Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD51
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Potrzeba wprowadzenia zmian przewidzianych w projekcie ustawy wynika m.in. z oczekiwań społecznych oraz potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu drogowego. Spowodowane jest to faktem, że w ostatnich latach zauważalny jest dynamiczny rozwój technologii w zakresie urządzeń takich jak: hulajnoga elektryczna, deskorolka elektryczna, elektryczne urządzenia samopoziomujące i inne urządzenia o podobnej konstrukcji wyposażone w napęd elektryczny, przeznaczone do transportu osób (nazwane w projektowanych przepisach urządzeniem transportu osobistego). Rozwój ten powoduje, że wskazane urządzenia stają się coraz bardziej dostępne i popularne, głównie wśród mieszkańców dużych aglomeracji miejskich, w szczególności za pośrednictwem bardzo dynamicznie rozwijających się w ostatnim czasie, w dużych miastach, wypożyczalni tego typu urządzeń (m.in. hulajnóg elektrycznych). Korzystanie z tych urządzeń budzi jednak poważne wątpliwości w zakresie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, zwłaszcza pieszych bowiem powyższe kwestie nie są obecnie prawnie uregulowane. 
Aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 i 284) nie przewidują możliwości poruszania się przy pomocy urządzeń transportu osobistego po drogach publicznych (a także po drogach w strefach zamieszkania oraz drogach wewnętrznych położonych w strefach ruchu). Obecny stan prawny nie wskazuje wprost, jaki jest status osoby korzystającej z takiego urządzenia (jakie wiążą się z tym obowiązki i uprawnienia), co powoduje, że użytkownicy (także potencjalni) urządzeń transportu osobistego mają liczne wątpliwości m.in. w zakresie dostępności dla tych urządzeń publicznej infrastruktury drogowej.
Ponadto, na podstawie obecnych przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym wynika, że osoba poruszająca się przy pomocy tego typu urządzenia nie może być traktowana jako pieszy, ani też jako kierujący rowerem, co powoduje wątpliwości i brak jednolitego podejścia do osób poruszających się przy pomocy takich urządzeń ze strony organów upoważnionych do kontroli ruchu drogowego.
Należy wskazać, że aktualnie nie istnieje wspólna regulacja na poziomie Unii Europejskiej w zakresie ruchu urządzeń transportu osobistego. Przedmiotowa problematyka jest regulowana na poziomie krajowym przez poszczególne państwa członkowskie. Z informacji posiadanych przez resort infrastruktury wynika, że część państw przyjęła już przepisy odnoszące się do ruchu tych urządzeń, natomiast inne państwa prowadzą działania zmierzające do wypracowania odpowiednich regulacji.
Należy zwrócić uwagę, że we wszystkich państwach, które uregulowały ruch urządzeń takich jak urządzenia transportu osobistego (wyszczególnienie w załączniku do OSR – 13 państw) dopuszczalna prędkość takich urządzeń to 20-25 km/h (jedenaście państw przyjęło prędkość dopuszczalną 25 km/h). Ponadto państwa, które pracują nad wdrożeniem regulacji w zakresie ruchu urządzeń transportu osobistego (wyszczególnienie w załączniku do OSR – 7 państw) również przewidują dla takich urządzeń maksymalną prędkość 25 km/h.
Dodatkowo wskazać należy, że w krajach, które wprowadziły już wskazane wyżej przepisy albo planują ich wprowadzenie, ruch hulajnóg elektrycznych i innych podobnych urządzeń (określonych w projektowanych przepisach pojęciem urządzenia transportu osobistego) ma odbywać się na zasadach tożsamych albo zbliżonych do ruchu rowerów.
W ramach konsultacji publicznych projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych został umieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny pod nr UD564. Ze względu na uwagi zgłoszone w ramach konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych zmodyfikowany został zakres projekt ustawy, w związku z tym nadano jej nowy tytuł ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
Projekt ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw zostanie przekazany do uzgodnień międzyresortowych, w ramach których projekt zostanie przesłany m.in. do Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju, Ministerstwa Sprawiedliwości, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Środowiska, Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii oraz Komendy Głównej Policji, których to przedstawiciele są członkami Krajowej Rady Bezpieczeństw Ruchu Drogowego.

W ramach ponownych konsultacji publicznych projekt ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw zostanie przesłany do następujących podmiotów:
1. Wojewoda Dolnośląski;
2. Wojewoda Kujawsko-Pomorski;
3. Wojewoda Lubelski;
4. Wojewoda Lubuski;
5. Wojewoda Łódzki;
6. Wojewoda Małopolski;
7. Wojewoda Mazowiecki;
8. Wojewoda Opolski;
9. Wojewoda Podkarpacki;
10. Wojewoda Podlaski;
11. Wojewoda Pomorski;
12. Wojewoda Śląski;
13. Wojewoda Świętokrzyski;
14. Wojewoda Warmińsko-Mazurski;
15. Wojewoda Wielkopolski;
16. Wojewoda Zachodniopomorski;
17. Związek Województw RP;
18. Konwent Marszałków Województw RP;
19. Krajowa Rada Zarządów Dróg Powiatowych;
20. Polski Kongres Drogowy;
21. Ogólnopolska Izba Gospodarcza Drogownictwa;
22. Związek Powiatów Polskich;
23. Fundacja Zapobieganie Wypadkom Drogowym;
24. Instytut Transportu Samochodowego;
25. Instytut Badawczy Dróg i Mostów;
26. Klub Inżynierii Ruchu ,,Klir”;
27. Konwent Dyrektorów Zarządów Dróg Wojewódzkich;
28. Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej;
29. Związek Miast Polskich;
30. Unia Miasteczek Polskich;
31. Unia Metropolii Polskich;
32. Stowarzyszenie Miasta dla Rowerów;
33. Stowarzyszenie Zielone Mazowsze;
34. Polski Związek Niewidomych;
35. Polska Grupa Motoryzacyjna;
36. Polskie Stowarzyszenie Rowerowe.

Ponadto projekt ustawy zostanie umieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Z uwagi na potrzebę prawnego uregulowania ruchu urządzeń transportu osobistego na drogach publicznych, projektowana regulacja obejmuje m.in. kwestie statusu prawnego urządzenia transportu osobistego (a tym samym jego użytkownika – kierującego tym urządzeniem), określenie części drogi przeznaczonych do ruchu urządzeń transportu osobistego, dopuszczalną prędkość wskazanych urządzeń, uprawnienia oraz minimalny wiek osób poruszających się przy użyciu tych urządzeń.
Projektowane przepisy wprowadzają do ustawy – Prawo o ruchu drogowym definicję urządzenia transportu osobistego i określają dla tego pojazdu maksymalne wymiary (szerokość – nieprzekraczająca w ruchu 0,9 m, długość –nieprzekraczająca 1,25 m) oraz maksymalną prędkość jazdy ograniczoną konstrukcyjnie do 25 km/h, jak również źródło napędu (napęd elektryczny). Określenie wskazanych parametrów technicznych wynika z analizy parametrów aktualnie dostępnych na rynku urządzeń. Przyjęta szerokość jest analogiczna do szerokości roweru ze względu na zajmowaną przestrzeń podczas poruszania się. W stosunku do pierwotnego projektu, z definicji urządzenia transportu osobistego usunięto ograniczenie maksymalnej dopuszczalnej masy urządzenia transportu osobistego. Bowiem sztywne określenie tego parametru doprowadzić może do zablokowania możliwości wykorzystania różnych urządzeń, które istnieją na rynku (nie tylko hulajnogi elektrycznej).Zgodnie z projektowaną regulacją, urządzenie transportu osobistego objęte zostało definicją roweru (zmiana w art. 2 pkt 47 ustawy). Projektowana regulacja powoduje, że urządzenie spełniające wymagania zawarte w definicji urządzenia transportu osobistego, zawsze będzie korzystało z definicji roweru, poza wyjątkami wskazanymi wprost w projektowanej ustawie. W konsekwencji kierującego urządzeniem transportu osobistego obowiązują zasady ruchu drogowego takie jak dla kierującego rowerem, dotyczą go także zasady odnoszące się do kierującego pojazdem. W przypadku
Mając na uwadze powyższe kierujący tym urządzeniem może korzystać z infrastruktury przeznaczonej dla rowerów (droga dla rowerów i pas ruchu dla rowerów) oraz posiadać uprawnienia do kierowania pojazdem takie jak w przypadku roweru. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341, z późn. zm.) dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnień do kierowania rowerem jest karta rowerowa lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T – w przypadku osób, które nie ukończyły 18 lat. Natomiast dla osób, które ukończyły 18 lat taki dokument nie jest wymagany. Granica wieku określająca minimalny wiek kierującego urządzeniem transportu osobistego jest taka sama jak wyznaczona przepisami, określającymi minimalny wiek do poruszania się rowerem oraz rowerem elektrycznym. Podkreślić należy, że kierujący urządzeniem transportu osobistego musi wykazać się podobnymi umiejętnościami jak kierujący rowerem.
Jednocześnie projektowany przepis art. 33a ust. 5 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym formułuje zakaz dopuszczania osoby w wieku do 10 lat, do używania urządzenia transportu osobistego na drodze. Z tego względu, osoby poniżej 10 roku życia nie mogą korzystać z urządzeń transportu osobistego na drodze również w przypadku, gdy pozostają pod opieką osoby dorosłej. Wyjątek stanowi używanie urządzenia transportu osobistego w strefie zamieszkania przez osoby wieku do 10, gdy znajdują się pod opieką osoby dorosłej – zgodnie z projektowanym ust. 6 w art. 33a ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z projektowanym przepisem art. 33a ust. 2-6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w obszarze zabudowanym, kierujący urządzeniem transportu osobistego poruszać się może wyłącznie pasem ruchu dla rowerów lub drogą dla rowerów. Wyjątkowo, w przypadku braku drogi dla rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów, może poruszać się po jezdni drogi, na której prędkość dopuszczalna pojazdów lub zespołów pojazdów jest nie większa niż 30 km/h. Takie rozwiązanie pozwala na bezpieczne (z uwagi na ograniczoną prędkość ruchu pojazdów tą drogą) poruszanie się przedmiotowym urządzeniem po jezdni. Natomiast poruszanie się chodnikiem lub drogą dla pieszych dozwolone jest wyjątkowo wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 30 km/h.
Możliwość poruszania się urządzeniem transportu osobistego jezdnią drogi (na której prędkość dopuszczalna pojazdów jest nie większa niż 30 km/h) została, ze względów bezpieczeństwa, ograniczona jedynie do obszaru zabudowanego. Poza obszarem zabudowanym kierujący urządzeniem transportu osobistego może poruszać się wyłącznie pasem ruchu dla rowerów lub drogą dla rowerów. W przypadku ich braku wyjątkowo chodnikiem lub drogą dla pieszych.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w brzmieniu ust. 1 w art. 33 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez zmianę treści obowiązku kierującego rowerem (w tym również kierującego urządzeniem transportu osobistego), który korzysta z drogi dla rowerów i pieszych, przez zastąpienie „ustępowania miejsca pieszym” na „ustępowanie miejsca oraz pierwszeństwa pieszym” (zdefiniowanym w obowiązującym art. 2 pkt 23 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Projektowana zmiana ma na celu ochronę bezpieczeństwa pieszych na drogach dla rowerów i pieszych przez jednoznaczne wskazanie obowiązku kierującego rowerem (w tym również kierującego urządzeniem transportu osobistego) wobec pieszego. Z tego względu doprecyzowano również przepisy ust. 6 w art. 33 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez zastąpienie sformułowania „jechać powoli” na wyrażenie „jechać z prędkością pieszego” oraz zastąpienie „ustępowania miejsca pieszym” na „ustępowanie miejsca oraz pierwszeństwa pieszym”. Podkreślić należy, że w przypadku poruszania się chodnikiem lub drogą dla pieszych, wyżej wskazany przepis ma zastosowanie zarówno w stosunku do kierującego rowerem, jaki i również do kierującego urządzeniem transportu osobistego. Projektowane przepisy szczegółowo określają obowiązki kierującego urządzeniem transportu osobistego wobec pieszego poprzez jednoznaczne wskazanie na pierwszeństwo pieszego znajdującego się na chodniku lub drodze dla pieszych, które to części drogi przeznaczone są przede wszystkim dla pieszego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że zarówno pojęcie „szczególna ostrożność” oraz „ustąpienie pierwszeństwa” zostały uprzednio szczegółowo zdefiniowane w art. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co pozwala na jednoznaczne zidentyfikowanie przez kierującego rowerem (w tym również urządzeniem transportu osobistego), jakie zachowania powinien stosować podczas poruszania się chodnikiem lub drogą dla pieszych. Tym samym celom służy doprecyzowanie kwestii prędkości poruszania się poprzez wprowadzenie zapisu „jechać z prędkością pieszego”, co wskazuje kierującemu rowerem oraz urządzeniem transportu osobistego jaką prędkość powinien zastosować, gdy porusza się chodnikiem lub drogą dla pieszych. Obowiązki nałożone na wymienionych kierujących pozwolą na zapewnienie bezpieczeństwa pieszym. Co więcej wymienione powyżej regulacje pozwolą na zapewnienie jednolitego podejścia do osób poruszających się przy pomocy urządzeń transportu osobistego ze strony organów uprawnionych do kontroli ruchu drogowego. W przypadku zaistnienia zdarzenia drogowego z udziałem pieszego oraz kierującego rowerem lub urządzeniem transportu osobistego, projektowane przepisy pozwolą organom kontrolnym na rozstrzygnięcie kwestii odpowiedzialności za wskazane zdarzenia. Bowiem podkreślenia wymaga, że ocena zgodności zachowań kierującego pojazdem z przepisami zawartymi ustawie – Prawo o ruchu drogowym oraz egzekwowanie tych przepisów pozostaje w kompetencjach uprawnionych organów kontroli ruchu drogowego – Policji i straży gminnych (miejskich).
Dodatkowo wskazać należy, że kierującego urządzeniem transportu osobistego będzie obowiązywało zróżnicowanie prędkości ruchu w zależności od infrastruktury drogowej, z której korzysta podczas jazdy tym urządzeniem. Zgodnie z projektowaną regulacją (pkt 4 w art. 20 ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) dopuszczalna prędkość dla takich urządzeń wynosi: 25 km/h – na jezdni, pasie ruchu dla rowerów lub drodze dla rowerów; prędkość pieszego – na chodniku albo drodze dla pieszych; 20 km/h – w strefie zamieszkania (zgodnie z obowiązującym brzmieniem ust. 2 w art. 20 ustawy – Prawo o ruchu drogowym).
Mając na względzie konieczność zapewnienia respektowania wskazanych obowiązków, projektowana ustawa penalizuje czyn polegający na niezachowaniu szczególnej ostrożności oraz nieustępowaniu pierwszeństwa pieszym na chodniku lub drodze dla pieszych przez kierującego rowerem (w tym także urządzeniem transportu osobistego). W związku z tym projekt ustawy dodaje art. 96e w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2019 poz. 821 i 1238).
Dodatkowo projektowana ustawa wprowadza przepis, zgodnie z którym dopuszcza się postój rowerów (w tym również urządzeń transportu osobistego) w związku z usługą ich wypożyczania w pasie drogowym jedynie za zgodą zarządcy w trybie określonym w ustawie. Natomiast należy zauważyć, iż wyrażenie zgody zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego ma na celu przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa na drodze publicznej wszystkim uczestnikom ruchu drogowego. Przedmiotowa kwestia wykorzystania pasa drogowego drogi publicznej na inne cele niż budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona dróg jest uregulowana w obowiązujących przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068, z późn. zm.). W konsekwencji zajęcie pasa drogowego przez podmioty świadczące usługi wypożyczania urządzeń transportu osobistego musi odbywać na zasadach określonych w przepisach ustawy o drogach publicznych. Oznacza to, że lokalizacja w pasie drogowym takich miejsc – jako związanych z obsługą użytkowników ruchu – następowałby odpłatnie na zasadzie umowy najmu, dzierżawy lub nieodpłatnie na zasadzie umowy użyczenia z zarządem drogi. Ponadto projekt ustawy w art. 4 określa termin 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy na zawarcie umowy pomiędzy podmiotem świadczącym usługę wypożyczania rowerów (również urządzeń transportu osobistego) oraz zarządcą drogi.
Dodatkowo podkreślić należy, że w stosunku do kierującego dopuszcza się zatrzymanie lub postój roweru (w tym również urządzenia transportu osobistego) na chodniku przy krawędzi jezdni, pod warunkiem że szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza niż 1,5 m – zgodnie z obowiązującym przepisami.
Jednocześnie, dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz spełnienia wymagań ustawowych przez urządzenia transportu osobistego, projekt ustawy, wprowadza art. 71a do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który nakłada, na podmioty wprowadzające do obrotu lub świadczące usługi wypożyczenia rowerów (w tym urządzenia transportu osobistego objęte definicją roweru), obowiązek zapewnienia, aby wprowadzone do obrotu lub wypożyczane rowery oraz urządzenia transportu osobistego spełniały wymagania, o których mowa w art. 2 pkt 47 oraz 47b ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 wskazanej ustawy (tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022, z późn. zm.) .Ponadto projekt ustawy ustala wysokość kary administracyjnej, od 500 zł do 10 000 zł, nakładanej na podmiot wprowadzający do obrotu lub świadczący usługi wypożyczenia rowerów za niewypełnienie obowiązku wskazanego powyżej. Ponadto projektodawca znowelizuje wyżej wskazane rozporządzenie, określając niezbędne wymagania techniczne i wyposażenie urządzeń transportu osobistego.
Podkreślić należy, że wskazanie w projekcie ustawy organu Inspekcji Handlowej, jako organu właściwego do wymierzenia kary, wynika z zakresu zadań Inspekcji Handlowej, określonego w art. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1668 i 2166 oraz z 2020 r. poz. 285) obejmującego m.in. kontrolę legalności i rzetelności działania przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów odrębnych w zakresie produkcji, handlu i usług.
Jednocześnie projekt ustawy rozszerza katalog kontrolowanych przez organy Inspekcji Handlowej wymagań i obowiązków poprzez dodanie pkt 1f w art. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej w zakresie uprawnień do kontroli przestrzegania przez podmioty przepisów art. 71a ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Natomiast w celu umożliwienia korzystania z urządzeń transportu osobistego użytkowanych przed dniem wejścia w życie przepisów projektowanej ustawy, w art. 5 projekt ustawy określa termin (6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy), w którym do wskazanych urządzeń nie stosuje się konstrukcyjnego ograniczenia prędkości do 25 km/h, który określony został w definicji urządzenia transportu osobistego w projektowanym pkt 47b w art. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Natomiast podkreślić należy, że art. 6 projektu ustawy jednoznacznie wskazuje na obowiązek kierującego urządzeniem transportu osobistego, który obowiązany jest jechać z prędkością dopuszczalną określoną w projektowanym art. 20 ust. 6 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Oznacza to, że kierujący urządzeniem transportu osobistego (użytkowanym przed wejściem w życie przepisów ustawy), które nie spełnia wymogu konstrukcyjnego ograniczenia prędkości, może poruszać się takim urządzeniem na drogach publicznych w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Natomiast kierujący wskazanym urządzeniem musi stosować się do wszystkich zasad ruchu drogowego określonych w projekcie ustawy, w szczególności w zakresie dopuszczalnej prędkości dla urządzenia transportu osobistego określonego w projektowanym art. 20 ust. 6 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMI
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuRafał Weber Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMI
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2020 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)

Projekt procedowany w archiwalnym wykazie prac RM pod numerem UD564.

Opcje strony

Data modyfikacji : 29.04.2020
do góry