Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD402
Tytuł

Projekt ustawy o wspieraniu działalności naukowej z Funduszu Nauki Polskiej
POPRZEDNI TYTUŁ: Projekt ustawy o Funduszu Nauki Polskiej

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Jedną z głównych przyczyn niskiej podaży i komercjalizacji innowacyjnych pomysłów jest brak stabilnego, elastycznego systemu finansowania, który byłby dostępny w perspektywie kilku lat, niezbędnego dla prowadzenia badań i wdrażania ich wyników. Możliwości pozyskania finansowania ze źródeł prywatnych, w związku z dużym poziomem ryzyka badawczego i wdrożeniowego oraz skalą potrzebnych nakładów są w Polsce, podobnie jak na świecie, ograniczone. Finansowanie ze źródeł publicznych, w tym głównie ze środków europejskich (mimo pozytywnych zmian wprowadzonych w perspektywie finansowej 2014-2020) również nie pozwala osiągnąć – jak do tej pory – odpowiedniej skali działalności. Z systemem tym związane są takie ograniczenia jak: utrudniony dostęp dla naukowców i jednostek naukowych, rozproszenie tematyczne i podmiotowe, rozbudowana obsługa administracyjna projektów czy konieczność wydatkowania środków w reżimie pojedynczego projektu ograniczonego do aspektów badawczych bądź wdrożeniowych. Istniejący system służący komercjalizacji wyników badań naukowych także nie jest wystarczającym instrumentem w branży zaawansowanych technologicznie produktów i usług. Jest to spowodowane m.in. rozproszonym i niewystarczającym potencjałem jednostek naukowych, między innymi w zakresie odpowiedniego zarządzania własnością intelektualną oraz skomplikowanymi mechanizmami reinwestowania środków, nie tylko w działalność komercjalizacyjną, ale również w działalność podstawową uczelni. Jedną z branż, gdzie te problemy widać najjaskrawiej, jest branża zaawansowanych produktów biotechnologicznych i biomedycznych, w której jednocześnie Polska posiada znaczny potencjał.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Ustawa o Funduszu Nauki Polskiej pozwoli na stworzenie nowego mechanizmu finansowania prac badawczych oraz ich komercjalizacji w Polsce. Utworzony Fundusz zostanie dofinansowany ze środków Banku Gospodarstwa Krajowego kwotą w wysokości 500 mln zł (poprzez obniżenie funduszu statutowego BGK). Środki Funduszu będą mogły pochodzić również m.in. z dotacji z budżetu państwa, wpływów z komercjalizacji badań, odsetek od zgromadzonych środków oraz darowizn i zapisów. Nadzór nad Funduszem będzie sprawował minister właściwy do spraw nauki. Bank Gospodarstwa Krajowego będzie sporządzał dla Funduszu odrębny bilans, rachunek zysków i strat oraz pozycji pozabilansowych oraz wyodrębniał plan finansowy Funduszu w planie finansowym Banku Gospodarstwa Krajowego, a także przekazywał ministrom właściwym do spraw finansów publicznych oraz nauki półroczne sprawozdania z wykonania planu finansowego.
Środki Funduszu będą przekazywane na finansowanie badań w obszarach wskazanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w szczególności w zakresie określonym w ramach Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Przewiduje się, że w pierwszej kolejności tego typu finansowanie zostanie udostępnione na potrzeby realizacji badań w ramach Wirtualnego Instytutu Badawczego (WIB-MED), który będzie innowacyjną strukturą prowadzenia badań naukowych oraz komercjalizacji ich wyników w obszarze szeroko rozumianej biotechnologii. Sposób funkcjonowania WIB-MED. będzie odbiegał od przyjętego sposobu finansowania badań w Polsce – finansowanie przeznaczane będzie na tworzenie i rozwój zespołów badawczych, które będą zlokalizowane w różnych jednostkach naukowych w Polsce, ale będą realizowały badania wpisujące się w ustaloną agendę badawczą.
Środki Funduszu na działalność WIB-MED będą przeznaczane selektywnie, ale w sposób stabilny, w 5-letnich cyklach, po dokonaniu oceny wydatkowania dotychczas przyznanych środków oraz osiągnięcia zakładanych celów naukowych i związanych z komercjalizacją opracowanych przez WIB-MED rozwiązań.
Nie jest możliwe stworzenie WIB-MED w oparciu o dostępne obecne rozwiązania organizacyjne, ponieważ finansowanie badań odbywa się bądź za pośrednictwem dotacji statutowej, której beneficjentem są wskazane jednostki naukowe (finansowanie oparte o ocenę działalności całej jednostki, a nie określonego, dysponującego najwyższymi kompetencjami zespołu naukowego), bądź konkretnych projektów badawczych.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMNiSW
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuPiotr Dardziński Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMNiSW
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIV kwartał 2018 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 03.08.2018
Rejestr zmian