Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD455
Tytuł

Projekt ustawy o ubezpieczeniach eksportowych gwarantowanych przez Skarb Państwa oraz zmianie ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Projekt ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych oraz zmianie ustawy o BGK stanowi element implementacji Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Sfera działalności państwa, do której odnosi się projekt ustawy, jest obecnie regulowana ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych. Zaproponowane w projekcie rozwiązania:

1. Odpowiadają na oczekiwania rynku;

2. Odnoszą się do kwestii sprawiających trudności w praktyce, które zaistniały na przestrzeni ponad 20 lat obowiązywania ustawy z 1994 r.;

3. W wybranych kwestiach nawiązują do analogicznych regulacji dotyczących funkcjonowania zagranicznych agencji kredytów eksportowych;

4. Systematyzują i rozszerzają postanowienia obowiązującej ustawy z 1994 r.

Projekt ustawy utrzymując podstawowe założenia systemu gwarantowanego przez Skarb Państwa wsparcia eksportu, wprowadza nowe rozwiązania nieznane ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, w szczególności gwarancję bezpośrednią Skarbu Państwa za zobowiązania Korporacji zaciągnięte w ramach stanowionego w projekcie wsparcia, a także szereg usprawnień. Szczegółowe rozwiązania zawarte w części projektu regulującej udzielanie ubezpieczeń eksportowych korespondują z obecnym poziomem rozwoju i umiędzynarodowienia polskiej gospodarki, wprowadzając lub potwierdzając jednoznacznie możliwość obejmowania ochroną ubezpieczeniową rodzajów kontraktów, do których ustawa z 1994 r. nie odnosi się.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Rozwiązania zawarte w projekcie ustawy zmierzają do usprawnienia i unowocześnienia obecnie funkcjonującego w Polsce systemu oficjalnego wsparcia eksportu (tj. gwarantowanego przez Skarb Państwa), a także uzupełniają go o nowe rozwiązania, w szczególności:

1. Ustanawiają nową formułę gwarancji Skarbu Państwa za zobowiązania Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A. (Korporacji) z tytułu ubezpieczeń eksportowych udzielanych przez nią i gwarantowanych przez Skarb Państwa. Gwarancja będzie miała charakter bezpośredni w postaci tzw. gwarancji płynnościowej, której beneficjentem będzie Korporacja oraz w postaci kontrgwarancji, na podstawie której podmioty korzystające z ubezpieczeń eksportowych udzielanych w ramach oficjalnego wsparcia będą mogły zwrócić się o płatność bezpośrednio do Skarbu Państwa w sytuacji gdy Korporacja nie wywiąże się ze zobowiązania pieniężnego wobec tych podmiotów.

2. Rozszerzają kompetencje Komitetu Polityki Ubezpieczeń Eksportowych (KPUE/Komitet), podejmującego na mocy ustawy zasadnicze decyzje w zakresie udzielania ubezpieczeń eksportowych. KPUE uzyska więcej kompetencji o charakterze strategicznym w zakresie ubezpieczeń eksportowych, niż posiada pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Komitet będzie właściwy we wszystkich sprawach gdy konieczne będzie odstępstwo od standardowych zasad i warunków udzielania ubezpieczeń eksportowych. Skład Komitetu zostanie zmieniony zgodnie z aktualnymi kompetencjami ministrów w przedmiocie ubezpieczeń eksportowych.

3. Wprowadzają możliwość rozszerzenia katalogu produktów ubezpieczenia eksportowego o produkty dotychczas niedostępne, na które zapotrzebowanie może się pojawić na rynku ubezpieczeń eksportowych. Proponowane przepisy w tym przedmiocie zostały skonstruowane w sposób umożliwiający elastyczne kształtowanie oferty w zakresie działalności ubezpieczeniowej gwarantowanej przez Skarb Państwa, z założeniem, że nowe instrumenty będą wdrażane po akceptacji KPUE.

4. Utrzymują obowiązujący wymóg udzielania wsparcia działalności eksportowej tylko w odniesieniu do towarów i usług mających charakter krajowy. Od jego obowiązywania wprowadzona zostaje możliwość stosowania następujących wyjątków:

(a) w przypadku dokonywania inwestycji bezpośrednich za granicą,

(b) w razie istnienia szczególnego interesu Rzeczypospolitej Polskiej możliwe będzie udzielenie ubezpieczenia eksportowego również w razie braku spełnienia powyższych wymogów krajowości, jeżeli udzielenie ubezpieczenia zatwierdzone zostanie uchwałą KPUE,

(c) w odniesieniu do ekspozycji na okres ryzyka krótszego niż 2 lata (rozumianego jako okres produkcji i kredytu łącznie), w związku z kontraktem eksportowym przedsiębiorcy krajowego.

5. Wprowadzają rozwiązanie umożliwiające nieobciążanie instytucji finansowych, które ubezpieczają daną transakcję, ryzykiem braku dochowania wymogów krajowości, złamania zakazu przekupstwa, czy też braku dopełnienia innych obowiązków dotyczących eksportera lub jego przedsiębiorcy zależnego w sytuacji, gdy instytucje finansowe nie mają wpływu na ich spełnienie, pod warunkiem że obciążenie to przejmie eksporter.

6. Znoszą zatwierdzanie przez ministra właściwego do spraw gospodarki  ogólnych warunków umów ubezpieczenia eksportowego. Warunki te będzie określać Korporacja w zgodzie z uchwałami Komitetu, dotyczącymi poszczególnych produktów ubezpieczeniowych.

Ponadto, w związku z wprowadzeniem gwarancji płynnościowej, o której mowa w pkt 1 powyżej, zmianie ulegnie źródło i sposób finansowania wynagrodzenia Korporacji. Wynagrodzenie to zostanie oddzielone od przypisu składki za udzielone przez Korporację ubezpieczenia (obecnie Korporacja pobiera prowizję od przypisu składki ubezpieczeniowej, jako jej określony procent). Wynagrodzenie Korporacji będzie płatne bezpośrednio z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw gospodarki i będzie pokrywać co najmniej wyodrębnione rachunkowo koszty realizacji zadań przewidzianych w projekcie ustawy, z możliwością wprowadzenia dodatkowego wynagrodzenia dla Korporacji
(tzw. success fee).

Oczekuje się, że rozwiązania wprowadzone w projekcie ustawy, adresujące oczekiwania rynku i kwestie sprawiające trudności w praktyce, które zaistniały na przestrzeni ponad 20 lat obowiązywania ustawy z 1994 r., spowodują większe zainteresowanie eksporterów i instytucji finansowych finansujących eksport korzystaniem z systemu oficjalnego wsparcia eksportu, co przełoży się na wzrost wolumenu eksportu.

Projekt przewiduje również uchylenie ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych oraz nowelizację ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Powyższe zmiany mają na celu uruchomienie mechanizmu stabilizacji oprocentowania kredytów eksportowych poprzez jego wprowadzenie do rządowego programu „Finansowe Wspieranie Eksportu”. Spowoduje to, że cała paleta dostępnych w BGK finansowych instrumentów wspierania eksportu znajdzie się w ww. programie rządowym. Rozwiązanie takie będzie dużo bardziej przejrzyste dla potencjalnych beneficjentów programu – eksporterów, banków oraz zagranicznych nabywców polskich towarów i usług.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMPiT
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuJadwiga Emilewicz, Minister Przedsiębiorczości i Technologii
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMPiT
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 20.08.2019
Rejestr zmian