Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD33
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Od 2013 r. obserwuje się zwiększający się udział szarej strefy w sektorze gospodarki odpadami.

Nielegalne gospodarowanie odpadami skutkuje m.in:.
1. zanieczyszczeniem środowiska naturalnego (porzucanie odpadów komunalnych i niebezpiecznych w miejscach na ten cel nieprzeznaczonych (np. wyrobiskach, nielegalnych magazynach, itp.), nielegalne gospodarowanie odpadami, odzysk odpadów poza instalacjami, demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji poza stacjami demontażu pojazdów czy nielegalne przemieszczanie odpadów z zagranicy);
2. niekorzystną sytuacją dla podmiotów przetwarzających odpady zgodnie z przepisami (trudno im konkurować ceną z przedsiębiorstwami działającymi w szarej strefie);
3. dużymi kosztami ponoszonymi przez organy administracji (konieczność likwidacji dzikich wysypisk lub usunięcia odpadów porzuconych, w tym w szczególności odpadów niebezpiecznych);
4. uszczupleniem wpływów do budżetu z tytułu niezapłaconych podatków VAT i CIT/PIT;
5. stratami z tytułu nieuiszczanych należnych opłat środowiskowych (opłaty produktowe, opłaty za składowanie odpadów).

Przykładowo w 2018 r. Inspekcja Ochrony Środowiska ujawniła 471 przypadków nielegalnych działań w gospodarce odpadami: niezgodnego z prawem spalania oraz niewłaściwej rekultywacji wyrobisk i porzucania odpadów.
Masa zinwentaryzowanych odpadów przechowywanych nielegalnie lub porzuconych wynosi ok. 3,25 mln ton, a koszty ich prawidłowego usunięcia sięgają 1,5 mld zł. Ponadto należy wskazać, że nie wszystkie nielegalne składowiska zostały zinwentaryzowane i służby Inspekcji Ochrony Środowiska natykają się na kolejne porzucone (czasem wiele lat temu) odpady, których prawidłowa utylizacja również będzie musiał zostać opłacona z publicznych środków. Wskazać należy, również na tendencję wzrostową cen usuwania nielegalnie składowanych odpadów.
Wartość szarej strefy szacowana jest między 2,7 mld zł (szacunki ekspertów Krajowej Izby Gospodarczej i MŚ), 4 mld (szacunki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i ekspertów branżowych) do nawet 6 mld (szacunki ekspertów Krajowej Izby Gospodarczej). W 2018 r. wartość polskiego rynku odpadów komunalnych wyniosła ~7.2 mld zł, natomiast wartość rynku pozostałych odpadów (innych niż komunalne) wynosi ok. 7 mld zł. Szacuje się, że w związku ze wzrostem wolumenu odpadów skorelowanym ze wzrostem zamożności i konsumpcji prywatnej polskiego społeczeństwa i wciąż umiarkowanym poziomem świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz relatywnie niskim poziomem odpadów per capita w stosunku do Państw UE, spowodowany m.in. ciągle niższą zamożnością społeczeństwa w porównaniu do Europy Zachodniej i Północnej można spodziewać się, że do 2023 r. wartość rynku odpadów komunalnych wzrośnie o ok. 14 proc. do ~8 mld zł.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

W związku z wprowadzeniem od 1 stycznia 2020 r. obowiązku korzystania z Bazy Danych Odpadowych (BDO) w zakresie dokumentowania obrotu odpadami proponuje się, aby dane z BDO weryfikować z danymi posiadanymi przez Krajową Administrację Skarbową pochodzącymi z JPK VAT.
W ramach danych zawartych na odpowiednim dokumencie elektronicznym generowanym w BDO wystawca będzie wprowadzał numer FVAT która dokumentuje płatność za odbiór/zagospodarowanie odpadów. W przypadku gdy w ramach usługi będzie realizowany więcej niż jeden odbiór na odpowiednich dokumentach:
- KPO – karta przekazania odpadów,
- KPOK – karta przekazania odpadów komunalnych,
- DPR – dokument potwierdzający recykling,
- DPO – dokument potwierdzający odzysk,

będzie wprowadzany kilkakrotnie ten sam numer FVAT. W przypadku gdy dla jednego dokumentu z BDO zostanie wystawionych więcej FVAT, wszystkie ich numery powinny zostać wprowadzone do BDO.
Dzięki temu będzie można zintegrować dane dotyczące masy i rodzaju odpadów, posiadacza i terminów z danymi podatkowymi. Krajowa Administracja Skarbowa oraz Inspekcja Ochrony Środowiska otrzymają dodatkowe, efektywne narzędzie do weryfikacji prawdziwości przekazywanych danych.
Ponieważ zakres danych gromadzonych w BDO reguluje ustawa o odpadach, jedynym możliwym sposobem wprowadzenia wyżej opisanej zmiany jest nowelizacja przepisów o BDO.
Oczekiwanym efektem – w związku z wdrożeniem nowych możliwości analizy danych podchodzących z baz administracyjnych ma być zmniejszenie się szarej strefy w obrocie odpadami, i zwiększenie wpływów do budżetu państwa.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMR
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuJadwiga Emilewicz Minister Rozwoju
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMR
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMII kwartał 2020 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

Data modyfikacji : 25.05.2020
do góry