Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów


Numer projektuUD186
Tytuł
Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Projektowana regulacja ma na celu ułatwienie zakładania spółdzielni socjalnych.
Pierwsze spółdzielnie socjalne powstałe w Polsce funkcjonują już od 10 lat. W tym czasie zauważono potrzebę wyeliminowania bariery, często spotykanej w praktyce, dotyczącej skompletowania składu założycielskiego, przy czym częstokroć skład ten jest rekrutowany spośród osób wywodzących się z grup osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, co może się wiązać z obniżoną motywacją do angażowania się w zakładanie własnej działalności czy też kompetencjami zawodowymi i społecznymi. Tym samym, zwrócono uwagę na dotychczasowe wymagania względem tworzenia nowych spółdzielni, utrudniające powstawanie tej formy prawnej – m.in. wysokiego wymogu zatrudnieniowego w początkowym okresie działalności spółdzielni.
Z dotychczasowych doświadczeń służb społecznych wynika, że istnieje liczna grupa osób pracujących, które z uwagi na niskie wynagrodzenie, są zmuszone do jednoczesnego korzystania ze świadczeń pieniężnych w ramach systemu zabezpieczenia społecznego (np. z pomocy społecznej). Jednocześnie osoby te nie kwalifikują się do dotychczasowej grupy osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, z uwagi na niespełnienie warunku wieku (30/50 lat). Z uwagi na fakt, że ww. osoby znajdują się w stanie realnego zagrożenia wykluczeniem społecznym, należy wprowadzić dla nich możliwość założenia i przystąpienia do spółdzielni socjalnej – jako szansy na dywersyfikację źródeł utrzymania i podniesienie dochodu, wyjście poza system pomocy społecznej oraz możliwość podjęcia dodatkowej aktywności społecznej i zawodowej. Jednocześnie, ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych nie przewidywała możliwości zakładania i przystępowania do spółdzielni dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Osoby
z zaburzeniami psychicznymi także są osobami realnie zagrożonymi wykluczeniem społecznym.
Ponadto, zauważony został deficyt w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkańców wspólnot samorządowych w obszarze usług społecznych, użyteczności publicznej, tj. w zakresie pomocy społecznej, wspierania osób niepełnosprawnych, wspierania rodziny i pieczy zastępczej, prowadzenia niepublicznych przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego oraz w zakresie opieki nad dziećmi do lat 3 – w rozumieniu odpowiednich przepisów dotyczących rodzaju prowadzonej działalności. Działanie to jest zbieżne z Umową Partnerstwa Rządu RP i KE, oraz realizowanym procesem deinstytucjonalizacji usług społecznych.
Projektowana regulacja ma na celu uelastycznienie i usprawnienie funkcjonowania spółdzielni socjalnych, m. in. ze względu na trudności w początkowym okresie ich działania.
Zidentyfikowano potrzebę ponownego uregulowania przepisów dotyczących instrumentów wsparcia na założenie i przystąpienie do spółdzielni socjalnych zainteresowanych osób w charakterze członków, czy też pracowników niebędących członkami spółdzielni. Ww. wsparcie obecnie udzielane jest osobom niepełnosprawnym z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz bezrobotnym i absolwentom CIS i KIS z Funduszu Pracy.
Istotne jest także porządkowanie zapisów regulujących działalność spółdzielni socjalnych, w celu zwiększenia trwałości spółdzielni socjalnych, przy jednoczesnym wzmocnieniu pozycji jej pracowników przygotowujących się do roli członków spółdzielni socjalnych.
Zauważono także potrzebę wzmocnienia reintegracji społecznej i zawodowej osób z grup narażonych na wykluczenie społeczne, pracujących w spółdzielniach socjalnych jednakże niebędących członkami tych spółdzielni. Mając na uwadze doświadczenia w ramach badań sektora spółdzielczości socjalnej oraz zgłaszane postulaty i uwagi dotyczące obecnych uwarunkowań funkcjonowania spółdzielni socjalnych, za potrzebne należy uznać zwiększenie trwałości spółdzielni socjalnych, szczególnie na początku jej funkcjonowania.
Do istotnych elementów, które również należy uregulować, należy pomoc w weryfikacji zdolności osób niepełnosprawnych uczestniczących w zajęciach warsztatów aktywności zawodowej do podjęcia ewentualnego zatrudnienia u potencjalnego pracodawcy.
W ostatnich latach obserwowany jest także rozwój sektora ekonomii społecznej i przedsiębiorczości społecznej, do którego przynależy m. in. spółdzielczość socjalna. Zadania w ramach ww. obszaru realizowane są przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego od ponad dekady, jednakże nie zostało to do tej pory uregulowane w ustawie o działach administracji rządowej.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Projektowana regulacja ma na celu ułatwienie zakładania spółdzielni socjalnych poprzez warunkowe zmniejszenie liczby założycieli z pięciu do trzech osób, jeżeli założycielami spółdzielni socjalnej są osoby fizyczne, z obowiązkiem uzupełnienia w określonym terminie składu członkowskiego – w szczególności o osoby pochodzące z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz wprowadzenie nowego profilu spółdzielni socjalnej o tzw. charakterze usługowym. Projekt ustawy przewiduje również uregulowanie kwestii  założenia spółdzielni socjalnej przez osoby o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi. Osoby te będą mogły założyć spółdzielnię socjalną, jednak z zastrzeżeniem, że ich liczba nie może być mniejsza niż 30% ogólnej liczby założycieli. Proponowana regulacja upraszcza proces zakładania spółdzielni socjalnej poprzez rozszerzenie katalogu osób, które mogą zakładać i przystąpić do spółdzielni socjalnej w charakterze członka lub osób podejmujących zatrudnienie w spółdzielni (są to osoby pracujące i jednocześnie uprawnione do świadczeń pieniężnych z  pomocy społecznej oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi).
Proponowana regulacja upraszcza i ułatwia funkcjonowanie spółdzielni socjalnej w początkowym etapie działalności, wprowadzając zmianę zasad udzielania wsparcia na podjęcie działalności gospodarczej w ramach spółdzielni socjalnej. Projekt przewiduje możliwość wsparcia z Funduszu Pracy dla osób bezrobotnych, a także osób do 30. roku życia oraz po ukończeniu 50. roku życia, posiadających status osoby poszukującej pracy, bez zatrudnienia w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w postaci środków na podjęcie działalności gospodarczej w formie spółdzielni socjalnej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związanego z podjęciem tej działalności. Przewidziano wzrost wysokości jednorazowego wsparcia do 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia za pracę. Ww. wsparcie obejmowałoby nie tylko członków założycieli i członków przystępujących do spółdzielni socjalnej, ale przeznaczane byłoby na tworzenie miejsca pracy dla pracowników spółdzielni socjalnej niebędących członkami spółdzielni socjalnej.
Projektowana regulacja uelastycznia i usprawnia funkcjonowanie spółdzielni socjalnych, m. in. ze względu na trudności w początkowym okresie ich działania poprzez poszerzenie zakresu wsparcia dla podmiotów już istniejących poprzez umożliwienie ubiegania się o wsparcie pomostowe na każde utworzone miejsce pracy oraz możliwość refundacji kosztów zatrudnienia pracowników zagrożonych wykluczeniem społecznym w spółdzielni socjalnej niebędących członkami spółdzielni.
Projektowana ustawa zakłada również udzielanie wsparcia z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podjęcie działalności gospodarczej w ramach spółdzielni socjalnej dla osób niepełnosprawnych, a nie jak dotychczas na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej, a także środki finansowe na utworzenie miejsca pracy w spółdzielni socjalnej dla osób niepełnosprawnych.
Wzmocnienie reintegracji społecznej i zawodowej osób z grup narażonych na wykluczenie społeczne pracujących w spółdzielniach socjalnych, jednakże niebędących członkami tych spółdzielni, obejmuje ponowne zdefiniowanie przedmiotu działalności spółdzielni socjalnej. Jednocześnie doprecyzowany zostanie cel działania spółdzielni socjalnej poprzez wskazanie, że spółdzielnia socjalna działa na rzecz reintegracji zawodowej i społecznej nie tylko członków spółdzielni, ale również na rzecz pracowników spółdzielni zagrożonych wykluczeniem, niebędących jej członkami. Projekt przewiduje również wprowadzenie możliwości refundacji składek na ubezpieczenia społeczne oraz części kosztów pracodawcy opłacanych za pracowników spółdzielni socjalnej niebędących członkami spółdzielni, a będących osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy.
Jednocześnie projekt przewiduje możliwość odbycia praktyk zawodowych w spółdzielni socjalnej przez osobę niepełnosprawną, realizującą indywidualny program rehabilitacji zawodowej w ramach warsztatu terapii zajęciowej, co miałoby realny wpływ na pogłębienie wiedzy zdobytej podczas indywidualnego programu rehabilitacji zawodowej poprzez doskonalenie umiejętności praktycznych na konkretnym stanowisku pracy, a także wykształcenie umiejętności pracy zarówno samodzielnej jak i w zespole oraz poczucia odpowiedzialności za jakość pracy. W przypadku braku pozytywnego rokowania co do możliwości wejścia osoby niepełnosprawnej na rynek pracy po odbyciu praktyki zawodowej pozostawiono by możliwość przedłużenia uczestnictwa takiej osoby w terapii prowadzonej przez warsztat.
W przypadku odbywania praktyki zawodowej przez uczestnika warsztatu, koszty uczestnictwa osoby niepełnosprawnej finansowane byłyby w pełnej wysokości.
Jednocześnie projekt ustawy, do działu administracji rządowej, jakim jest zabezpieczenie społeczne, dodaje sprawy z zakresu ekonomii społecznej, przedsiębiorczości społecznej, w tym spółdzielczości socjalnej.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMRPiPS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuKrzysztof Michałkiewicz Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMRPiPS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMZREALIZOWANY - Rada Ministrów przyjęła 9 sierpnia 2017 r. w trybie obiegowym
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji 18 sierpnia 2017, 16:06
Rejestr zmian