Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUC45
Tytuł

Projekt ustawy – Prawo komunikacji elektronicznej

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Nowa ustawa - Prawo komunikacji elektronicznej zastąpi obowiązującą w chwili obecnej ustawę z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 2460 oraz z 2020 r. poz. 374, 695 i 875), zwaną dalej „PT” i stanowić będzie ramy regulacyjne dla komunikacji elektronicznej w Polsce. Celem prowadzonych prac legislacyjnych jest przede wszystkim wdrożenie do krajowego porządku prawnego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiającej Europejski kodeks łączności elektronicznej (Dz. Urz. UE L 321/36 z 17.12.2018, str. 1), zwanej dalej „EKŁE”.
EKŁE wszedł w życie 20 grudnia 2018 r. i zawiera pakiet przepisów kompleksowo regulujących sektor łączności elektronicznej, określających w szczególności prawa i obowiązki zarówno organów regulacyjnych, przedsiębiorców, jak i użytkowników końcowych (w tym konsumentów). EKŁE zastąpił cztery obowiązujące dotąd dyrektywy stanowiące tzw. pakiet dyrektyw łączności elektronicznej:
1) dyrektywę ramową,
2) dyrektywę o dostępie,
3) dyrektywę o zezwoleniach,
4) dyrektywę o usłudze powszechnej.
Wprowadzenie EKŁE jest wynikiem dokonanego przez Unię Europejską całościowego przeglądu obowiązujących w Unii Europejskiej ram regulacyjnych i ma na celu z jednej strony - uproszczenie struktury oraz zwiększenie spójności i przejrzystości regulacji sektora komunikacji elektronicznej, ale przede wszystkim dostosowanie przepisów do nowych realiów rynkowych.
EKŁE powinien zostać implementowany do polskiego porządku prawnego w terminie do dnia 21 grudnia 2020 r. Wdrożenie EKŁE nastąpi poprzez przyjęcie dwóch aktów prawnych: nowej ustawy merytorycznej - ustawy - Prawo komunikacji elektronicznej, zwanej dalej „PKE”, oraz odrębnej ustawy zawierającej przepisy wprowadzające. Zachowana zostanie również odrębność ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2410 oraz z 2020 r. poz. 471 i 875).
Jednocześnie, nie jest zasadne ograniczenie zakresu zmian w obecnej ustawie PT wyłącznie do kwestii związanych z implementacją EKŁE, a konieczne jest również dokonanie kompleksowego przeglądu obowiązujących obecnie krajowych ram regulacyjnych rynku komunikacji elektronicznej (rynku telekomunikacyjnego). Należy przy tym zauważyć, że PT, które weszło w życie dnia 3 września 2004 r. było dotychczas 70-krotnie nowelizowane, przez co częściowo utraciło swoją czytelność i przejrzystość.
Zatem, oprócz regulacji wdrażających EKŁE, projektowana ustawa obejmuje także przepisy niewynikające bezpośrednio z przepisów EKŁE, jednakże w ocenie projektodawcy niezbędne dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rodzimego rynku komunikacji elektronicznej i dla zagwarantowania ochrony użytkowników usług komunikacji elektronicznej.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Podobnie jak miało to miejsce w przypadku dyrektyw łączności elektronicznej, nowa ustawa - Prawo komunikacji elektronicznej stanowić będzie scalenie w jednym akcie prawnym zmian merytorycznych, zarówno tych wynikających bezpośrednio z EKŁE, jak i z krajowego przeglądu przepisów oraz niezmienionych przepisów, w uporządkowanej i usystematyzowanej formie.
Zakres merytoryczny regulacji objętych EKŁE jest bardzo szeroki. EKŁE reguluje między innymi kwestie dotyczące statusu i kompetencji krajowych organów regulacyjnych oraz zasad ich współpracy z innymi organami, w tym Organem Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC), zasady podejmowania i prowadzenia działalności w obszarze komunikacji elektronicznej, prawa i szczególne obowiązki przedsiębiorców telekomunikacyjnych, kwestie związane z gospodarowaniem częstotliwościami, zasobami orbitalnymi oraz numeracją, zagadnienia związane z dostępem telekomunikacyjnym i umowami międzyoperatorskimi, kwestie dotyczące zasad i sposobu zapewnienia efektywnej konkurencji na rynku, procedury analizy rynku, zasady ustalania przedsiębiorcy o znaczącej pozycji rynkowej, obowiązek świadczenia usługi powszechnej, wymogi w zakresie jasności i przejrzystości umów, jak również prawa osób niepełnosprawnych w zakresie dostępu i korzystania z usług łączności elektronicznej.
W związku z powyższym także projektowana ustawa obejmuje swoim zakresem całokształt regulacji z zakresu komunikacji elektronicznej – niezbędne definicje; zasady wykonywania gospodarczej działalności w tym obszarze, w tym kwestie wpisu do odpowiednich rejestrów, obowiązków informacyjnych i sprawozdawczych, opłat, zasad prowadzenia konsultacji i konsolidacji, bezpieczeństwa sieci i usług oraz obowiązków na rzecz bezpieczeństwa państwa; gospodarowanie częstotliwościami i numeracją; dostęp, w tym dostęp symetryczny, analizy rynku, obowiązki regulacyjne, kalkulację kosztów i rachunkowość regulacyjną, urządzenia radiowe; usługi, w tym prawa użytkowników końcowych, usługę powszechną, kwestie odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usługi komunikacji elektronicznej, tajemnicę komunikacji elektronicznej, cyfrowe transmisje telewizyjne i radiofoniczne; kwestie właściwych organów i postępowania przed Prezesem UKE oraz przepisy karne i kary pieniężne.
Projektowana ustawa ma na celu m.in. zachęcenie do inwestowania w szybkie sieci szerokopasmowe, zapewnienie spójnego podejścia w ramach rynku wewnętrznego do polityki widma radiowego i zarządzania widmem, promowanie interesów użytkowników końcowych poprzez usuwanie barier w dostępie do usług oraz ochronę ich praw, a także zapewnienie większej skuteczności regulacyjnych ram instytucjonalnych rynku komunikacji elektronicznej.
Jedną z najważniejszych zmian kierunkowych jest uwzględnienie nowych realiów rynkowych, w których świadczenie usług łączności nie musi już być powiązane z dostarczaniem sieci, a także uwzględnienie w regulacjach innych podmiotów niż tradycyjni przedsiębiorcy telekomunikacyjni (w tym dostawców usług komunikacji interpersonalnej niewykorzystującej numerów, w praktyce będą to usługi takie jak: Skype lub inni dostawcy usług komunikacji w Internecie, które umożliwiają bezpośrednią wymianę informacji między skończoną liczbą osób). Tym samym regulacji podlegać będzie nowy podmiot – przedsiębiorca komunikacji elektronicznej.
W zakresie obowiązków regulacyjnych oprócz znanych już narzędzi regulacyjnych pojawiły się całkowicie nowe obowiązki dotyczące np. sieci o bardzo dużej przepustowości, przedsiębiorstw wyłącznie hurtowych, czy też procedura ułatwiająca migrację z przestarzałej infrastruktury miedzianej. Utrzymano przy tym zasadę regulowania rynku ex ante, czyli „z góry”, po przeprowadzeniu analizy rynku właściwego.
Zwiększa się także wsparcie dla współinwestycji poprzez system zachęt inwestycyjnych polegających na czasowej możliwości zmniejszania obowiązków regulacyjnych nakładanych w takim przypadku na przedsiębiorców. Stworzenie mechanizmu przyłączania się do inwestycji dla innych podmiotów, uwzględniającego zmieniające się uwarunkowania inwestycji, a zapewniającego atrakcyjność inwestycji dla realizującej ją podmiotów. Przedsiębiorcy będą również mieli możliwość przedkładania do zatwierdzania Prezesowi UKE propozycji samoregulacji (propozycji zakresu nakładania obowiązków regulacyjnych) w zakresie realizacji sieci o bardzo dużej przepustowości, stosownie do szczegółowo określonych przepisami ram, co przełożyć się ma na odciążenie organu regulacyjnego (szczególnie przy współinwestycjach) i zachowanie atrakcyjności inwestycyjnej.
Przepisy przewidują wzmocnienie pozycji konsumenta w relacji z dostawcą usług na etapie przedumownym oraz na etapie świadczenia usług. Projekt wprowadza na przykład obowiązek przekazywania konsumentowi przed związaniem umową pakietu informacji przedumownych dotyczących świadczenia usługi. Celem tego obowiązku jest umożliwienie konsumentowi podjęcia świadomej decyzji co do związania się umową, a tym samym dokonania wyboru najkorzystniejszej dla siebie oferty. Uzupełnieniem powyższego wymogu jest obowiązek przekazywania konsumentowi zwięzłego podsumowania warunków umowy według określonego przez KE, jednolitego w całej UE, wzoru. Formularz podsumowania warunków umowy pozwoli konsumentowi na łatwe zapoznanie się z najważniejszymi warunkami umowy oraz porównywanie różnych ofert. Podsumowanie to dostawca usług dostarczać będzie przed zawarciem umowy, bezpłatnie, na trwałym nośniku. Zarówno informacje przedumowne jak i podsumowanie warunków umowy stanowić będą integralną część umowy, tak by konsument był związany tymi warunkami świadczenia usługi, które zostały mu przedstawione przed zawarciem umowy i na podstawie których zdecydował się na zawarcie umowy.
Uregulowano także kwestię tzw. „direct billingu” czyli umożliwiania dokonywania płatności za aktywowane w sieci usługi  poprzez ich doliczenie bezpośrednio do rachunku za świadczenie usług telekomunikacyjnych poprzez wprowadzenie obowiązku uzyskania uprzedniej zgody abonenta na taki sposób rozliczeń (mechanizm opt in). Dodatkowo na dostawców usług nałożono obowiązki informacyjne na wzór obowiązków funkcjonujących względem usług pre paid.
Zapewniono użytkownikom końcowym dostęp do niezależnego narzędzia porównawczego. Narzędzie porównawcze ma umożliwiać porównanie warunków świadczenia usług dostępu do internetu oraz usług komunikacji interpersonalnej, w zakresie ceny i jakości – czyli tych parametrów, które z punktu widzenia użytkownika końcowego są najważniejsze i decydujące przy wyborze oferty. Narzędziem tym mogą być narzędzia komercyjne dostępne na rynku, jednak gdyby żadne z narzędzi rynkowych nie spełniało kryteriów określonych w PKE, narzędzie będzie zapewniane przez Prezesa UKE.
Projekt ustawy reguluje również łączność dla usług M2M, jednak obowiązki dostawców takich usług z uwagi na to, że nie są to typowe usługi abonenckie będą węższe niż tradycyjnych dostawców innych usług.
Co niezwykle istotne, wiele z uprawnień dotyczących konsumentów będzie stosowane także do mikro- lub małych przedsiębiorców oraz organizacji non profit.
W obszarze gospodarki częstotliwościami ustawa wprowadza nową definicję i pojęcie częstotliwości zharmonizowanych – czyli takich których dostępność i efektywne wykorzystanie uregulowano za pomocą zharmonizowanych warunków ustanowionych w drodze technicznego środka wykonawczego zgodnie z art. 4 decyzji nr 676/2002/WE. Mają do nich, w niektórych przypadkach zastosowanie inne regulacje niż do pozostałego widma. Wprowadza się możliwość tzw. alternatywnego wykorzystania widma radiowego. W przypadku braku popytu na wykorzystanie częstotliwości zharmonizowanych Prezes UKE może umożliwić dysponowanie tym zasobem na potrzeby innych systemów – czyli alternatywne wykorzystanie częstotliwości. Należy przy tym podkreślić, że takie wykorzystanie częstotliwości nie może utrudniać wykorzystania tego pasma w sposób zharmonizowany w innych państwach członkowskich ani też mieć negatywnego wpływu na długoterminowe korzyści wynikające z wykorzystania tego pasma w Unii Europejskiej w sposób zharmonizowany.
PKE przewiduje odmienne regulacje odnośnie okresu rezerwacji, w zależności od tego czy rezerwacja dotyczy częstotliwości zharmonizowanych na potrzeby systemów szerokopasmowych, czy też innego zasobu. W przypadku częstotliwości zharmonizowanych na potrzeby systemów szerokopasmowych rezerwacji dokonuje się na czas nie krótszy niż 15 lat i nie dłuższy niż 20 lat. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z EKŁE zapewniona jest przewidywalność regulacyjna dla posiadaczy praw w okresie co najmniej 20 lat ponieważ ustawa wprowadza nową instytucję przedłużenia praw dla częstotliwości zharmonizowanych. Okres rezerwacji częstotliwości innych niż częstotliwości zharmonizowane na potrzeby systemów szerokopasmowych będzie nie dłuższy niż 15 lat. Wprowadza się także modyfikacje w zakresie odnowienia rezerwacji (rerezerwacji). Najważniejszą zmianą jest ograniczenie możliwości odnowienia rezerwacji wyłącznie do częstotliwości zharmonizowanych. Kolejna modyfikacja polega na tym, że rerezerwacja nie będzie już de facto prawem przysługującym podmiotowi o ile nie wystąpią przesłanki negatywne. Regulator rynku będzie podejmował decyzję, czy dla realizacji celów regulacyjnych bardziej wskazane jest odnowienie rezerwacji, czy też przeprowadzenie postępowania zmierzającego do ponownego rozdysponowania tych częstotliwości. Dopiero w kolejnym kroku nastąpi badanie określonych w ustawie przesłanek, występowanie których skutkować będzie odmową udzielenia rezerwacji na kolejny okres.
 

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMC
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuWanda Buk Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMC
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIV kwartał 2020 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

Data modyfikacji : 29.07.2020
do góry