Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD520
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Obecnie obowiązujący art. 18a ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. z 2018 r. poz. 2017), zwanej dalej „ustawą”, przewiduje, że zastaw rejestrowy wygasa i podlega wykreśleniu z rejestru zastawów po upływie dwudziestu lat od chwili wpisu, chyba że strony postanowią o utrzymaniu zastawu na czas dalszy. W takiej sytuacji sąd dokonuje wykreślenia z urzędu. Przepis ten ma na celu oczyszczenie rejestru zastawów z wpisów, co do których strony nie wykazują zainteresowania, a jednocześnie brak jest procesowej możliwości przymuszenia zastawcy lub zastawnika do złożenia wniosku o wykreślenie zastawu.
Konsekwencją upływu ustawowego terminu jest po stronie sądu, obowiązek doręczenia postanowienia o wykreśleniu, pomimo tego, że wykreślenie ma charakter deklaratoryjny i jedynie porządkowy, ponieważ zastaw wygasał z mocy prawa po upływie 20 lat od momentu dokonania wpisu do rejestru. Należy zauważyć, że w praktyce tak długi upływ czasu może rodzić szereg problemów uniemożliwiających skuteczne wykreślenie wygasłych zastawów np. w sytuacji śmierci strony lub zmiany jej adresu i niepowiadomienia o tym fakcie sądu. W przeważającej liczbie przypadków ograniczone albo niemożliwe będzie doręczenie przez sąd odpisów postanowień o wykreśleniu. Konsekwencją powyższego będzie zawieszenie lub umorzenie postępowania bez osiągnięcia zamierzonego rezultatu.
Obecnie, po upływie 21 lat obowiązywania ustawy, sądy rejestrowe stoją przed koniecznością dokonania wykreślenia ponad 193 000 zastawów rejestrowych wpisanych dwadzieścia lat temu pod rządami pierwotnej regulacji, która nie przewidywała obowiązku powiadamiania sądu o zmianie adresu. Obowiązek ten został wprowadzony dopiero ustawą z dnia 5 września 2008 r. o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. poz. 1113).

 

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Zmiana art. 18a przedmiotowej ustawy wprowadza regulację polegającą na uznaniu wygasłego zastawu rejestrowego za wykreślony po upływie dwudziestu lat od chwili wpisu, chyba że strony postanowią o utrzymaniu zastawu na czas dalszy, nie dłuższy niż dziesięć lat, i do rejestru zostanie złożona zmiana umowy zastawniczej.
Zaproponowana regulacja spowoduje konieczność przejrzenia przez orzeczników wszystkich spraw, w których upływ czasu spowoduje wygaśnięcie zastawu rejestrowego ex lege. Następnie po ustaleniu, że strony nie złożyły do sądu rejestrowego zmiany umowy zastawniczej, sąd będzie musiał wydać zarządzenie o „stwierdzeniu wygaśnięcia zastawu w trybie art. 18a ustawy” inicjującego stosowną zmianę w systemie teleinformatycznym. Tak wygasły zastaw nie będzie funkcjonował w obrocie prawnym, nie będzie ujawniany na odpisach i zaświadczeniach wydawanych przez Centralną Informację o Zastawach Rejestrowych.
Zawiadomienie uczestnika postępowania o fakcie i treści dokonanej czynności o wykreśleniu zastawu zgodnie z treścią art. 41 ust. 2b nie będzie konieczne z uwagi na przyjęcie konstrukcji uznania go za wykreślony na skutek upływu ustawowych terminów i braku inicjatywy stron zmierzających do jego przedłużenia..

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuŁukasz Piebiak Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-