Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD575
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Polityka energetyczna Rządu RP określona w Programie polskiej energetyki jądrowej oraz w projekcie dokumentu „Polityka energetyczna Polski do 2040 roku”, przewiduje wdrożenie w Polsce energetyki jądrowej jako ważnego instrumentu umożliwiającego redukcję krajowej emisji CO2, stabilizację cen energii oraz zapewnienie długoterminowego bezpieczeństwa energetycznego Polski.
Budowa elektrowni jądrowej należy jednocześnie do najbardziej złożonych i czasochłonnych projektów inwestycyjnych we współczesnym świecie. Konieczność zachowania wysokich standardów jakościowych w celu osiągnięcia wysokiego poziomu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej wymaga specyficznych, złożonych rozwiązań prawnych oraz regulacyjnych zgodnych z wymaganiami międzynarodowymi. Ponadto wysokie nakłady inwestycyjne oraz długi okres przygotowania i budowy obiektu znacząco zwiększają ryzyko inwestycyjne takiego projektu. Wszystko to sprawia, że budowa elektrowni jądrowej lub innych obiektów energetyki jądrowej wymaga odpowiednich, dedykowanych przepisów, które ułatwią i usprawnią bardzo złożony proces inwestycyjny, a jednocześnie zmniejszą poziom ryzyka inwestora, co z kolei przełoży się na niższe koszty realizacji inwestycji. Z uwagi na powyższe w 2011 r. przyjęta została ustawa o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, zwana dalej „ustawą inwestycyjną”, która wprowadziła rozwiązania usprawniające proces inwestycyjny.
Dotychczasowy proces stosowania tej ustawy w ramach realizacji inwestycji związanej z budową pierwszej polskiej elektrowni jądrowej pokazał jednak, że ww. ustawa tylko częściowo spełniła cele dla których była przyjęta. Mając na względzie konieczność usprawnienia formalno-prawnej strony procesu inwestycyjnego związanego z budową elektrowni jądrowej, Minister Energii powołał w dn. 5 lipca br. Zespół do spraw opracowania zmian w przedmiocie przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (zwany dalej: „Zespołem”). W pracach Zespołu poza przedstawicielami Ministerstwa Energii uczestniczyli z głosem doradczym przedstawiciele szeregu instytucji i podmiotów zaangażowanych we wdrażanie Programu polskiej energetyki jądrowej m.in. Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, Państwowej Agencji Atomistyki, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Urzędu Dozoru Technicznego i spółki celowej powołanej do budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej tj. PGE EJ1.
W ocenie Zespołu oraz Ministerstwa Energii pomimo opóźnień oraz wczesnego etapu przygotowania projektu zebrane już zostały dostateczne doświadczenia pozwalające na dokonanie zasadniczej nowelizacji ustawy inwestycyjnej oraz niektórych innych ustaw związanych z procesem przygotowania i budowy obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących. Analiza obowiązujących rozwiązań prawnych wykazała, że część z nich wymaga zmiany w szczególności ze względu na:
- nieprecyzyjność niektórych uregulowań ustawowych - ich interpretacja nierzadko pozostaje w sprzeczności z intencjami ustawodawcy wyrażonymi w uzasadnieniu do pierwotnego projektu ustawy,
- konieczność uwzględnienia w ustawie inwestycyjnej rozwiązań przyjętych w innych inwestycyjnych ustawach specjalnych umożliwiających sprawniejsze realizowanie inwestycji,
- konieczność uwzględnienia specyfiki niektórych uwarunkowań dotyczących realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej i inwestycji towarzyszących.
Dzięki odpowiedniej nowelizacji przepisów możliwe będzie znaczące przyśpieszenie długotrwałego procesu licencjonowania elektrowni jądrowej oraz w konsekwencji ograniczenie ryzyk inwestycyjnych i zmniejszenie kosztów procesu inwestycyjnego związanego z jej budową. Zaniechanie nowelizacji obowiązujących przepisów i przygotowywanie oraz realizowanie inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących w trybie przewidzianym w przepisach ogólnych albo w trybie przewidzianym w ustawie inwestycyjnej w dotychczasowym brzmieniu nie pozwoli lub znacznie utrudni wybudowanie elektrowni jądrowych w Polsce zgodnie z harmonogramem zakładanym przez Rząd. Wpłynie to negatywnie na Polskę oraz jej gospodarkę m.in. poprzez konieczność ponoszenie znacznych kosztów emisji dwutlenku węgla z elektrowni węglowych, konieczności importu energii elektrycznej oraz rozbudowy połączeń transgranicznych oraz znaczne pogorszenie poziomu bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Projekt przewiduje wprowadzenie do kluczowych ustaw tworzących prawne ramy rozwoju energetyki jądrowej w Polsce szeregu zmian usprawniających proces przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowy elektrowni jądrowej. Do najważniejszych z nich należy zaliczyć:
1) w zakresie ustawy inwestycyjnej:
- Rozszerzenie katalogu inwestycji towarzyszących, o którym mowa w art. 2 pkt 1 o inwestycje niezbędne do prowadzenia badań środowiskowych i lokalizacyjnych na potrzeby budowy elektrowni jądrowej
- Objęcie zakresem stosowania specustawy jądrowej inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących realizowanych na obszarach morskich.
- Rozszerzenie zakresu przedmiotowego decyzji o wskazaniu lokalizacji inwestycji oraz zezwolenia na wejście na teren nieruchomości
- Doprecyzowanie art. 14 ust. 6 ustawy poprzez wskazanie wprost, że skarga na decyzję wojewody o której mowa w art. 14 ust. 5 ustawy przysługuje również inwestorowi obiektu energetyki jądrowej.
- Wprowadzenie obowiązku nieodpłatnego udostępniania inwestorowi obiektu energetyki jądrowej przez organy administracji publicznej i niektóre inne podmioty, danych zawartych w prowadzonych przez te organy i podmioty rejestrach, ewidencjach i wykazach, na potrzeby realizowanych przez inwestora zadań,
- Rozszerzenie wyłączenia stosowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zakresie przygotowania i budowy obiektów energetyki jądrowej również na grunty rolne i leśne przewidziane do prowadzenia badań lokalizacyjnych i środowiskowych związanych z budową obiektu energetyki jądrowej.
2) w zakresie ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe:
- Doprecyzowanie uregulowań dotyczących etapów budowy i rozruchu obiektu jądrowego.
- Jednoznaczne uregulowanie dopuszczenia do dalszego prowadzenia ruchu bloku po pozytywnych wynikach testów rozruchowych, do czasu uzyskania zezwolenia Prezesa PAA na eksploatację, na podstawie warunków zezwolenia na rozruch
- Doprecyzowanie przepisów dotyczących obszaru ograniczonego użytkowania
3) w zakresie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko:
- Odstąpienie od obligatoryjnego obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę dla obiektu energetyki jądrowej i inwestycji towarzyszących.
- Zwiększenie roli Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji środowiskowej dla obiektu jądrowego:

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuME
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuTomasz Dąbrowski Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMME
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII/IV kwartał 2019
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-