Archiwalny wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów z okresu 4 grudnia 2015 r. – 21 listopada 2019 r.

Numer projektuUD149
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Przesłanką do przygotowania projektu nowelizacji ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1868 i 2020), zwanej dalej „ustawą o PRM”, jest konieczność uporządkowania kwestii związanych z wdrożeniem, utrzymaniem i rozwojem Systemu Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego (SWD PRM), poprzez przeniesie tych zadań z ministra właściwego ds. administracji publicznej na ministra właściwego do spraw zdrowia. Obecna sytuacja, w której Minister Zdrowia ma bardzo ograniczony wpływ na wdrażanie i rozwój SWD PRM jest rozwiązaniem niekorzystnym i pozostaje – do pewnego stopnia – w sprzeczności z art. 19 ustawy o PRM, zgodnie z którym to Minister Zdrowia jest odpowiedzialny za nadzór nad systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne na terenie kraju. Brak pełnego wpływu na kształt oraz możliwości dokonywania zmian w SWD PRM uniemożliwia realizację nadzoru nad systemem PRM i dalsze usprawnianie procesu udzielania świadczeń na rzecz osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. SWD PRM jest systemem rozbudowanym, obejmuje dużą liczbę użytkowników. System ten już na obecnym etapie, oprócz swych podstawowych funkcji związanych z obsługą zgłoszeń alarmowych, umożliwia m.in: prowadzenie i przetwarzanie dokumentacji medycznej, archiwizację zgłoszeń, sporządzanie raportów z działalności dyspozytorni medycznych i zespołów ratownictwa medycznego, lokalizację miejsca zdarzenia, logistykę działań ratunkowych w zdarzeniach mnogich i masowych, układanie grafików pracy. Docelowo ma również obejmować moduły rozliczeń z Narodowym Funduszem Zdrowia, moduł apteczny oraz łączność ze szpitalami w celu zapewnienia ciągłości leczenia osób przewożonych z miejsca zdarzenia do szpitala. Poszczególne moduły SWD PRM dostępne są: na stanowiskach dyspozytorów medycznych, w miejscach stacjonowania zespołów ratownictwa medycznego, w specjalistycznych środkach transportu sanitarnego wykorzystywanych przez zespoły ratownictwa medycznego oraz na stanowiskach lekarzy koordynatorów ratownictwa medycznego (ze względu na zbyt małą liczbę lekarzy spełniających wymagania właściwe dla lekarza systemu i zainteresowanych pracą w tym charakterze, pojawia się problem z zapewnieniem całodobowej obsady na tym stanowisku). SWD PRM wykorzystywany będzie także przez Lotnicze Pogotowie Ratunkowe. W zakresie monitorowania realizacji świadczeń ratowniczych dostęp do systemu będą mieli wojewodowie, Minister Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia. Z powyższego wynika, że SWD PRM jest systemem służącym do obsługi teleinformatycznej i monitorowania procesu udzielania świadczeń zdrowotnych na rzecz osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Stąd Minister Zdrowia jest organem właściwym do zapewnienia jego utrzymania i rozwoju na terenie kraju.
Z powyższym związany jest system doskonalenia dyspozytorów medycznych, który nie odpowiada w obecnym kształcie potrzebom wynikającym z wprowadzenia SWD PRM, nie gwarantuje stosowania jednolitych procedur postępowania i pozostaje w rozbieżności ze zmieniającą się organizacją systemu PRM. Doskonalenie to jest prowadzone przez wiele podmiotów, które często nie zapewniają odpowiedniej jakości tych kursów.
Ponadto obecnie dyspozytornie medyczne znajdują się we właściwości poszczególnych dysponentów zespołów ratownictwa medycznego, co stoi w sprzeczności z zaleceniami Najwyższej Izby Kontroli (NIK) opublikowanymi w 2014 roku po kontroli przeprowadzonej w województwie małopolskim. NIK zaleciła wówczas podjęcie działań zmierzających do usytuowania dyspozytorni medycznych w strukturach państwa, co jest szczególnie ważne z uwagi na rolę, jaką dyspozytornie medyczne pełnią podczas akcji medycznych (Informacja o wynikach kontroli z dnia 26.11.2014 r. za okres od 2011 – 2014 r.).
Zweryfikowania wymagają ponadto przepisy dotyczące wojewódzkich planów działania systemu w obszarze obejmującym dyspozytornie medyczne oraz zbiór danych i informacji podlegających publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej, w celu zapobieżenia wykorzystania tych informacji w sposób zagrażający zdrowiu i życiu obywateli.
Ponadto usystematyzowania wymagają przepisy dotyczące rejestrowania przez wojewodów jednostek współpracujących z systemem. Jak wynika z ustaleń Ministerstwa Zdrowia, wojewodowie stosują różne praktyki w zakresie wyboru podmiotów rejestrowanych jako jednostki współpracujące z systemem.
Uregulowania wymagają również sytuacje agresji ze strony osób dzwoniących na numery alarmowe, pacjentów i osób im towarzyszących. Natomiast członkowie zespołów ratownictwa medycznego często doświadczają czynnej napaści, powodującej uszczerbek na zdrowiu.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Nowelizacja ustawy o PRM zakłada przejęcie przez Ministra Zdrowia zadań w zakresie utrzymania SWD PRM dotychczas realizowanych przez ministra właściwego ds. administracji publicznej. Minister Zdrowia zobowiązany będzie do nadzorowania SWD PRM oraz do określania kierunków jego rozwoju. Wojewodowie – podobnie jak dotychczas – będą zapewniać utrzymanie i obsługę techniczną SWD PRM na terenie poszczególnych województw. Krajowe Centrum Monitorowania Ratownictwa Medycznego (KCMRM) jako komórka organizacyjna Lotniczego Pogotowia Ratunkowego na podstawie powierzenia przez Ministra Zdrowia będzie realizować zadania wynikające z konieczności stałego rozwijania SWD PRM (od 1 stycznia 2018 r.), oraz pełnić rolę administratora SWD PRM (od 1 stycznia 2021 r.). Minister Zdrowia uzyska uprawnienia do powierzenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych lub Komendantowi Głównemu Policji czynności związanych z zapewnieniem utrzymania powierzchni serwerowej na potrzeby SWD PRM. Regulacje zawarte w projekcie nowelizacji ustawy o PRM dotyczą także procesu bezpiecznego przetwarzania danych osobowych, w tym danych wrażliwych, w ramach SWD PRM.

W skład KCMRM wejdą dwa piony:
1) pion szkoleniowy obejmujący:
- centrum monitoringu PRM (weryfikacja poprawności obsługi zgłoszeń alarmowych, monitorowanie obsługi zgłoszeń alarmowych z wykorzystaniem SWD PRM, monitorowanie zasobów systemu w zakresie obejmującym dyspozytorów medycznych i identyfikowanie potrzeb w tym zakresie, monitorowanie obsługi zdarzeń mnogich i masowych);
- ośrodek szkoleniowy (prowadzenie: kursu uprawniającego do pracy na stanowisku dyspozytora medycznego, kursu doskonalącego odbywanego w ramach doskonalenia zawodowego dyspozytora medycznego oraz kursu uprawniającego do pracy na stanowisku wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego, opracowanie kryteriów oceny pracy dyspozytora medycznego, opracowywanie testów do wstępnej kwalifikacji kandydatów na dyspozytorów medycznych i wojewódzkich koordynatorów ratownictwa medycznego ubiegających się o zatrudnienie);
2) pion do zapewnienia utrzymania i obsługi technicznej oraz rozwoju SWD PRM.

Ponadto u każdego dysponenta zespołów ratownictwa medycznego zostanie zapewnione wsparcie psychologiczne dla dyspozytora medycznego, przy czym od 1 stycznia 2021 r. zadanie to będzie realizowane przez wojewodów. Decyzja co do tego, czy psycholog będzie zatrudniony u dysponenta lub wojewody, czy też usługi te mają być realizowane przez firmę zewnętrzną, pozostanie po stronie dysponenta i wojewody.
Nowelizacja wprowadza ponadto pojęcie „dyspozytorni medycznej”, która jest komórką organizacyjną i pełniąca rolę ośrodka działania SWD PRM na terenie województwa. Co do zasady na terenie województwa będzie działała jedna dyspozytornia, z wyjątkiem województwa mazowieckiego oraz śląskiego (2 dyspozytornie). Dopuszcza się jednak funkcjonowanie również tych dyspozytorni, które istniały w momencie wejścia w życie nowelizacji ustawy o PRM, jednak nie dłużej niż do dnia 1 stycznia 2028 r.

W dyspozytorni medycznej powołuje się kierownika oraz jego zastępcę. Zadania kierownika dyspozytorni obejmują:
1. opracowanie szczegółowego sposobu funkcjonowania dyspozytorni, z uwzględnieniem zapewnienia ciągłości jej funkcjonowania oraz organizacji pracy dyspozytorów medycznych;
2. opracowanie planu postępowania w przypadku wystąpienia awarii, uniemożliwiającej przyjmowanie i obsługę powiadomień o zdarzeniach i zgłoszeń alarmowych;
3. przygotowanie, weryfikacja i aktualizacja wykazów i opracowań niezbędnych podczas realizacji zadań przez dyspozytorów medycznych;
4. nadzór nad pracą dyspozytorów medycznych ze szczególnym uwzględnieniem sposobu przeprowadzania rozmów, decyzji podejmowanych w zakresie dysponowania oraz odmów zadysponowania zespołów ratownictwa medycznego, obsługi zdarzeń, w tym zdarzeń o charakterze mnogim i masowym;
5. dokonywanie oceny sposobu realizacji zadań przez dyspozytorów medycznych na podstawie formularza oceny pracy dyspozytora medycznego, uwzględniającego kryteria, o których mowa w art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy.

Dysponent jest także obowiązany zapewnić funkcjonowanie stanowiska głównego dyspozytora, do zadań którego będzie należało:
1. koordynowanie funkcjonowania dyspozytorni;
2. współpraca z wojewódzkim koordynatorem ratownictwa medycznego;
3. koordynacja współpracy dyspozytorów medycznych w przypadku zdarzeń mnogich i masowych w obrębie jednej dyspozytorni medycznej;
4. bieżąca analiza zadań realizowanych przez dyspozytorów medycznych;
5. bieżąca analiza optymalnego wykorzystania zespołów ratownictwa medycznego;
6. udzielanie dyspozytorom medycznym niezbędnych informacji i merytorycznej pomocy;
7. przygotowywanie raportu dobowego z pracy dyspozytorni.

Dyspozytornie mają działać z zachowaniem zasady zastępowalności na wypadek nagromadzenia zwiększonej liczby zgłoszeń na poszczególnych stanowiskach dyspozytorów medycznych, długiego czasu oczekiwania na przyjęcie zgłoszenia telefonicznego, a także na okoliczność awarii.
W okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020 r. utrzymanie, obsługa techniczna, administrowanie danymi oraz zachowanie ciągłości działania SWD PRM będzie realizował dotychczasowy administrator SWD PRM, czyli minister właściwy do spraw administracji publicznej.
Wprowadza się również w miejsce lekarzy koordynatorów ratownictwa medycznego wojewódzkich koordynatorów ratownictwa medycznego. Wymagania dla tej funkcji będą spełniali: lekarze systemu, a także ratownicy medyczni i pielęgniarki systemu posiadający wykształcenie wyższe II-go stopnia i 4-letni staż na stanowisku dyspozytora medycznego.
W celu zapobiegania sytuacjom, w których osoby wzywające zespół ratownictwa medycznego, świadkowie zdarzenia, pacjenci szpitalnych oddziałów ratunkowych i osoby im towarzyszące bezkarnie znieważają, grożą lub dokonują czynnej napaści na personel medyczny, projekt rozszerza katalog osób, którym będzie przysługiwała ochrona przewidziana w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 i 2138) dla funkcjonariuszy publicznych o:
- osoby udzielające świadczeń zdrowotnych w szpitalnym oddziale ratunkowym,
- dyspozytorów medycznych,
- wojewódzkich koordynatorów ratownictwa medycznego.

Przeciwdziałając brakom w obsadzie lekarskiej jednostek systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, uzupełniono brzmienie art. 57 ust. 1. pkt 1) ustawy o PRM o zapis, że do dnia 31 grudnia 2020 r. lekarzem systemu będzie mógł być również lekarz specjalista neurolog i kardiolog.

Projekt przewiduje ponadto szereg rozwiązań sprzyjających stabilizacji systemu tj:
- przedłużenie do 31 grudnia 2020 r. umów na zadania zespołów ratownictwa medycznego, obowiązujących w dniu 30 czerwca 2017 r.,
- umożliwienie podmiotom leczniczym z danego terenu wspólnego ubiegania się o zawarcie umowy na wykonywanie zadań zespołów ratownictwa medycznego w rejonie operacyjnym,
- wprowadzenie nowych zasad kierowania akcją medyczną,
- zatrudnienie dyspozytorów medycznych u wojewodów na podstawie stosunku pracy.

W konsekwencji projektowanych zmian, przepisy określające zawartość wojewódzkich planów działania systemu zostaną zmienione poprzez:
- usunięcie z nich zbędnych informacji już zawartych w innych planach przygotowywanych przez wojewodów np. w wojewódzkich planach zarządzania kryzysowego,
- uzupełnienie o dane dotyczące: centrów urazowych i centrów urazowych dla dzieci, dyspozytorni, granic rejonów operacyjnych i liczby stanowisk dyspozytorów medycznych, informacji o czasie realizacji poszczególnych etapów akcji medycznej, sposobie organizacji i działaniu łączności radiowej.

Ograniczono zakres danych zawartych w wojewódzkich planach działania systemu, podlegających upublicznieniu w Biuletynie Informacji Publicznej. Nie będą podlegały upublicznieniu:
- dane dotyczące struktury, organizacji i usytuowania w terenie poszczególnych elementów systemu powiadamiania ratunkowego wykorzystywanych w systemie PRM,
- opisy sposobów współpracy jednostek systemu PRM z jednostkami współpracującymi z systemem i organami administracji publicznej,
- opisy organizacji i działania łączności radiowej.

Ponadto wprowadzono rozwiązania dotyczące wykonywania zawodu ratownika medycznego w jednostkach podległych Ministrowi Obrony Narodowej, w Policji oraz w Biurze Ochrony Rządu, a także umożliwiono ratownikowi medycznemu uzyskanie statusu ratownika bez konieczności ukończenia kursu kwalifikowanej pierwszej pomocy.
Powyższe informacje nie będą stanowiły informacji publicznej i nie będą podlegały udostępnieniu na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2016 r. poz. 1764) oraz nie będą stanowiły informacji sektora publicznego i nie będą podlegały udostepnieniu lub przekazywaniu w celu ponownego wykorzystania na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 352).

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMZ
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuMarek Tombarkiewicz Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMZ
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMZREALIZOWANY - Rada Ministrów przyjęła 6 grudnia 2017 r. z autopoprawką w trybie obiegowym
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

Data modyfikacji : 14.12.2017
do góry