Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUC54
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o kinematografii

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2020 r. poz. 805), zwana dalej: „ustawą o radiofonii i telewizji”, była wielokrotnie nowelizowana. Obecna nowelizacja związana jest z obowiązkiem implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1808 z dnia 14 listopada 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) ze względu na zmianę sytuacji na rynku, zwanej dalej „dyrektywą 2018/1808”.
Dyrektywa wprowadza zmiany przepisów dotyczących dwóch rodzajów usług (programów telewizyjnych oraz audiowizualnych usług medialnych na żądanie), a także wprowadza nowe regulacje dotyczące funkcjonowania przedsiębiorców dotąd nie objętych jej postanowieniami – dostawców platform udostępniania wideo.
Ponadto ustawa implementująca dyrektywę 2018/1808 zakłada nowelizację ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii (Dz. U. z 2019 r. poz. 2199 oraz z 2020 r. poz. 568 i 875), zwanej dalej „ustawą o kinematografii”, tj. art. 19. Celem tej nowelizacji jest poszerzenie katalogu podmiotów zobowiązanych do dokonywania wpłat na rzecz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, zwanego dalej „PISF”.
Celem projektu jest w szczególności rozwiązanie następujących kwestii:
- wprowadzenie regulacji dotyczących prowadzenia działalności w zakresie dostarczania platform udostępniania wideo,
- modyfikacja reguł umieszczania przekazów handlowych w usługach medialnych,
- modyfikacja regulacji dotyczących ochrony konsumentów, a w szczególności małoletnich,
- modyfikacja zasad promowania i wspierania twórczości europejskiej przez dostawców usług medialnych,
- modyfikacja reguł dotyczących stosowania udogodnień dla niepełnosprawnych w audiowizualnych usługach medialnych na żądanie,
- modyfikacja obowiązków informacyjnych dostawców usług medialnych,
- modyfikacja zasad ustalania jurysdykcji względem dostawców usług medialnych oraz wprowadzenie wykazu audiowizualnych usług medialnych na żądanie, służącego ustalaniu podmiotów podlegających polskiej jurysdykcji,
- modyfikacja przepisów dotyczących kompetencji i funkcjonowania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie następujących zmian:
1) modyfikacja zasad ustalania jurysdykcji względem dostawców usług medialnych oraz wprowadzenie wykazu audiowizualnych usług medialnych na żądanie, służącego ustalaniu podmiotów podlegających polskiej jurysdykcji
1.1. Obowiązujący stan prawny i zidentyfikowane problemy.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o radiofonii i telewizji (art. 1a) w zakresie zasad określania jurysdykcji oparte są o tzw. zasadę państwa pochodzenia. Zgodnie z tą zasadą dostawca usługi medialnej podlega prawu państwa członkowskiego, w którym ustanowiona jest jego siedziba. Ustawa o radiofonii i telewizji, w ślad za dyrektywą przewiduje jednak pewne wyjątki od tej zasady. Przepisy art. 1a ust. 2–4 ustawy o radiofonii i telewizji wskazują różne kombinacje kryteriów, które stosowane w sposób kaskadowy pozwalają na ustalenie, czy dostawca usługi medialnej jest ustanowiony na terytorium Polski, a w konsekwencji, czy podlega przepisom tej ustawy. Zestawy kryteriów mają na celu ustalenie tylko jednego państwa właściwego do regulowania działalności danego dostawcy usług w zakresie spraw określonych tą ustawą.
1.2. Propozycja rozwiązania w projektowanych przepisach.
Projekt nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji zakłada niewielką modyfikację kryteriów ustalania jurysdykcji wobec dostawców usług medialnych. Proponowane zmiany dotyczą dwóch elementów, tj. doprecyzowania pojęcia „decyzje redakcyjne”, a także doprecyzowania jacy pracownicy są istotni przy ustalaniu jurysdykcji wobec dostawcy usług medialnych.
Pojęcie „decyzje redakcyjne” obowiązuje już zarówno w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywie o audiowizualnych usługach medialnych), zwanej dalej „dyrektywą 2010/13/UE”, jak i ustawie o radiofonii i telewizji. Budzi ono jednak wątpliwości, a jego wykładnia prowadziła do sporów między państwami członkowskimi dotyczącymi sprawowania jurysdykcji nad dostawcami usług medialnych. Dyrektywa 2018/1808 wprowadza więc nową definicję tego pojęcia, wskazując, że są to decyzje podejmowane regularnie w ramach sprawowania odpowiedzialności redakcyjnej, związanej z codziennym funkcjonowaniem audiowizualnej usługi medialnej.
Obecnie obowiązująca dyrektywa 2010/13/UE wskazuje, że konieczne jest branie pod uwagę wszystkich pracowników zatrudnionych przy świadczeniu usługi medialnej. Bierze się więc pod uwagę także pracowników technicznych, czy administracyjnych, którzy nie mają wpływu na kształt usługi medialnej i treści w niej dystrybuowane. Dyrektywa 2018/1808 , a za nią proponowana zmiana w ustawie o radiofonii i telewizji zakłada modyfikację, w wyniku której uwzględniać należy wyłącznie pracowników zaangażowanych w prowadzenie działalności programowej.
Ponadto w celu poprawienia mechanizmów kontroli dostawców audiowizualnych usług medialnych na żądanie przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, projektowana ustawa proponuje wprowadzenie wykazu audiowizualnych usług medialnych na żądanie, do którego dostawcy musieliby zgłaszać swoje usługi.

2) modyfikacja przepisów dotyczących kompetencji i funkcjonowania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji
2.1 Obowiązujący stan prawny i zidentyfikowane problemy.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o radiofonii i telewizji zawierają kompleksową regulację dotyczącą funkcjonowania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, tj. tryb jej powoływania i odwoływania, a także kompetencje do podejmowania działań regulacyjnych na rynku usług medialnych. Obecnie obowiązująca ustawa o radiofonii i telewizji wdraża niemal wszystkie postanowienia art. 30 dyrektywy 2018/1808.
1.2. Propozycja rozwiązania w projektowanych przepisach.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie regulacji mających na celu pełne dostosowanie do art. 30 ust. 3 i 5 dyrektywy 2018/1808. Obecna ustawa o radiofonii i telewizji wskazuje w jakim trybie mogą być odwołani członkowskie KRRiT – konieczne jest odrzucenie sprawozdania przez Sejm i Senat, a następnie potwierdzenie wygaśnięcia kadencji przez Prezydenta RP. Uchwały Sejmu i Senatu, a także ewentualne postanowienie Prezydenta RP nie wymagają jednak uzasadnienia – w celu dostosowania do brzmienia dyrektywy 2018/1808 proponuje się więc nałożenie obowiązku uzasadniania działań podejmowanych w tym zakresie.  
Ponadto projektowana ustawa poszerza kompetencje KRRiT wynikające z art. 6 oraz art. 10 o możliwość podejmowania działań wobec platform udostępniania wideo.

3) modyfikacja obowiązków informacyjnych dostawców usług medialnych
3.1 Obowiązujący stan prawny i zidentyfikowane problemy.
Obecnie nadawcy oraz podmioty dostarczające audiowizualną usługę medialną na żądanie są obowiązani do udostępniania informacji o nazwie programu, nazwisku, nazwie lub firmie tego nadawcy, adresie jego siedziby, danych kontaktowych, w tym adresu korespondencyjnego, adresu poczty elektronicznej oraz witryny internetowej. Informacje te, chociaż ważne, nie pozwalają jednak odbiorcy na ustalenie, kto jest rzeczywistym właścicielem danego dostawcy, a więc kto ma decydujący wpływ na kształt prowadzonej przez niego działalności polegającej na rozpowszechnianiu programów.
3.2 Propozycja rozwiązania w projektowanych przepisach.
Proponuje się wprowadzenie regulacji, na podstawie której nadawca, a także podmiot dostarczający audiowizualną usługę medialną na żądanie będzie musiał zapewniać łatwy, bezpośredni i stały dostęp do nazwisk osób wchodzących w skład jego organów. Ponadto podmioty te, prowadząc działalność gospodarczą w formie spółki prawa handlowego będą obowiązane do zapewnienia odbiorcom łatwego, bezpośredniego i stałego dostępu do informacji dotyczących – w zależności od formy prawnej prowadzonej działalności – wspólników, komplementariuszy, udziałowców lub akcjonariuszy. Należy mieć jednak na uwadze, że w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkach akcyjnych, a także spółkach komandytowo-akcyjnych wpływ drobnych udziałowców czy akcjonariuszy na funkcjonowanie spółki jest niewielki. Nie jest więc konieczne udostępnianie informacji o udziałowcach czy akcjonariuszach posiadających poniżej 5% kapitału zakładowego spółki. Z uwagi na konieczność łatwego zapewnienia dostępu do informacji o strukturze właścicielskiej będą oni zobowiązani do umieszczania informacji obejmujących imię i nazwisko lub nazwę wspólnika, komplementariusza lub akcjonariusza na swoich stronach internetowych.
Dla tych samych celów proponuje się, aby nadawca informował o działalności jego, lub podmiotów wchodzących w tej samej grupy kapitałowej na rynkach medialnych (dostarczania usług medialnych oraz wydawania prasy).

4) modyfikacja reguł umieszczania przekazów handlowych w usługach medialnych
4.1 Obowiązujący stan prawny i zidentyfikowane problemy.
Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 16 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji reklamy i telesprzedaż w programie nie mogą zajmować więcej niż 12 minut w ciągu godziny zegarowej. Przepis ten oparty jest na art. 23 ust. 1 dyrektywy 2010/13/UE, przewidującym, że czas nadawania telewizyjnych spotów reklamowych i spotów telesprzedażowych nie może w danej godzinie zegarowej przekraczać 20%.
W zakresie lokowania produktu, dyrektywa 2010/13/UE, a w ślad za nią ustawa o radiofonii i telewizji co do zasady zakazuje tego rodzaju przekazów handlowych, dopuszczając go jedynie w określonych rodzajach audycji. Zgodnie z art. 17a ustawy o radiofonii i telewizji dopuszczalne jest wyłącznie zakazu lokowania produktu w filmach kinematograficznych, filmach lub serialach wytworzonych na użytek audiowizualnych usług medialnych, a także w audycjach sportowych oraz audycjach rozrywkowych z wyjątkiem audycji dla dzieci.
Art. 16b ustawy o radiofonii i telewizji zawiera zakazy lub ograniczenia nadawania przekazów handlowych ze względu na różne aspekty, tj. rodzaj produktu, ochronę małoletnich, podprogowy charakter czy też ochronę wartości podstawowych. Art. 16b ust. 1 wymienia towary i usługi, co do których przekazy handlowe w programach są zakazane. Wśród zakazanych wyrobów znajdują się obecnie wyroby tytoniowe, rekwizyty tytoniowe, produkty imitujące wyroby tytoniowe lub rekwizyty tytoniowe oraz symbole związane z używaniem tytoniu, w zakresie regulowanym przez ustawę z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
4.2 Propozycja rozwiązania w projektowanych przepisach.
Projektowana ustawa zakłada pełne wdrożenie art. 23 ust. 1 dyrektywy 2018/1808 do polskiego porządku prawnego. Zakłada się więc podział doby na trzy przedziały czasowe, z czego dwa zawierały będą ilościowe ograniczenia emisji reklam (pora nocna 24.00-6.00 jest czasem niskiej oglądalności; utrzymywanie limitów reklamowych w tym czasie nie ma uzasadnienia). Tym samym projektowana ustawa w ślad za dyrektywą 2018/1808 wprowadza podział doby na 3 części:
1) 06.00-18.00 – 20% tego czasu może być przeznaczone na reklamę, tj. nie może przekroczyć 144 minut;
2) 18.00-24.00 – 20% tego czasu może być przeznaczone na reklamę, tj. nie może przekroczyć 72 minut;
3) 24.00-6.00 – brak ograniczeń ilościowych w zakresie nadawania reklamy.
Jednocześnie proponuje się utrzymanie obecnie obowiązującego art. 16a ust. 3 i 4 ustawy o radiofonii i telewizji, które określają dopuszczalną częstotliwość przerywania audycji w celu nadania reklamy. Projektowana ustawa zachowuje więc regulacje surowsze niż przewidziane w dyrektywie 2018/1808 (a także utrzymuje surowsze reguły niż przewidziane w dotychczasowej dyrektywie 2010/13/UE), co jest dozwolone na mocy art. 4 ust. 1 dyrektywy 2018/1808. Ma to na celu zapobieżenie takim sytuacjom, w której nadawcy z uwagi na chęć maksymalizacji zysków emitowaliby dużą część dozwolonej dobowej ilości przekazów handlowych w godzinach największej oglądalności, dokonując przy tym częstych przerw audycji lub innych przekazów, co uznać należy za niekorzystne z punktu widzenia odbiorcy.
Istotną zmianą w zakresie emisji przekazów handlowych jest odejście od generalnego zakazu lokowania produktu i wprowadzenie dopuszczalności lokowania produktu jako zasady, od której przewidziane są wyjątki. z wyjątkiem audycji informacyjnych i audycji dotyczących bieżących wydarzeń, audycji dotyczących spraw konsumenckich, audycji religijnych oraz audycji dla dzieci. Jednocześnie utrzymane zostają zasady dotyczące oznaczania audycji, w których stosuje się lokowanie produktu, informacji o producencie lub sprzedawcy lokowanego towaru lub usługi.
Na mocy nowelizacji ulegnie też zmianie art. 16b ust. 1 pkt 1 ustawy o radiofonii i telewizji, który ustanawia generalny zakaz nadawania przekazów handlowych wyrobów i rekwizytów tytoniowych, produktów imitujących wyroby lub rekwizyty tytoniowe, a także symboli związanych z używaniem tytoniu. Przedmiotowy zakaz nadawania przekazów handlowych określony w art. 16b ust. 1 pkt 1 został rozszerzony również na papierosy elektroniczne i pojemniki zapasowe w rozumieniu ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu lub wyrobów tytoniowych.

5) modyfikacja regulacji dotyczących ochrony konsumentów, a w szczególności małoletnich
5.1 Obowiązujący stan prawny i zidentyfikowane problemy.
Regulacje dotyczące ochrony konsumentów przed określonym rodzajem treści oraz w szczególności odbiorców małoletnich zawarte zostały w rozdziale 3 ustawy o radiofonii i telewizji. Regulacje te zakazują rozpowszechniania określonego rodzaju treści ze względu na konieczność ochrony wszystkich odbiorców programów telewizyjnych. W art. 18 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji został ustanowiony zakaz propagowania działań sprzecznych z prawem, nadawania audycji nawołujących do nienawiści. Art. 18 ust. 4 tej ustawy ustanawia zakaz rozpowszechniania audycji lub innych przekazów zagrażających fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, w szczególności ustanawia zakaz rozpowszechniania treści pornograficznych lub w sposób nieuzasadniony eksponujących przemoc. Dodatkowo ustawa o radiofonii i telewizji nakłada na nadawców programów telewizyjnych obowiązek kwalifikowania treści mogących zagrażać małoletnim i oznaczania takich treści odpowiednimi symbolami graficznymi. Obecnie obowiązujące przepisy nakładają obowiązek umieszczania symboli graficznych, które kategoryzują treści ze względu na stopień szkodliwości audycji dla małoletnich w poszczególnych kategoriach wiekowych.
5.2 Propozycja rozwiązania w projektowanych przepisach.
Dyrektywa 2018/1808 nie wprowadziła znacząco zmienionych regulacji w tym zakresie względem dyrektywy 2010/13/UE. Dyrektywa 2018/1808 proponuje ujednolicenie reguł dla wszystkich dostawców audiowizualnych usług medialnych.
Nowelizacja art. 18 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji rozszerza zakaz udostępniania audycji lub innych przekazów zawierających treści nawołujących nie tylko do nienawiści i dyskryminacji ze względu na rasę, niepełnosprawność, płeć, wyznanie lub narodowość ale również do przemocy w stosunku do ww. grup. Takie samo rozwiązanie wprowadza się w art. 47h tej ustawy dotyczącym działalności podmiotów dostarczających audiowizualną usługę medialną na żądanie.
Nowelizacji ulegnie też art. 18 ust. 5a-6 ustawy o radiofonii i telewizji regulujący obowiązki nadawców programów telewizyjnych w zakresie kwalifikowania i oznaczania treści. Dzięki wprowadzanym w art. 18 ust. 5a i 5b odpowiednim oznaczeniom opisującym charakter prezentowanych treści, odbiorcy będą mogli podejmować w sposób świadomy decyzje dotyczące wyboru oglądanych treści. W szczególności ułatwi to rozpoznawanie treści mogących zaszkodzić fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich. Proponuje się, aby poza oznaczeniami wskazującymi, że treści mogą mieć negatywny wpływ na małoletnich, wskazywały też jakie rodzaje zagrożeń znajdują się w audycji lub innym przekazie.
W celu ochrony małoletnich dyrektywa 2018/1808, a w ślad za nią ustawa o radiofonii i telewizji wprowadza także zakaz przetwarzania przez nadawców do celów handlowych danych osobowych małoletnich.

6) modyfikacja zasad promowania i wspierania twórczości europejskiej przez dostawców usług medialnych
6.1 Obowiązujący stan prawny i zidentyfikowane problemy.
Obecnie art. 47f  ustawy o radiofonii i telewizji zawiera obowiązek dla podmiotów dostarczających audiowizualne usługi medialne na żądanie do umieszczenia co najmniej 20% zawartości katalogu na audycje europejskie. Za podstawę do obliczania procentowego udziału audycji europejskich w katalogu przyjmuje się sumę iloczynów czasu trwania i czasu udostępniania audycji w katalogu w danym kwartale.
W chwili obecnej obowiązek wsparcia produkcji utworów europejskich urzeczywistniany jest poprzez art. 19 ustawy o kinematografii. Przepis ten wymienia podmioty, które zobowiązane są do uiszczania wpłat na rzecz PISF.
6.2 Propozycja rozwiązania w projektowanych przepisach.
Dyrektywa 2018/1808 w art. 13 ust. 7 nakłada obowiązek na podmioty dostarczające audiowizualne usługi medialne na żądanie, aby 30% katalogu stanowiły utwory europejskie. Tym samym konieczna jest nowelizacja art. 47f ustawy o radiofonii i telewizji i zwiększenie tzw. „kwoty europejskiej” z 20% do 30%. Jednocześnie ulegnie zmianie sposób obliczania udziału kwoty utworów europejskich w katalogu. Sposób ten ma zostać ustalony w wytycznych Komisji Europejskiej, które do chwili obecnej nie zostały opracowane. Jednocześnie już na obecnym etapie istnieje konieczność modyfikacji sposobu obliczania udziału audycji europejskich w katalogu, gdyż z informacji pochodzących od Komisji Europejskiej wynika, iż nie przewiduje się zawarcia w wytycznych propozycji zbliżonej do brzemienia obecnego art. 47f ust. 3. Proponuje się, aby podstawą do obliczania udziału audycji europejskich była liczba audycji udostępnianych publicznie w katalogu w danym kwartale kalendarzowym. Rozwiązanie takie oparte jest o jeden z rozważanych przez KE sposobów obliczania udziału audycji w katalogu.  Od obowiązku przeznaczenia 30% katalogu na utwory europejskie zwolnione będą podmioty o niskich przychodach lub małej liczbie odbiorców. Kolejnym przedmiotowym wyłączeniem od powyższej zasady będą katalogi, w których publicznie udostępniane są wyłącznie audycje audiowizualne niebędące audycjami europejskimi.
Ponadto projektowana ustawa dokonuje zmiany ustawy o kinematografii przez rozszerzenie obowiązków wnoszenia wkładu finansowego i nałożenie obowiązku dokonywania wpłat na rzecz PISF na nadawców programów telewizyjnych posiadających siedzibę w innym państwie członkowskim UE, osiągających przychody w Polsce. Z obowiązku uiszczania wpłat na rzecz PISF zostaną zwolnieni nadawcy programów telewizyjnych, którzy są mikroprzedsiębiorcami w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292, z późn. zm.) oraz nadawcy, których łączny udział w widowni wszystkich rozpowszechnianych programów nie przekroczył 1%.

7) modyfikacja reguł dotyczących stosowania udogodnień dla niepełnosprawnych w audiowizualnych usługach medialnych na żądanie
7.1 Obowiązujący stan prawny i zidentyfikowane problemy.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o radiofonii i telewizji zakładają stopniowe zwiększanie poziomu udogodnień dla niepełnosprawnych w programach telewizyjnych. W odniesieniu do audiowizualnych usług medialnych na żądanie stanowią jedynie, że podmioty je dostarczające „dążą do stopniowego zapewniania dostępności dostarczanych audycji dla osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu wzroku oraz osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu, poprzez wprowadzanie odpowiednich udogodnień dla osób niepełnosprawnych”.
Dyrektywa 2018/1808 wskazuje, iż państwa powinny zapewnić, aby usługi medialne „stawały się, z zastosowaniem proporcjonalnych środków stopniowo i w sposób ciągły coraz bardziej dostępne dla osób z niepełnosprawnościami”.
7.2 Propozycja rozwiązania w projektowanych przepisach.
Projektowana ustawa zakłada zmianę podejścia regulacyjnego w stosunku do audiowizualnych usług medialnych na żądanie. Wyraźne wskazanie wynikające z art. 7 dyrektywy 2018/1808, iż państwa powinny zapewniać stopniowe zwiększanie udogodnień we wszystkich usługach medialnych, a także wynikający z tej dyrektywy trend do zbliżania i ujednolicania regulacji dotyczących wszystkich rodzajów usług medialnych powinny skutkować wprowadzeniem kwoty udogodnień dla niepełnosprawnych w audiowizualnych usługach medialnych na żądanie. Proponowany projekt nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji zakłada więc nałożenie na dostawców audiowizualnych usług na żądanie konkretnych obowiązków, tj. procentowego udziału w katalogu audycji z udogodnieniami, z zastosowaniem niskiego progu wyjściowego i dwu-trzyletnich okresów zwiększania tego poziomu. Zaproponowane podejście przyczyni się do zwiększenia atrakcyjności audiowizualnych usług medialnych na żądanie dla osób z niepełnosprawnością narządu wzroku lub narządu słuchu, a także w większym stopniu zagwarantuje realizację ich praw dostępu do kultury. Nie będzie też stanowiło znaczącego obciążenia dla podmiotów dostarczających te usługi – proponowana kwota nie jest wygórowana, a proces dochodzenia do niej rozłożony został w czasie. Należy również zauważyć, że w związku z rozwojem udogodnień dla niepełnosprawnych, wynikającym m.in. z ustawowego obowiązku nakładanego na nadawców, koszt tych udogodnień stopniowo ulega zmniejszeniu.

8) wprowadzenie regulacji dotyczących prowadzenia działalności w zakresie dostarczania platform udostępniania wideo,
8.1 Obowiązujący stan prawny i zidentyfikowane problemy.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o radiofonii i telewizji nie regulowały kwestii dotyczących prowadzenia działalności w zakresie dostarczania platform udostępniania wideo w rozumieniu dyrektywy 2018/1808. Usługi te w sposób pośredni uregulowane są przepisami dyrektywy 2000/31/WE w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego oraz ustawą z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Jednakże obecnie obowiązujące przepisy polskiego prawa nie przewidują żadnych szczególnych regulacji dotyczących usług świadczonych drogą elektroniczną oferujących odbiorcom dostęp do treści audiowizualnych. Zgodnie zaś z motywami dyrektywy 2018/1808 serwisy społecznościowe stały się ważnym medium wymiany informacji, służącym rozrywce i edukacji, poprzez umożliwienie dostępu do audycji oraz do wideo tworzonych przez użytkownika. Serwisy te powinny zostać objęte zakresem dyrektywy 2010/13/UE, ponieważ ich dostawcy konkurują o tych samych odbiorców i o te same przychody co audiowizualne usługi medialne.
8.2 Propozycja rozwiązania w projektowanych przepisach.
Proponuje się aby szczegółowe regulacje dotyczące działalności platform udostępniania wideo, podlegających jurysdykcji polskiej zostały zamieszczone w oddzielnym rozdziale, tj. rozdziale 6b ustawy o radiofonii i telewizji. Zgodnie z dyrektywą 2018/1808 dostawcy platform udostępniania wideo co do zasady nie ponoszą odpowiedzialności za treści umieszczane przez użytkowników platform udostępniania wideo. Projektowane art. 47l i 47m mają zatem na celu podkreślenie braku odpowiedzialności za treści umieszczane przez użytkowników platform, a także zagwarantowanie niezależności dostawców platform udostępniania wideo (na zasadach analogicznych do gwarancji przyznawanych nadawcom i podmiotom dostarczającym audiowizualne usługi medialne na żądanie). Dostawcy platform udostępniania wideo co do zasady sami nie będą umieszczać na nich treści. Posiadają jednak taką techniczną możliwość. Projektowane przepisy mają na celu zapewnienie odbiorcom treści umieszczanych na platformach podstawowych informacji dotyczących dostawców tych platform. Informacja dotycząca nazwy dostawcy, jego siedziby, czy danych kontaktowych ma umożliwić użytkownikom platform korzystanie z uprawnień wynikających z ustawy. Bez podstawowych wiadomości w tym zakresie, znacząco utrudnione byłoby podejmowanie działań związanych ze składaniem skarg, czy rozpatrywaniem sporów co do treści umieszczanych na platformach. Udostępnianie tych informacji, a także informacji o organie właściwym w sprawie dotyczącym działalności platform tj. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji powinny następować w ujednolicony sposób, tak aby użytkownicy mieli jak najłatwiejszy dostęp do nich. Dostarczanie platformy udostępniania wideo wymagać będzie jej uprzedniego zgłoszenia do wykazu prowadzonego przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji w systemie teleinformatycznym. Proponowane zgłoszenie będzie miało charakter czysto formalny, bez możliwości odmowy wpisu przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Brak dokonania zgłoszenia nie będzie skutkować zakazem prowadzenia działalności w tym zakresie, a jedynie możliwością nałożenia kary finansowej przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Wprowadzenie takiego wykazu nie ogranicza swobody prowadzenia działalności polegającej na dostarczaniu platform udostępniania wideo – działalność ta nie staje się w żaden sposób uzależniona od zatwierdzenia przez jakikolwiek organ administracji publicznej.
Zgłoszenie do wykazu ma zawierać jedynie podstawowe informacje o dostawcy platformy udostępniania wideo oraz samej platformie. Zgodnie z projektowanymi przepisami konieczne będzie oznaczenie platformy udostępniania wideo, ale nie będzie wymagane przekazywanie informacji dotyczących sposobu funkcjonowania platformy, czy charakteru lub rodzaju udostępnianych w niej treści. Wzór samego zgłoszenia, które dokonywane będzie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, a także wzór samego wykazu, który powinien być dostępny dla dostawców platform i ich użytkowników w systemie teleinformatycznym, zostaną określone w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.
Przepisy dotyczące platform udostępniania wideo, tak jak przepisy dotyczące treści programów oraz audiowizualnych usług medialnych na żądanie zobowiązywać będą dostawców platform do stosowania odpowiednich środków mających na celu ochronę odbiorców (w tym małoletnich) przed określonymi szkodliwymi treściami. Projektowane przepisy zakazywać będą umieszczania treści nawołujących do przemocy i popełniania określonych w ustawie przestępstw. Zakazane także będzie umieszczania treści zagrażających prawidłowemu rozwojowi małoletnich bez stosowania odpowiednich zabezpieczeń technicznych. Projektowany przepis adresowany jest zarówno do dostawców platform udostępniania wideo, jak i użytkowników, którzy umieszczają treści na platformach.
Ponieważ dostawca platformy udostępniania wideo nie ponosi odpowiedzialności za treści umieszczane na platformie, ustawa nakładać na niego będzie obowiązki mające na celu wyeliminowanie treści zabronionych, bądź ich udostępnianie w sposób zgodny z prawem w ramach kontroli ex post. Obowiązki nakładane na dostawców platform udostępniania wideo nie mogą bowiem prowadzić do kontroli ex ante, ani na filtrowaniu treści przy ich zamieszczaniu przez użytkowników, gdyż takie działanie byłoby niezgodne z dyrektywą 2018/1808.
Dostawca platformy udostępniania wideo, jako podmiot odpowiedzialny za sposób zestawienia treści umieszczanych na platformie będzie zobowiązany do zapewniania zabezpieczeń technicznych, których celem jest ochrona małoletnich przed szkodliwymi treściami. Ponadto dostawca platformy zobowiązany będzie do określenia zasad kwalifikowania treści jako mogących zagrozić prawidłowemu rozwojowi małoletnich oraz oznaczeń treści zagrażających temu rozwojowi. Użytkownik umieszczający treści na platformie będzie zobowiązany do zastosowania się do zasad określonych przez dostawcę. W takiej sytuacji, jeżeli dana treść będzie zagrażała prawidłowemu rozwojowi małoletnich, zostanie ona objęta zabezpieczeniami technicznymi oraz oznaczeniami treści, dostarczonymi przez dostawcę platformy udostępniania wideo. Zabezpieczenia techniczne oraz zasady kwalifikacji oraz oznaczania treści mogących zagrażać prawidłowemu rozwojowi małoletnich mogą zostać ujednolicone  w ramach  samoregulacji opracowanej przez dostawców platform udostępniania wideo. W przypadku gdy środki stosowane przez dostawców platform udostępniania wideo,  przyjęte w ramach samoregulacji okażą się nieskuteczne bądź niewystarczające, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji będzie uprawniona do wydania rozporządzenia, w którym określi zarówno warunki, jakim mają odpowiadać zabezpieczenia techniczne, jak również warunki kwalifikacji treści mogących zagrażać prawidłowemu rozwojowi małoletnich i sposób ich oznaczania.
W związku z ochroną konsumentów projektowana ustawa nakładać będzie na dostawców platform obowiązki również w zakresie przekazów handlowych. Wyróżnia się dwie kategorie przekazów handlowych różnicując je w oparciu o podmiot, który umieszcza je na platformie, promuje lub sprzedaje, tj. przekazy handlowe umieszczane przez samego dostawcę oraz przekazy zamieszczone przez użytkownika.
W związku z powyższym projektowane przepisy zobowiązują dostawców platform udostępniania wideo do stosowania niektórych regulacji dotyczących przekazów handlowych, do których stosowania zobowiązani są dostawcy usług medialnych. W odniesieniu do przekazów handlowych umieszczanych, sprzedawanych lub promowanych przez użytkownika dostawca jest zobowiązany wyłącznie do określenia zasad ich umieszczania i oznaczania w regulaminie oraz zobowiązania w regulaminie usługi użytkownika do umieszczania przekazów handlowych zgodnych z przepisami prawa, a także odpowiedniego ich oznaczania.
Zasady umieszczania przekazów handlowych, które mają być określane w regulaminach platform, będą mogły być ujednolicone w akcie samoregulacji przyjętym przez dostawców platform. W sytuacji, w której postanowienia regulaminów bądź samoregulacji nie będą skuteczne, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji będzie upoważniona do wydania stosownego rozporządzenia.
Projektowana ustawa ogranicza odpowiedzialność dostawcy platform, który nie umieszcza treści na platformach, a jedynie daje przestrzeń do ich umieszczania użytkownikom, oraz zestawia te treści (również w sposób automatyczny). Z powyższej zasady wynika, iż dostawca platformy udostępniania wideo będzie określał w regulaminie, tworzonym już na podstawie obecnie obowiązujących regulacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, szczegółowe zasady umieszczania treści na platformie.
Jeżeli treści umieszczane przez użytkownika będą naruszały przepisy prawa lub regulaminu, do którego stosowania użytkownik jest zobowiązany na mocy ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną dostawca platformy będzie upoważniony do wezwania użytkownika do usunięcia naruszeń. W razie braku doprowadzenia treści do stanu zgodnego z prawem, dostawca platformy będzie miał prawo do zablokowania dostępu do tych treści innym użytkownikom. Treść nie będzie usuwana z platformy, a dostęp do niej będzie miał jedynie użytkownik, który umieścił ją na platformie. W przypadku zaś rażących naruszeń dokonywanych przez danego użytkownika, dostawca platformy będzie miał możliwość czasowego zablokowania jego konta, tj. czasowego uniemożliwienia dodawania nowych treści.
Projektowane przepisy odnosić się też będą do kwestii rozwiązywania sporów pomiędzy dostawcami platform, a ich użytkownikami. Co do zasady spory te powinny być rozwiązywane za pomocą mechanizmów pozasądowych, jednakże użytkownicy nie powinni być pozbawieni ochrony prawnej na zasadach ogólnych. Jednocześnie działania dostawcy platform podlegać będą kontroli Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji poprzez skargi użytkowników, których treści zostały zablokowane. Regulator będzie zobowiązany do rozpatrzenia skargi i odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Jeżeli uzna, że zablokowanie treści miało charakter bezprawny, będzie mógł nakazać ich przywrócenie. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może przy tym powierzyć rozpatrywanie sporów organizacji samoregulacyjnej przedsiębiorców, co wdrażało będzie wynikający z dyrektywy postulat umożliwienia pozasądowego rozpatrywania sporów.
Gwarancje prawa do sądu zapewniane będą przez ogólne regulacje prawa cywilnego. Dostawcę platformy oraz jej użytkownika łączy relacja umowna (powstająca w momencie akceptacji regulaminu przez jej użytkownika). W sytuacji, w której dostawca platformy dokona zablokowania treści niezgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy oraz regulaminu, możliwe będzie sądowe dochodzenie roszczeń wynikających z niewłaściwego wykonania umowy przez dostawcę platformy.  Jednocześnie projektowane przepisy będą nakładać na dostawców platform obowiązek stworzenia mechanizmu składania skarg, tak aby odbiorcy treści na platformie mieli zapewniony łatwy sposób sygnalizowania dostawcom platform o naruszeniach przepisów w treściach umieszczanych na platformie. Dostawca będzie przy tym zobowiązany do odniesienia się do poszczególnych zgłoszeń składanych przez odbiorców treści. W sytuacji, w której zgłoszenie będzie uzasadnione dostawca platformy będzie mógł podjąć środki w celu zablokowania dostępu do treści naruszających przepisy prawa lub regulamin.
Dostawca platformy udostępniania wideo będzie ponosił odpowiedzialność wyłącznie za niedopełnienie obowiązków nakładanych przez ustawę. W przypadku ich naruszenia karę finansową będzie mogła nałożyć Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Dostawca platformy nie będzie ponosił odpowiedzialności za treści naruszające prawo, jednak jeśli nie usunie takich treści, pomimo posiadania informacji, że są naruszają one przepisy prawa, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji będzie mogła nałożyć na niego karę finansową. Odpowiedzialność taka nie będzie się jednak wiązała z samymi treściami, a z niezgodnym z prawem ich zestawianiem.
Projektowana ustawa nie wprowadza żadnych szczególnych środków odpowiedzialności użytkowników za treści umieszczane na platformach. Jedynymi sankcjami dla użytkownika będzie zablokowanie treści i możliwość ograniczenia publikowania nowych treści. Użytkownicy będą ponosić odpowiedzialność na zasadach ogólnych, w przypadku, gdy treści przez nich umieszczane będą naruszały przepisy innych aktów prawnych (np. będą zawierały pornografię dziecięcą lub nawoływanie do terroryzmu).

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMKiDN
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuPaweł Lewandowski Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMKiDN
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIV kwartał 2020 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

do góry