Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD506
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

W związku z przeprowadzonymi analizami sektorowymi jak również oceną postulatów przedkładanych Ministrowi Energii m.in. przez podmioty realizujące Narodowy Cel Wskaźnikowy (NCW) podjęto decyzję o kompleksowym uregulowaniu w ramach nowelizacji ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1344 i 1356) kwestii dotyczących charakteru i poziomu obowiązku NCW w latach 2020-2024, których celem jest dostosowanie wymagań do aktualnych możliwości branży paliwowej i wzmocnienie bezpieczeństwa paliwowego państwa.
Obowiązek NCW obejmuje przede wszystkim konieczność stosowania biokomponentów w paliwach ciekłych i biopaliwach ciekłych i w dużej mierze uzależniony jest od poziomu konsumpcji paliw transportowych w kraju. W tym zakresie obserwowany jest natomiast od września 2016 r. dynamiczny wzrost konsumpcji będący wynikiem działań rządu w zakresie ograniczania funkcjonowania tzw. szarej strefy. Efektem wprowadzonych regulacji prawnych jest wzrost konsumpcji oleju napędowego o 49,6% (z 11,5 mln ton w 2015 do 17,2 mln ton w 2018 r.) oraz wzrost importu oleju napędowego, który wyniósł 444% (z 1 mln ton w 2015 r. do 4,7 mln ton w 2018 r.).
Skuteczne ograniczenie tzw. szarej strefy w handlu paliwami oznacza znaczące zwiększenie zapotrzebowania na pojemności magazynowe paliw ciekłych dla potrzeb obsługi rynku oraz tworzenia zapasów ropy naftowej, na poziomie znacznie przekraczającym dotychczasowe zdolności w tym zakresie. W związku z powyższym w ramach Uchwały Rady Ministrów z dnia 28 listopada 2017 r. w sprawie przyjęcia: „Polityki Rządu RP dla infrastruktury logistycznej w sektorze naftowym” za jeden z priorytetów uznano budowę oraz rozbudowę infrastruktury logistycznej paliw zapewniającą możliwość pokrycia bieżącego zapotrzebowania na usługi magazynowania i transportu paliw ciekłych. Działania te są obecnie realizowane generując wysokie koszty ale przede wszystkim wymagają czasu niezbędnego na przeprowadzenie inwestycji.
Równolegle, wraz ze wzrostem rynku paliw, w kontekście realizacji obowiązków NCW wzrasta konsumpcja biokomponentów powodując konieczność dostosowania obecnej logistyki pod kątem zapewnienia stabilnego dodawania biokomponentów do paliw ciekłych i/lub ich magazynowania w bazach paliw. Pomimo, iż działania te są podejmowane od pewnego czasu zarówno przez PERN S.A., PKN Orlen S.A., Lotos S.A. jak i niezależnych operatorów paliwowych, efekty podejmowanych działań w zakresie poprawy infrastruktury magazynowej i logistycznej będą widoczne w latach 2021-2023. Stąd konieczność podjęcia działań mających na celu dostosowanie poziomów NCW do aktualnych możliwości sektora paliwowego co pozwoli na wyeliminowanie ryzyka wystąpienia kryzysu paliwowego w roku 2020.
Ww. działają polegają na określeniu najważniejszych instrumentów stanowiących o skali NCW na poziomie, który jest możliwy do wykonania przez branżę paliwową w najbliższych latach. 
Ponadto na skutek dokonania przeglądu obowiązujących przepisów prawa oraz postulatów podmiotów realizujących NCW zdefiniowano m.in.:
- potrzebę opracowania szczegółowych przepisów prawnych umożliwiających zaliczenie produktów pochodzących ze współuwodornienia do realizacji NCW;
- potrzebę zmian w zakresie czasu realizacji oraz poziomu obligatoryjnego blendingu biokomponentów w paliwach ciekłych, wprowadzonego przepisami ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2290);
- zasadność dokonania korekt w zakresie formalnych uregulowań dotyczących Funduszu Niskoemisyjnego Transportu.
W związku z powyższym Minister Energii podjął inicjatywę dokonania nowelizacji ww. ustawy.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Jednym z głównych celów nowelizacji ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych jest określenie kluczowych instrumentów wpływających na charakter obowiązku jakim jest Narodowy Cel Wskaźnikowy. Zaproponowane w projekcie nowelizacji rozwiązania w tym zakresie dotyczą określenia na kolejne lata: wysokości NCW (do roku 2024), oraz: poziomu opłaty zastępczej, wysokości współczynników redukcyjnych i poziomów obligatoryjnego blendingu (na lata 2020-2022), na poziomie możliwym do realizacji przez podmioty zobowiązane, co ma fundamentalne znaczenie w kontekście zapewnienia stabilnego funkcjonowania sektora i tym samym poprawy poziomu bezpieczeństwa paliwowego państwa w najbliższych latach.
Jednocześnie zaproponowane powyżej wartości zostały tak oszacowane, aby zapewnić stabilność w zakresie konsumpcji biokomponentów w najbliższych latach. Jest to szczególnie istotne z uwagi na jednoczesne zachowanie stabilności krajowego sektora przetwórstwa rolno-spożywczego, który dostarcza większość surowców do wytwarzania biokomponentów w kraju.
Poza działaniami o charakterze stabilizującym aktualną sytuację na rynku paliwowym, przedłożona nowelizacja zawiera katalog przepisów formalnie umożliwiających zaliczenia produktów współuwodornienia do realizacji NCW oraz wydłużenia okresu realizacji obowiązku obligatoryjnego blendingu biokomponentów z paliwami. 
W odniesieniu do kwestii współuwodornienia w projekcie ustawy zostaną określone m.in. zasady wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania biokomponentów w technologii współuwodornienia, sposobu zaliczania produktów pochodzących ze współuwodornienia do realizacji NCW oraz zasady przeprowadzania kontroli. Umożliwienie zaliczania produktów pochodzących z technologii współuwodornienia do realizacji NCW od 2020 r. jest kluczowe w kontekście poprawy wykonania celów w zakresie udziału OZE w transporcie oraz przyczyni się do ograniczenia importu biokomponentów niezbędnych do realizacji NCW. Przepisy te są istotne dla podmiotów realizujących NCW, będących jednocześnie producentami paliw tj. PKN ORLEN S.A. oraz Lotos S.A., które prowadzą działania badawcze i inwestycyjne mające na celu przebudowę rafinerii pod kątem wdrożenia tej technologii.
Projekt nowelizacji zawiera również katalog propozycji dotyczący funkcjonowania Funduszu Niskoemisyjnego Transportu, których wprowadzenie pozwoli na efektywniejsze funkcjonowanie samego Funduszu i pilniejsze wdrożenie zaplanowanych do realizacji działań.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuME
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuKrzysztof Tchórzewski Minister Energii
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMME
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMII kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-