Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUC34
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw

POPRZEDNI TYTUŁ: Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Celem projektu ustawy jest przyczynienie się do dalszego rozwoju rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego oraz skutecznego wykonywania uprawnień przez regulatora.
1. Obecnie brak jest przepisów krajowych niezbędnych do prawidłowego i skutecznego stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1222 z dnia 24 lipca 2015 r. ustanawiającego wytyczne dotyczące alokacji zdolności przesyłowych i zarządzania ograniczeniami przesyłowymi (Dz. Urz. UE L 197 z 25.7.2015, str. 24).
2. Zachodzi potrzeba urealnienia kosztów ponoszonych przez właścicieli pojazdów oddających energię elektryczną do sieci trakcyjnej w następstwie hamowania, odzwierciedlających rzeczywiste zużycie energii elektrycznej i korzystanie z sieci.
3. Zachodzi również potrzeba zwiększenia zakresu nadzoru nad warunkami świadczenia usług magazynowania co powinno przyczynić się do zwiększenia przejrzystości zasad funkcjonowania operatora systemu magazynowania.
4. Przypisanie regulatorowi szeregu nowych zadań (m.in. w ramach tzw. Pakietu zimowego oraz kwalifikacji i spraw spornych w energetyce) wymaga jego wzmocnienia w celu zapewnienia skutecznego i sprawnego wykonywania obowiązków.
5. Wpływ pracy urządzeń, instalacji i sieci energetycznych na zdrowie i życie człowieka oraz na bezpieczeństwo pracy systemu elektroenergetycznego wymaga aby powoływanie komisji kwalifikacyjnych oraz uznawanie świadectw kwalifikacyjnych zostało uregulowane w sposób gwarantujący najwyższy stopień fachowości oraz sprawne funkcjonowanie tych komisji.
6. Pomimo wielu lat funkcjonowania przepisów ustawy – Prawo energetyczne, które kolejno wdrażały do polskiego systemu prawnego kolejne pakiety energetyczne UE nie zostały przełamane monopole grup energetycznych na sprzedaż energii elektrycznej do odbiorców końcowych.  Niejednakowa pozycja stron i nienarzucanie warunków umów przez stronę silniejszą prowadzi do hamowania rozwoju konkurencji na rynku energii elektrycznej.
7. Notoryczne naruszanie zbiorowych interesów konsumenta energii powinno stanowić przesłankę umożliwiającą regulatorowi cofnięcie koncesji. Powyższe znajduje szczególnie silne uzasadnienie w świetle kierunku prawa UE mającego za cel równoważenie pozycji przedsiębiorcy i konsumenta energii.
8. W świetle obowiązujących przepisów każdy podmiot, który w jakikolwiek sposób jest zobowiązany do dostaw energii elektrycznej (np. centrum handlowe) musi uzyskać status OSD ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami. Prowadzi to do zaburzenia proporcji pomiędzy wykonywanymi zadaniami a obowiązkami wynikającymi z prawa energetycznego. Instytucja zamkniętych systemów dystrybucyjnych została również przewidziana w prawie UE - art. 28 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE.
9. Obecnie brak jest przepisów regulujących w sposób kompleksowy magazynowanie energii elektrycznej. Występujące w prawie bariery nie pozwalają na rozwój tych instalacji (np. podwójne naliczanie opłat sieciowych) pomimo ich istotnego znaczenia dla funkcjonowania i bezpieczeństwa KSE a także zapewnienia odbioru energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach OZE bez szkody dla systemu.
10. Istnieje też potrzeba elastycznego kształtowania formuły dokumentu regulującego politykę energetyczną państwa.
11. Z obecnie obowiązujących przepisów nie wynika, w jaki sposób należy rozliczać odbiorców po upływie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy (której nie można stosować) a prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy z odwołania od decyzji odmawiającej zatwierdzenia „nowej" taryfy, co przy obecnej długości postepowań sądowych prowadzi do niepewności odnośnie wysokości kosztów jaki ponoszą odbiorcy z tytułu dostarczania paliw lub energii.
12. W związku z wnioskiem de lege ferenda regulatora oraz ze względu na jego kompetencje celowe jest rozszerzenie zakresu spraw, w których właściwy jest regulator, o zmiany umów wymienionych w art. 8 ustawy – Prawo energetyczne.
13. Wraz ze wzrostem zainteresowania instytucją Koordynatora do prowadzenia postepowań ADR niezbędne jest umożliwienie prowadzenia postępowań na podstawie upoważnienia przez osoby obsługujące Koordynatora.
14. Obecnie obowiązujące przepisy przewidują oddzielną procedurę dla wydania koncesji na dystrybucję i oddzielną na przyznanie statusu operatora systemu dystrybucyjnego co niepotrzebnie wydłuża cały proces.
15. W polskim prawie cywilnym oprócz osób fizycznych i prawnych występuję kategoria jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Należy dostosować definicję uczestnika rynku” do polskiego systemu prawnego przewidującego taką kategorię.
16. Obowiązek (nałożony na przedsiębiorstwa) udostępniania publicznie aktualnego stanu prawnego dotyczącego praw konsumenta energii umożliwi poszerzenie świadomości prawnej konsumentów energii w sposób bezkosztowy.
17. Obecnie brak jest przepisu stanowiącego wykonanie prawa UE, nakazującego aby znak towarowy OSD będącego częścią przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo nie wprowadzał w błąd co do odrębnej tożsamości sprzedawcy będącego częścią tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo.
18. Obecnie nadzór nad warunkami świadczenia usług magazynowania paliw gazowych nie jest zbyt silny a zasady funkcjonowania operatora systemu magazynowania nie są do końca przejrzyste.
19. Wdrożenie w Polsce systemu inteligentnego opomiarowania:
a) Realizacja celów przepisów wspólnotowych (w szczególności dyrektywy 2009/72/WE),
b) Potrzeba kształtowania świadomości i aktywnego zaangażowania użytkowników końcowych wobec uwarunkowań wynikających z prognozowanego braku możliwości pokrycia zapotrzebowania na moc i energię elektryczną w średnim i długim okresie w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym a tym samym przyczynienie się do oszczędności zużycia energii elektrycznej.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

1. Umożliwia się wykonanie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1222 z dnia 24 lipca 2015 r. ustanawiającego wytyczne dotyczące alokacji zdolności przesyłowych i zarządzania ograniczeniami przesyłowymi, w tym ogólne zasady głosowania w sprawie decyzji dotyczących wniosków przygotowywanych przez nominowanych operatorów rynku energii elektrycznej (NEMO);
2. Stwarza się podstawę prawną dla rekuperacji energii elektrycznej wprowadzonej do sieci trakcyjnej w następstwie hamowania pojazdów;
3. Wprowadza się obowiązek opracowywania przez operatora systemu magazynowania instrukcji ruchu i eksploatacji instalacji magazynowej;
4. Nabór na Prezesa URE będzie przeprowadzał zespół powołany przez Ministra Energii; Prezes URE będzie wykonywał swoje zadania przy pomocy dwóch Wiceprezesów URE;
5. Prezes URE będzie organem właściwym do uznawania kwalifikacji osób wykonujących prace przy urządzeniach, instalacjach i sieciach energetycznych nabytych w państwach członkowskich UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwach członkowskich EFTA; wszystkie świadectwa kwalifikacyjne oraz wpisy do rejestru świadectw kwalifikacyjnych będą tracić ważność po upływie 5 lat od dnia ich wydania lub dokonania wpisu w rejestrze świadectw kwalifikacyjnych;
6. Prezes URE będzie mógł z urzędu lub na wniosek strony zmienić treść umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw gazowych lub energii elektrycznej zawartej pomiędzy sprzedawcą a OSD lub OSP, w przypadkach uzasadnionych koniecznością zapewnienia ochrony interesów odbiorców końcowych, równoważenia interesów stron tej umowy, lub rozwoju konkurencji, w tym umożliwienia korzystania przez odbiorców końcowych z uprawnienia do zmiany sprzedawcy;
7. Prezes URE będzie mógł cofnąć koncesję w przypadku wydania przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wobec przedsiębiorstwa energetycznego decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów;
8. Wprowadza się podstawy prawne dla funkcjonowania zamkniętych systemów dystrybucyjnych;
9. Wprowadza się kompleksowe rozwiązania dla funkcjonowania i rozwoju magazynów energii elektrycznej;
10. Dokonuje się zmian w zakresie przepisów regulujących politykę energetyczną państwa w sposób pozwalający na elastyczne kształtowanie formuły dokumentu;
11. Doprecyzowuje się przepisy dotyczące stosowania taryfy dotychczasowej przez przedsiębiorstwo energetyczne (art. 47 PE) oraz zmienia się miejsce publikacji taryf dla ciepła z dziennika wojewódzkiego na Biuletyn URE i wydłuża termin, podobnie jak jest to w przypadku energii elektrycznej i paliw gazowych, z 7 do 14 dni;
12. Określa się w art. 8 termin, w którym można wystąpić z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu oraz rozszerzono zakres spraw, do rozstrzygania których właściwy jest regulator, o sprawy sporne dotyczące zmiany umów, o których mowa w tym artykule;
13. Umożliwia się prowadzenie postepowań ADR osobom zajmującym się obsługą Koordynatora;
14. Wprowadza się jedną procedurę dla wydawania koncesji oraz wyznaczenia operatorem systemu;
15. Doprecyzowano df uczestnika rynku (włączając jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej) oraz przepisy karne w zakresie REMITu zgodnie z uwagami Prezesa URE;
16. Sprzedawca paliw gazowych lub energii elektrycznej został zobowiązany do zapewnienia publicznego dostępu aktualnego stanu prawnego związanego z prawami konsumenta energii;
17. Znak towarowy OSD będącego częścią przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo nie będzie mógł wprowadzać w błąd co do odrębnej tożsamości sprzedawcy będącego częścią tego samego przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo;
18. Wprowadza się obowiązek opracowywania przez operatora systemu magazynowania instrukcji ruchu i eksploatacji instalacji magazynowej.
19. Wdrożenie w Polsce systemu inteligentnego opomiarowania:
19. 1. Rekomendowane rozwiązanie
Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo energetyczne ma na celu określenie zasad funkcjonowania systemu inteligentnego opomiarowania w sektorze elektroenergetycznym.
System inteligentnego opomiarowania zostanie wdrożony z zastosowaniem inteligentnych liczników pomiarowych zainstalowanych u odbiorców końcowych, z wykorzystaniem funkcji transmisji danych oraz wykonywania poleceń. Liczniki zdalnego odczytu będą umożliwiały komunikację dwukierunkową z systemem zdalnego odczytu w celu przesyłania informacji dotyczących danych i informacji pomiarowych (w tym głównie pomiaru) energii elektrycznej, zarówno wytworzonej lub wprowadzonej do sieci, jak i pobieranej z sieci.
Informacje i dane, za pośrednictwem systemu zdalnego odczytu, przekazywane będą do Centralnego Systemu Informacji Pomiarowych (CSIP). Zarzadzanie systemem teleinformatycznym (CSIP), w tym przetwarzanie danych ze wszystkich liczników inteligentnych będzie zadaniem Operatora Informacji Pomiarowych (OIP) - podmiotu wyznaczonego i regulowanego ustawowo. Funkcja OIP zostanie powierzona Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A., które pełnią w Polsce rolę Operatora Sytemu Przesyłowego.
Liczniki zdalnego odczytu zostaną zainstalowane u co najmniej 80% odbiorców końcowych w gospodarstwach domowych przyłączonych do sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, przez każdego OSD, w terminie do 31 grudnia 2026 r.
19.2. Planowane narzędzia interwencji
Przepisy projektowanej ustawy określają harmonogram instalacji liczników zdalnego odczytu u odbiorców końcowych przez OSD. Podmiotem uprawnionym i zobowiązanym do oceny postępów realizacji procesu wdrożenia jak również funkcjonowania systemu będzie Prezes URE. Czynności w tym zakresie Prezes URE będzie realizował w oparciu o dane z OIP.
Wprowadzenie i uregulowanie funkcji OIP spowoduje przyporządkowanie zadań i odpowiedzialności w zakresie gromadzenia, przechowywania, udostępniania i usuwania danych i informacji pomiarowych. Procesy będą realizowane przez jednego właściciela biznesowego, według zestandaryzowanych rozwiązań, w sposób jednolity dla całej populacji użytkowników końcowych.
Rozliczenia zużycia energii elektrycznej, poboru mocy, oszczędności w aspekcie efektywności energetycznej będą przeprowadzane  na  jednorodnych, uporządkowanych zbiorach danych.
Projektowane przepisy ustawy będą umożliwiały odbiorcy końcowemu uzyskanie za pośrednictwem OIP bieżących i historycznych danych dotyczących jego poboru bądź produkcji energii elektrycznej.
Wymiana informacji i danych przy zmianie sprzedawcy energii elektrycznej będzie odbywać się w sposób uregulowany, monitorowany i scentralizowany.
Szczegółowe warunki funkcjonowania systemu pomiarowego określi Minister właściwy do spraw energii w drodze rozporządzenia wykonawczego.
19.3. Oczekiwany efekt
Podstawowym oczekiwanym efektem działania przepisów projektowanej ustawy jest zapewnienie ram prawnych dla instalacji liczników zdalnego odczytu pozostających w zgodności z przepisami prawa UE.
Pozostałe spodziewane efekty:
- terminowe wywiązanie się przez OSD z obowiązku zapewnienia, aby wszystkie posiadane przez nie układy pomiarowo-rozliczeniowe jednostek fizycznych wchodzących w skład jednostki rynku mocy spełniały wymagania techniczne, niezbędne  dla poprawnego prowadzenia rozliczeń;
- usprawnienie zarządzania popytem na rynku energii elektrycznej i obniżenie szczytowego zapotrzebowania na moc w dłuższej perspektywie, w tym za sprawą wprowadzenia taryf dynamicznych;
- rozliczanie odbiorców końcowych według rzeczywistego zużycia;
- aktywne zaangażowanie odbiorców w regulowanie własnego zużycia energii elektrycznej (minimalizowanie zużycia energii w okresach prognozowanego zapotrzebowania szczytowego) jako skutek uzyskania dostępu do swoich danych pomiarowych;
- większa świadomość odbiorcy indywidualnego w odniesieniu do roli jaką odgrywa użytkownik systemu elektroenergetycznego; kształtowanie dobrych nawyków w długim okresie;
- ograniczenie kosztów po stronie odbiorcy indywidualnego w wyniku korzystania z bonifikat oferowanych przez sprzedawców, dla których bodźcem do kształtowania korzystniejszych dla klienta warunków będzie uproszczenie i skrócenie (z maksymalnie 30  dni do 1 roboczego dnia) procesu zmiany sprzedawcy;
- umożliwienie skutecznego uzyskiwania przez odbiorców końcowych bonifikat wyliczanych w oparciu o zasady określone w Rozporządzeniu Ministra  Energii z dnia 29 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną;
- eliminacja barier dostępu do rynku energii elektrycznej dla poszczególnych podmiotów (zwiększenie konkurencyjności);
- szansa dla polskich producentów liczników energii elektrycznej.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuME
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuTadeusz Skobel Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMME
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMII kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 14.03.2019
Rejestr zmian