Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów


Numer projektuUD255
Tytuł
Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

W związku z planowanymi inwestycjami kolejowymi wymagającymi budowy tuneli zidentyfikowano ryzyko wystąpienia problemów na etapie decyzji administracyjnych w zakresie wykorzystania gruntów, ich przejęcia i ewentualnego zwrotu właścicielom po realizacji zadań. Obecny stan prawny, a w szczególności brak przepisów o własności warstwowej powoduje, że budowa tunelu metodą wiertniczą jest problematyczna i co do zasady powinna ona się odbywać poprzez przeniesienie własności nieruchomości znajdujących się nad tunelem na rzecz Skarbu Państwa i w użytkowanie wieczyste PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Takie przeniesienie własności nieruchomości, w szczególności w terenie zurbanizowanym wraz ze stojącymi na nich kamienicami, jest rozwiązaniem nieracjonalnym ze względu na koszty, przejęcie zbędnych gruntów oraz infrastruktury mieszkaniowej oraz nieprzewidywalne problemy własnościowe. Założenie późniejszego zwrotu przejętych gruntów zarówno zabudowanych jak i niezabudowanych także jest problematyczne, jeśli nie będzie można ustalić ich właścicieli lub byli właściciele odmówią przyjęcia wcześniej wywłaszczonego mienia.
Wobec powyższego niniejsza zmiana w ustawie o transporcie kolejowym ma na celu uregulowanie tej sytuacji i określenie przepisów z jednej strony umożliwiających realizacje projektów inwestycyjnych a z drugiej zapewniających zachowanie obecnych praw własności gruntów.
Kolejną kwestią jest uregulowanie funkcjonowania kolei o charakterze historycznym i turystycznym. Brak uregulowania problematyki kolei o tym charakterze skutkował problemami w prowadzeniu działalności przez poszczególne podmioty, w szczególności w zakresie konieczności stosowania przepisów dotyczących interoperacyjności i braku  możliwości przekazywania mienia ruchomego przez spółki PKP.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Odnośnie problematyki inwestycji wymagających budowy tunelu proponowane jest wprowadzenie przepisów umożliwiających uzyskanie prawa do użytkowania gruntu w zakresie budowy i utrzymania tuneli. Pozwala to na określenie praw i obowiązków inwestora, a także podmiotów posiadających prawo do korzystania z nieruchomości. Prawo użytkowania przyznawane PKP PLK SA lub jednostce samorządu terytorialnego pozwoli na prowadzenie działań inwestycyjnych (oraz utrzymaniowych) w zakresie budowy tuneli bez konieczności wykupu gruntów pod którymi przebiega budowana infrastruktura. Prawa właścicieli, użytkowników lub posiadaczy gruntów zostaną zabezpieczone poprzez uniknięcie wykupu gruntów przez inwestora oraz prawo do odszkodowania z tytułu ustalonego na rzecz inwestora prawa do użytkowania.
Rozwiązanie istniejącego problemu ułatwi realizację inwestycji związanych z budową i modernizacją tuneli kolejowych, a także ich użytkowanie, zwłaszcza na terenie zurbanizowanym, gdzie poprzez realizację ww. inwestycji znacznie można ograniczyć:
- koszty związane z wykupem gruntów,
- problemy z przebudową istniejącego układu komunikacyjnego,
- problemy z negatywnym oddziaływaniem na środowisko i bezpieczeństwo (hałas, eliminacja „dzikich przejść przez linię kolejową”, przejazdów kolejowych).
W zakresie kolei historycznych i turystycznych przewidywane jest wprowadzenie zwolnienia z obowiązku stosowania przepisów dotyczących interoperacyjności kolei dla pojazdów historycznych i turystycznych, w połączeniu ze zdefiniowaniem tych pojęć. Dodatkowo wprowadzona zostanie możliwość przekazywania nieodpłatnego organizacjom pozarządowym mienia ruchomego i materiałów staro użytecznych pozostałych po remontach infrastruktury kolejowej.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMIiB
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAndrzej Bittel Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMIiB
Planowany termin przyjęcia projektu przez RM
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-