu PES składać się będą z 30% nowych pytań i 70% pytań wybranych z bazy pytań PES.
Wprowadzony zostanie do porządku prawnego uproszczony tryb zatrudniania w polskim systemie opieki zdrowotnej lekarzy specjalistów cudzoziemców spoza UE, co powinno stworzyć możliwości fakultatywnego uzupełniania kadry medycznej w podmiotach wykonujących działalność leczniczą, w których istnieje zagrożenie zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych z powodu braku na rynku pracy lekarzy specjalistów w danej dziedzinie medycyny. Lekarz lub lekarz dentysta cudzoziemiec posiadający tytuł specjalisty uzyskany za granicą, który otrzyma zaświadczenie potwierdzające planowane zatrudnienie w podmiocie wykonującym działalność leczniczą mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będzie mógł wystąpić do właściwej okręgowej rady lekarskiej (ORL) z wnioskiem o przyznanie prawa wykonywania zawodu na czas i miejsce zatrudnienia w danym podmiocie. Właściwa ORL będzie mogła (lub nie) w uchwale przyznać prawo wykonywania zawodu na czas i miejsce zatrudnienia w podmiocie wykonującym działalność leczniczą. Jednocześnie określi program i liczbę godzin szkolenia praktycznego. Przed podjęciem zatrudnienia cudzoziemiec lekarz albo lekarz dentysta będzie bowiem zobowiązany do  odbycia przeszkolenia praktycznego trwającego nie dłużej niż 12 miesięcy pod nadzorem opiekuna. Szkolenie praktyczne kończyć się będzie uzyskaniem opinii pozytywnej lub negatywnej, wystawionej przez opiekuna, która to opinia będzie miała kluczowy wpływ na zatrudnienie lub nie tego lekarza w podmiocie wykonującym działalność leczniczą oraz wygaśnięciem przyznanego prawa wykonywania zawodu na czas i miejsce zatrudnienia z dniem skreślenia tego lekarza z listy członków okręgowej izby lekarskiej. Uprawnienia takiego lekarza do udzielania świadczeń zdrowotnych nie będą wykraczać poza określony podmiot wykonujący działalność leczniczą, a czas ich realizacji będzie wskazany w umowie zawartej między lekarzem specjalistą cudzoziemcem, a tym podmiotem. Lekarz ten jednocześnie zostanie zobowiązany do nostryfikacji dyplomu w okresie 5 lat. Powyższe rozwiązanie jest podobne do rozwiązań stosowanych już w tym zakresie w Niemczech.
Wprowadzenie  nowych przepisów dotyczących przeprowadzania eksperymentu medycznego  konieczne jest z uwagi na przestarzałą ich obecnie formę prawną i organizacyjną. Nastąpi w przepisach uwzględnienie i uszczegółowienie praw pacjentów poddawanych eksperymentom oraz usankcjonowanie zasad karania za przeprowadzanie eksperymentu medycznego bez wymaganej prawnie zgody albo zezwolenia sądowego lub bez uzyskania pozytywnej opinii komisji bioetycznej albo wbrew jej warunkom, a także bez zawarcia stosownej umowy ubezpieczeniowej.
Nastąpi zmiana przepisów ustawy o zawodzie felczera, bowiem należy wskazać, że kształcenie przygotowujące do wykonywania zawodu felczera zostało w Polsce zamknięte w latach siedemdziesiątych, jednakże na obecnym rynku pracy nadal funkcjonują osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania tego zawodu. Obecnie Naczelna Rada Lekarska przyznaje prawo wykonywania zawodu felczera osobom, które posiadają decyzję Ministra Zdrowia potwierdzającą kwalifikacje zawodowe (w okresie od 2008 do 2018 r. Minister Zdrowia wydał pozytywne decyzje 50 osobom). Zgodnie z informacją Naczelnej Izby Lekarskiej na dzień 30.04.2018 r. w Polsce było 211 felczerów czynnych zawodowo oraz 532 nie wykonujących zawodu. Polska jest jedynym krajem członkowskim UE, w którym ten zawód istnieje (Baza Zawodów Regulowanych Komisji Europejskiej). Mając na uwadze przepisy unijne, które nie definiują zawodu felczera oraz w świetle powyższego nie planuje się przywrócenia kształcenia w tym zawodzie. Natomiast zmiany w ustawie o izbach lekarskich mają charakter uzupełniający w odniesieniu do konieczności rejestracji prawa wykonywania zawodu na czas i miejsce wykonywania świadczeń zdrowotnych przez lekarzy specjalistów spoza UE.
W odniesieniu do pozostałych zmian proponowanych w projekcie ustawy, których efektem będzie uporządkowanie spraw związanych z procesem szkolenia specjalizacyjnego, a także ułatwienie lekarzom i lekarzom dentystom przebiegu całości odbywania szkolenia z jednoczesnym zachowaniem wysokiej jakości szkolenia, należy wymienić najważniejsze z nich:
a) wprowadzenie zasady opracowywania na nowo programów specjalizacji w poszczególnych dziedzinach medycyny co 5 lat (zmiana przepisów związana z koniecznością dostosowywania programów zgodnie z przepisami ustawy oraz postępem wiedzy i technologii medycznych),
b) usankcjonowanie realizacji szkolenia specjalizacyjnego również w oparciu o symulowane warunki kliniczne (dopuszczenie takiej formy realizacji szkolenia wynika z faktu niejednokrotnego braku dostępu w trakcie specjalizacji do wykonania niektórych procedur medycznych z uwagi na brak pacjentów z wymaganą jednostką chorobową, a także warunki symulacyjne dają możliwość nieskończonego powtarzania czynności medycznych  trudnych do opanowania w krótkim czasie bez konsekwencji związanej z odpowiedzialnością za popełniane błędy),
c) uporządkowanie i ujenolicenie przepisów dotyczących zasad przystępowania przez lekarzy do postępowania kwalifikacyjnego w trybie rezydentury,
d)  doprecyzowanie przepisów o wymóg związany z realizacją szkolenia nie tylko na podstawie programu dla danej specjalizacji, ale również i w jego zakresie (zmiana związana z brakiem przestrzegania realizacji szkolenia zgodnie z zakresem  programu danej specjalizacji i delegowanie lekarzy odbywających specjalizację do innych zadań np. na IP, SOR lub poradni),
e) doprecyzowanie zasad odbywania dyżurów medycznych dotyczących szkolenia specjalizacyjnego w podziale na dyżury samodzielne (po akceptacji kierownika specjalizacji) lub towarzyszące odbywane na stażu podstawowym oraz pełnienie dyżurów wyłącznie towarzyszących na stażach kierunkowych,
f) odstąpienie od odrębnej umowy o dyżury medyczne na rzecz jednej umowy o pracę obejmującej pełen zakres szkolenia specjalizacyjnego z możliwością kwartalnego ich rozliczania, 
g) wprowadzenie przepisu umożliwiającego wyrażanie zgody na przedłużenie odbycia szkolenia specjalizacyjnego po okresie upływu umowy zawartej w tym zakresie (związane z usankcjonowaniem wielokrotnie dokonywanej już przez ministra właściwego do spraw zdrowia oraz wojewodów akceptacji wydłużenia szkolenia specjalizacyjnego w trybie rezydentury w sytuacjach losowych nieujętych w przepisach ustawy),
h) usankcjonowanie w przepisach możliwości wydania zgody przez kierownika podmiotu prowadzącego szkolenie specjalizacyjne na skrócenie lekarzowi szkolenia specjalizacyjnego nie więcej niż o 30 dni kalendarzowych (za zgodą kierownika specjalizacji),
i) wprowadzenie przepisu nakładającego na kierownika podmiotu leczniczego lub osobę wyznaczoną przez niego, potwierdzenia lekarzowi odbytego szkolenia specjalizacyjnego w przypadku braku z różnych przyczyn kierownika specjalizacji wychodzi naprzeciw niwelowaniu sytuacji wydłużania z tego tytułu okresu przystąpienia lekarza do PES, w szczególności w podmiotach leczniczych dysponujących jednym kierownikiem specjalizacji,
j)  wprowadzenie przepisu dotyczącego określania w decyzji wydawanej przez dyrektora CMKP  w sprawie uznania odbycia w kraju lub za granicą staży lub kursów za równoważne ze zrealizowaniem części programu specjalizacyjnego, liczby dni roboczych oraz proporcjonalnie do nich liczby dni urlopu, o które ulega skrócenie szkolenia specjalizacyjnego,
k) wprowadzenie do zespołów ekspertów oceniających procesy związane z organizacją i realizowaniem ustawicznego rozwoju zawodowego również konsultantów powoływanych przez Ministra Obrony Narodowej oraz przedstawicieli instytutów badawczych,
l) przyznanie wojewodzie, Ministrowi Obrony Narodowej i ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych  możliwości wydawania z urzędu decyzji o wykreśleniu lekarza z rejestru lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne w sytuacjach jednoznacznego stwierdzenia upływu okresu, w którym był obowiązany ukończyć szkolenie specjalizacyjne (dodanie przepisu ma na celu wprowadzenie narzędzia prawnego niwelującego sytuacje zalegania w rejestrach danych lekarzy, którzy nie zgłaszają przez lata zakończenia lub przerwania kontynuowania specjalizacji),
m) wprowadzenie do porządku prawnego przepisów dotyczących zakresu uprawnień i obowiązków lekarza odbywającego szkolenie specjalizacyjne,
n) wprowadzenie przepisu określającego status lekarza, który uzyskał decyzję o dopuszczeniu do PES, jako lekarza zachowującego uprawnienia lekarza w trakcie specjalizacji,
o) wprowadzenie katalogu osób i podmiotów mogących formalnie finansować doskonalenie zawodowe lekarzy i lekarzy dentystów,
p) wprowadzenie przepisu sankcjonującego od kierownika podmiotu leczniczego obowiązek umożliwienia lekarzowi zatrudnionemu w tym podmiocie realizacji doskonalenia zawodowego (przeciwdziałanie sytuacjom związanym z ograniczaniem przez przełożonych dostępu do wolnych dni umożliwiających szkolenie w tym zakresie),
r)  wskazanie w przepisach, że pełnienie funkcji kierownika specjalizacji powinno odbywać się w czasie pracy równym wymiarowi pełnego etatu lub równoważnym czasie pracy zapewniającym realizację programu specjalizacji przez lekarza odbywającego szkolenie specjalizacyjne, co powinno zapobiec zatrudnianiu kierowników specjalizacji wyłącznie na części etatowe,
s) zobowiązanie jednostek uprawnionych do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego do posiadania opracowanego i wdrożonego zakładowego planu realizacji szkoleń specjalizacyjnych dla dziedzin medycyny, w których odbywa się szkolenie na terenie tego podmiotu leczniczego,
t) usankcjonowanie odbywania kursów również w trybie e-learningowym,
u) umożliwienie lekarzom dentystom nieodbywającym szkolenia specjalizacyjnego uczestnictwo w kursach specjalizacyjnych w dziedzinach lekarsko-dentystycznych w sytuacji dysponowania wolnymi miejscami przez jednostkę realizującą dany kurs (powyższe podyktowane jest małą liczbą lekarzy dentystów specjalistów i małą liczbą uczestników szkoleń),
w) -umożliwienie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia zlecania nadzorowanej przez siebie uczelni wyższej lub instytutowi badawczemu koordynowanie szkolenia specjalizacyjnego w określonej dziedzinie medycyny,
x) dookreślenie zasad monitorowania funkcjonowania systemu ustawicznego rozwoju zawodowego, w tym poprzez obowiązkowo wypełniane ankiety,
y) wprowadzenia przepisów normujących wydawanie prawa wykonywania zawodu lekarza albo lekarza dentysty. Należy wskazać, że będzie ona wydawana w formie zawierającej odpowiednie zabezpieczenia przed przerobieniem lub podrobieniem oraz użyciem przez osobę nieuprawnioną, w tym uwzględnienie nazwy prawa wykonywania zawodu w języku angielskim,
z)  wprowadzenie zmiany polegającej na ogłaszaniu na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Zdrowia, a nie jak dotychczas w obwieszczeniu Ministra Zdrowia wykazu dyplomów, świadectw i innych dokumentów poświadczających formalne kwalifikacje do wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty przez obywateli państw członkowskich, co spowoduje uproszczenie procedury i szybsze uaktualnianie informacji z korzyścią dla samych lekarzy i organów właściwych do spraw uznawania kwalifikacji lekarzy, tj. okręgowych izb lekarskich.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMZ
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuJózefa Szczurek-Żelazko Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMZ
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

Data modyfikacji : 27.08.2019
do góry