Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUA10
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Projekt jest wypełnieniem zobowiązań Prezesa Rady Ministrów Pani Beaty Szydło zawartych w exposé wygłoszonym w dniu 18 listopada 2015 r. w zakresie tygodniowego czasu pracy nauczycieli.

W pozostałym zakresie zmiany wynikają z:
1) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. zmieniającej dyrektywę 2005/36/WE w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych i rozporządzenie (UE) nr 1024/2012 w sprawie współpracy administracyjnej za pośrednictwem systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym („rozporządzenie w sprawie IMI”) – postępowanie dyscyplinarne dla nauczycieli;
2) inicjatywy własnej:
a) zmiany dotyczące ułatwienia planowania środków wypłacania jednorazowej gratyfikacji pieniężnej nauczycielowi, któremu przyznano tytuł honorowy profesora oświaty,
b) rozszerzenie na wszystkich nauczycieli wymogu niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie oraz nietoczenia się wobec nich postępowania karnego lub dyscyplinarnego lub postępowania o ubezwłasnowolnienie.

1. Likwidacja obowiązku realizowania przez nauczycieli w ramach 40-godzinnego tygodniowego czasu pracy (nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze), w wymiarze określonym w ustawie – Karta Nauczyciela, tzw. „godzin karcianych”. Celem zmiany jest racjonalizacja czasu pracy nauczycieli i dostosowanie go do realnych potrzeb uczniów konkretnej szkoły, jak również odbiurokratyzowanie pracy nauczycieli. Organizacja zajęć opiekuńczych i wychowawczych uwzgledniających potrzeby i zainteresowania uczniów uzależniona będzie od potrzeb dzieci uczących się w konkretnej szkole. Za realizację zadań dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych szkoły odpowiada dyrektor danej szkoły.
2. Charakter postępowań dyscyplinarnych związany z pociągnięciem nauczyciela do odpowiedzialności dyscyplinarnej i jego ukaraniem wymaga, aby regulacje istotne z punktu widzenia praw i obowiązków uczestników tego postępowania były zamieszczone bezpośrednio w ustawie. Ponadto w obecnych przepisach brak jest centralnego rejestru orzeczeń dyscyplinarnych, jak również nie zostały określone zasady wynagradzania członków komisji dyscyplinarnych oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców. Przepisy dotyczące postępowania dyscyplinarnego będą rozszerzone na wszystkich nauczycieli bez względu na wymiar zatrudnienia.
3. Wprowadzenie przepisów o planowaniu środków w budżecie ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania na wypłatę jednorazowej gratyfikacji pieniężnej dla nauczycieli, którym przyznano tytuł honorowy profesora oświaty. Przyjmowane dotąd rozwiązania miały charakter doraźny.
Uniemożliwienie zatrudnienia osoby skazanej za przestępstwo popełnione umyślnie lub przeciwko której toczy się postępowanie karne lub dyscyplinarne lub postępowanie o ubezwłasnowolnienie, także w przedszkolach, szkołach i placówkach publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz w przedszkolach, szkołach i placówkach niepublicznych bez względu na wymiar zatrudnienia nauczyciela.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

1. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, w ramach tygodniowego czasu pracy nauczyciele zobligowani są do realizacji i rejestrowania w określonym ustawowo zakresie:
- zajęć opieki świetlicowej lub zajęć w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 2 godzin w tygodniu – w przypadku nauczycieli szkoły podstawowej i gimnazjum, w tym specjalnych,
- zajęć w ramach godzin przeznaczonych w ramowych planach nauczania do dyspozycji dyrektora szkoły, z wyjątkiem obowiązkowych zajęć edukacyjnych, w wymiarze 1 godziny tygodniowo – w przypadku nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych, w tym specjalnych.
Zajęcia realizowane w ramach tzw. „godzin karcianych” są rejestrowane i rozliczane w okresach półrocznych w dziennikach zajęć pozalekcyjnych. Proponowana zmiana polega na likwidacji obowiązku prowadzenia tych zajęć w dotychczasowej formule. Nauczyciele w ramach 40-godzinnego tygodniowego czasu pracy (nauczyciel zatrudniony w pełnym wymiarze) będą prowadzić zajęcia z uczniami,  zgodnie z ich potrzebami i zainteresowaniami, stosownie do ustaleń podjętych w danej szkole. W związku z likwidacją obowiązku prowadzenia tych zajęć w dotychczasowej formule proponuje się odejście od rejestrowania ich wymiaru, co jednocześnie odbiurokratyzuje pracę nauczycieli.
2. Obecnie skład i właściwość komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli, zasady i tryb ich powoływania, wyznaczania składów orzekających, powoływania rzeczników dyscyplinarnych i obrońców oraz tryb postępowania dyscyplinarnego i wykonywania kar dyscyplinarnych oraz ich zatarcia określone są w rozporządzeniu.
W obecnym stanie prawnym brak jest przepisów dotyczących utworzenia rejestru nauczycieli, którzy zostali ukarani karami dyscyplinarnymi. Proponowane zmiany mają na celu uregulowanie w ustawie zasadniczych kwestii dotyczących postępowania dyscyplinarnego nauczycieli, a także zmierzają do usprawnienia tego postępowania oraz wprowadzenia centralnego rejestru orzeczeń dyscyplinarnych. W rejestrze będą gromadzone dane o nauczycielach prawomocnie ukaranych karą wydalenia z zawodu nauczycielskiego lub karą zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim w okresie 3 lat od ukarania. Rejestr ten będzie skutecznym narzędziem uniemożliwiającym zatrudnienie w przedszkolu, szkole i placówce nauczycieli ukaranych ww. karami, zagrażającym bezpieczeństwu i dobru uczniów. Ponadto zostaną określone zasady wynagradzania członków komisji dyscyplinarnych oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców, obecnie bowiem brak jest regulacji w tym zakresie. Przepisy dotyczące postępowania dyscyplinarnego będą rozszerzone na wszystkich nauczycieli bez względu na wymiar zatrudnienia.
3. Obecnie nauczycielowi dyplomowanemu, który uzyskał tytuł honorowy profesora oświaty, organ prowadzący wypłaca jednorazową gratyfikację pieniężną w wysokości 6-miesięcznego ostatnio pobieranego wynagrodzenia zasadniczego. Dotychczas wiele wątpliwości budziło wskazanie podstawy prawnej do planowania w budżecie państwa środków na finansowanie gratyfikacji wypłacanej osobom, którym nadano tytuł honorowy profesora oświaty. Przyjmowane dotąd rozwiązania miały charakter doraźny. Projekt przewiduje zatem taki sposób uregulowania, aby gratyfikacja dla nauczycieli, którzy uzyskali tytuł honorowy profesora oświaty, była wypłacana przez ten sam organ, który przyznaje ww. tytuł. Oznacza to, że gratyfikację będzie wypłacał minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, a środki na ten cel będą wyodrębnione w budżecie tego ministra. W celu ułatwienia planowania środków na wypłatę gratyfikacji proponuje się, aby jej wysokość stanowiła sześciokrotną stawkę minimalnego wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela dyplomowanego posiadającego tytuł zawodowy magistra z przygotowaniem pedagogicznym, a nie była uzależniona, jak dotychczas, od wynagrodzenia zasadniczego pobieranego przez nauczyciela w ostatnich 6 miesiącach.
4. Obecnie wobec nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz w przedszkolach, szkołach i placówkach niepublicznych nie ma wymogu niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie oraz nietoczenia się postępowania karnego lub dyscyplinarnego lub postępowania o ubezwłasnowolnienie . Po zmianie każdy nauczyciel przed nawiązaniem stosunku pracy będzie obowiązany przedstawić dyrektorowi szkoły informację z Krajowego Rejestru Karnego.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMEN
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAnna Zalewska Minister Edukacji Narodowej
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMEN
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMZREALIZOWANY - Rada Ministrów przyjęła 16 lutego 2016 r. z autopoprawką
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 25.02.2016
Rejestr zmian