Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD106
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Od 1 stycznia 2012 r. istnieje możliwość zawiązania spółki z o.o. przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym (tryb S-24) i zastosowaniu do podpisania umowy oraz złożenia wniosku o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego zwykłego podpisu elektronicznego, którego wymogi zdefiniowane są w przepisach wykonawczych wydanych przez Ministra Sprawiedliwości (obok tego podpisu możliwe jest korzystanie z kwalifikowanego podpisu elektronicznego - do tej pory określanego jako „bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu” - oraz podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP). Została ona wprowadzona w celu pobudzenia przedsiębiorczości i ułatwienia podejmowania działalności gospodarczej w tej najbardziej popularnej spośród spółek handlowych formie organizacyjnoprawnej.
Rozwiązanie to okazało się dużym sukcesem: liczba spółek z o.o. zakładanych w trybie S-24 systematycznie rośnie i obecnie stanowią one prawie połowę wszystkich nowo tworzonych spółek z o.o. Szczegółowa statystyka przedstawia się następująco:
- w 2012 r. - spółki z o.o. zawiązane w trybie S-24 stanowiły 15,43 % wszystkich spółek z o.o. zawiązanych w tym roku;
- w 2013 r. - 26,44%;
- w 2014 r. - 31,47%;
- w 2015 r. - 47,25%.
Łącznie w okresie styczeń 2012 r. - listopad 2015 r. zawiązano w trybie S-24 36.678 spółek z o.o.
Jednym z elementów, który zdecydował o dużym zainteresowaniu przedsiębiorców korzystaniem z trybu S-24 do zawiązania spółki z o.o., były niewątpliwie „przyjazne" dla użytkowników rozwiązania w zakresie podpisu elektronicznego wymaganego do podpisania umowy i złożenia wniosku do KRS - z szacunkowych danych wynika, że w prawie 80% przypadków użytkownicy posługują się właśnie zwykłym podpisem elektronicznym. Do złożenia takiego podpisu wystarcza bowiem założenie konta w systemie teleinformatycznym służącym do obsługi zawiązania i dokonywania innych czynności dotyczących spółki oraz aktywacji podpisu w systemie, do której wymagane jest podanie stosunkowo ograniczonej liczby danych (imię i nazwisko, numer PESEL oraz adres do korespondencji).
W okresie ostatnich kilku miesięcy pojawiły się jednak sygnały o przypadkach nadużyć, polegających na nieuprawnionym wykorzystaniu danych osobowych innych osób do zawiązania spółki z o.o. w trybie S-24.
Z uzyskanych dotychczas informacji, które zapewne nie dają pełnego obrazu sytuacji, wynika, iż skala zjawiska, biorąc pod uwagę liczbę wszystkich spółek z o.o. zarejestrowanych w trybie S-24 w okresie prawie 4,5 roku, nie jest co prawda znaczna, tym nie mniej faktem jest, że zidentyfikowano ponad 40 przypadków zgłoszeń nadużyć związanych z nieuprawnionym wykorzystaniem cudzych danych do zawiązania spółki z o.o. w trybie S-24.
Do takich sytuacji może dochodzić dlatego, iż omawiane rozwiązania dotyczące stosowania zwykłego podpisu elektronicznego nie dają stuprocentowej pewności, że osoba składająca podpis pod umową jest rzeczywiście ta osobą, którą została wskazana jako zawierająca umowę spółki. System weryfikuje bowiem jedynie zgodność wskazanego przez użytkownika numeru PESEL z danymi znajdującymi się w rejestrze PESEL, a przypadku cudzoziemców, którzy nie posiadają numeru PESEL, nie jest możliwe przeprowadzenie nawet takiej weryfikacji.
W związku z powyższym, choć - jak wskazano wyżej - zwykły podpis elektroniczny przyczynił się do sukcesu trybu S-24, a skala nadużyć przy jego stosowaniu do zawiązania spółki z o.o. jest ograniczona, należy dać priorytet bezpieczeństwu obrotu i wyeliminować rozwiązania, które mogą prowadzić do takich nadużyć. Dlatego proponuje się rezygnację ze zwykłego podpisu elektronicznego przy zawiązywaniu spółki z o.o. (rozważane, jako alternatywa, podniesienie bezpieczeństwa zwykłego podpisu - poprzez rozszerzenie zakresu danych niezbędnych do złożenia podpisu i podlegających weryfikacji - uznano za rozwiązanie niewystarczające dla zapewnienia dostatecznego bezpieczeństwa, a jednocześnie dość kosztowne) i umożliwienie stosowania w tym zakresie jedynie kwalifikowanego podpisu elektronicznego albo podpisu elektronicznego potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP.
Trzeba mieć przy tym na względzie, że obecnie dostępność kwalifikowanego podpisu elektronicznego jest nieporównywalnie większa, niż w momencie wprowadzania trybu S-24, a koszt uzyskania takiego podpisu nie jest znaczny (aktualnie koszt podpisu na dwuletni okres ważności to ok. 300 zł). Znacznie bardziej rozpowszechniony jest też bezpłatny podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP. Co istotne, w projekcie ustawy o usługach zaufania, identyfikacji elektronicznej i zmianie niektórych ustaw proponuje się rozszerzenie dopuszczalnych metod identyfikacji na potrzeby uzyskania profilu zaufanego ePUAP (możliwość wykorzystywania do tego celu środków identyfikacji elektronicznej stosowanych do uwierzytelniania w systemach teleinformatycznych banków), dzięki czemu jeszcze łatwiejsze będzie uzyskanie tego profilu, a trwające prace techniczne mające na celu trwałe usprawnienie funkcjonowania systemu ePUAP (m.in. wydzielenie z systemu ePUAP infrastruktury obsługującej profil zaufany ePUAP) powinny sprawić, że system ten będzie bardziej niezawodny. Można więc założyć, że mimo rezygnacji ze zwykłego podpisu elektronicznego przy zawiązywaniu spółki z o.o. w systemie S-24 zainteresowani będą mogli bez przeszkód w dalszym ciągu korzystać z tego systemu dla zawiązania spółki z o.o., wykorzystując kwalifikowany podpis elektroniczny lub podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP.
Warto także podkreślić, że taki kierunek zmian został uznany za właściwy w toku nieformalnych konsultacji ze środowiskiem przedsiębiorców (Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Konfederacja Lewiatan, Business Centrę Club, Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw), przeprowadzonych przed rozpoczęciem procesu legislacyjnego.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Istotą projektowanej ustawy jest rezygnacja ze zwykłego podpisu elektronicznego przy zawiązywaniu spółek z o.o. w systemie S-24. Projekt zakłada, że do podpisywania umowy takiej spółki w systemie oraz złożenia wniosku o wpis spółki do KRS stosowane byłyby tylko dwa rodzaje podpisu: kwalifikowany podpis elektroniczny (odpowiednik obecnego „bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu") oraz podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuMarcin Warchoł Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMZREALIZOWANY - Rada Ministrów przyjęła 10 stycznia 2017 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 07.02.2017
Rejestr zmian