Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUA24
Tytuł

Projekt ustawy - Prawo oświatowe

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

W myśl reformy systemu oświaty z 1999 r. wprowadzenie do polskiego systemu edukacyjnego nowego typu szkoły, tj. samodzielnie funkcjonującego gimnazjum, miało być metodą na wyrównanie szans edukacyjnych uczniów oraz podniesienie jakości nauczania.
Gimnazjum miało być szkołą programowo związaną z liceum ogólnokształcącym, a tam, gdzie to możliwe, postulowano tworzenie gimnazjów przy liceach ogólnokształcących lub otwieranie klas licealnych przy dużych gimnazjach na wsi.
Wdrożenie nowego typu szkoły (gimnazjum) spotkało się z negatywną oceną znacznej części społeczeństwa.
Równocześnie niepokojąca jest diagnoza obecnego stanu kształcenia ogólnego w liceach ogólnokształcących. Uczelnie informują, że muszą uruchamiać tzw. lata zerowe, gdyż potrzebują studentów z pogłębioną wiedzą ogólną.
Niezrealizowanie celów reformy oraz niezadowalająca diagnoza obecnego stanu liceów ogólnokształcących stanowią podstawę proponowanej nowej struktury szkół oraz zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego.
Zmian strukturalnych wymaga również kształcenie zawodowe w celu jego lepszego dostosowania do potrzeb rynku pracy. Zmiana polegać będzie na poprawie organizacji podnoszenia kwalifikacji zawodowych przy jednoczesnej realizacji kształcenia ogólnego.
Istnieje również potrzeba odbudowy wychowawczej roli szkoły. Należy też wzmocnić działania podnoszące skuteczność wsparcia udzielanego dzieciom i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Wprowadzeniu projektowanych zmian w ustroju szkół będą towarzyszyły regulacje dostosowujące oraz regulacje zapewniające wdrożenie zmian w okresie przejściowym. Przewiduje się także inne zmiany systemowe w wybranych obszarach oświaty, wzmacniające i uzupełniające zmiany ustroju szkolnego.
Zgodnie z zaleceniem Rady Ministrów opracowania projektu nowej ustawy systemowej dotyczącej oświaty, projektowane zmiany zostaną ujęte w projekcie ustawy o charakterze systemowym oraz  zastępującym w zasadniczym zakresie obowiązującą ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Ustrój szkolny z obecnego systemu 6-letniej szkoły podstawowej, 3-letniego gimnazjum, 3-letniego liceum ogólnokształcącego,  4-letniego technikum i 3-letniej zasadniczej szkoły zawodowej ulegnie przekształceniu w system 8-letniej szkoły podstawowej, 4-letniego liceum ogólnokształcącego, 5-letniego technikum,  3-letniej branżowej szkoły  I stopnia i 2-letniej branżowej szkoły II  stopnia.
Istotą rozwiązań ujętych w projekcie jest stworzenie spójnej struktury organizacji szkół oraz wydłużenie okresu kształcenia i wychowania w jednej szkole i tej samej grupie rówieśniczej. Rozwiązania mają na celu ograniczenie konieczności częstej adaptacji uczniów do nowych warunków uczenia się (zmiana szkoły i grupy rówieśniczej) i będą sprzyjać uzyskiwaniu wyższych efektów kształcenia.
Planowane rozwiązania w obszarze szkolnictwa zawodowego, tj. w zakresie uzyskiwania wykształcenia średniego zawodowego przez absolwentów branżowej szkoły II stopnia, bezpośrednio przyczynią się do systematycznego podnoszenia jakości kształcenia ogólnego i zawodowego oraz kształtowania kompetencji kluczowych absolwentów szkół kształcących w zawodach.  Absolwenci branżowej szkoły I stopnia w wybranych zawodach będą mogli kontynuować naukę i podnosić kwalifikacje zawodowe w branżowej szkole II stopnia, co zapewni kontynuację treści kształcenia w ramach obranej ścieżki  kształcenia zawodowego. Kształcenie w branżowej szkole II stopnia bezpośrednio przyczyni się do podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
Włączenie Centrum Kształcenia Praktycznego w strukturę Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego będzie podstawą do rozwijania nowego modelu funkcjonalnego centrum, ukierunkowanego na rozwijanie współpracy z pracodawcami oraz podnoszenie jakości praktycznego kształcenia zawodowego.
W konsekwencji zmiany ustroju szkolnego konieczne są dostosowania w zakresie:
- organizacji kształcenia w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, w tym funkcjonowania oddziałów dwujęzycznych, międzynarodowych, sportowych oraz szkół dla dorosłych,
- określenia czasu trwania obowiązku szkolnego oraz form spełniania obowiązku szkolnego i obowiązku nauki,
- mechanizmów rekrutacyjnych do szkół,
- podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego,
- podstawy programowej kształcenia w zawodach,
- podręczników do kształcenia ogólnego, w tym w zakresie dotacji podręcznikowej,
- ramowych planów nauczania,
- druków szkolnych i świadectw,
- systemu egzaminacyjnego.
Ponadto wprowadzone zostają rozwiązania przejściowe i wdrażające:
- umożliwiające przekształcenie struktury szkolnej w sposób efektywny dla organów prowadzących szkoły publiczne, jednocześnie gwarantujące właściwe warunki realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki uczniom szkół ulegających wygaszeniu lub przekształceniu,
- gwarantujące właściwe zarządzanie szkołami w okresie przejściowym przez powierzenie przeprowadzenia procesu przekształceń doświadczonej oświatowej kadrze kierowniczej -  dotychczasowym dyrektorom szkół,
- umożliwiające płynne przechodzenie nauczycieli ze szkół starego systemu do szkół nowego systemu bez konieczności rozwiązywania i ponownego zawierania umów o pracę oraz ochrona miejsc pracy nauczycieli.
Proponuje się również zmiany w wybranych obszarach oświaty, w szczególności w zakresie nadzoru pedagogicznego. W obecnym stanie prawnym organ nadzoru pedagogicznego nie zawsze jest w stanie skutecznie egzekwować przestrzeganie przepisów prawa przez szkoły i placówki. Marginalizacja w ostatnich latach funkcji wspomagającej nadzoru pedagogicznego niekorzystnie wpłynęła na funkcjonowanie szkół i placówek. Powszechne jest oczekiwanie wzmocnienia roli kuratora w tym zakresie, a także stworzenie mechanizmów pozwalających kuratorowi oświaty skutecznie dbać o jakość usług oferowanych przez placówki doskonalenia nauczycieli. W związku z powyższym, proponuje się stworzenie warunków do rozbudowy wspomagającej funkcji nadzoru pedagogicznego, w celu wsparcia dyrektorów w doskonaleniu jakości pracy szkół i placówek. Proponuje się także wzmocnienie  instrumentów nadzoru stosowanych przez kuratorów oświaty. Istotnym elementem podnoszenia jakości edukacji będzie obowiązkowa akredytacja placówek doskonalenia nauczycieli.  Akredytacja będzie przyznawana na czas określony i może być cofnięta w przypadku niespełnienia warunków do jej uzyskania.
Proponuje się następujące zmiany w ustawie – Karta Nauczyciela:
- w celu wzmocnienia roli nauczycieli sprawujących funkcję wychowawcy klasy proponuje się określenie minimalnej wysokości dodatku funkcyjnego nauczyciela, któremu powierzono sprawowanie funkcji wychowawcy klasy (zmiana upoważnienia w art. 30 ust. 5 ustawy – Karta Nauczyciela),
- celem usprawnienia funkcjonowania Centralnego Rejestru Orzeczeń Dyscyplinarnych proponuje się wprowadzenie zmiany, na mocy której  dyrektor szkoły (a nie nauczyciel), przed nawiązaniem stosunku pracy z nauczycielem, będzie obowiązany do zasięgnięcia informacji z Rejestru.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMEN
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAnna Zalewska Minister Edukacji Narodowej
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMEN
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMZREALIZOWANY - Rada Ministrów przyjęła 8 listopada 2016 r. z autopoprawką
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 25.11.2016
Rejestr zmian