Archiwalny wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów z okresu 1 września 2011 – 4 grudnia 2015

Numer projektuUD213
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Zjawiska rynkowe z ostatnich lat wskazują na potrzebę  zmian ustawowych, które dadzą Prezesowi UOKiK nowe narzędzia do skutecznej walki z  zachowaniami przedsiębiorców, które są w szczególny sposób szkodliwe dla interesów konsumentów, zwłaszcza na rynku usług finansowych. Jako przykład takich działań można wskazać sprawy dotyczące umów ubezpieczeń na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Konsumenci, którzy zawarli ww. umowy, skarżyli się na wprowadzanie w błąd w procesie podejmowania decyzji o lokowaniu środków. W 2014 r. Prezes UOKiK stwierdził naruszenie zbiorowych interesów konsumentów przez cztery instytucje finansowe (jednego ubezpieczyciela i trzech pośredników) zaangażowane w sprzedaż ww. produktów. Cały ten rynek wart jest według szacunków ok 50 mld złotych. W przypadku usług finansowych, ze względu na ich skomplikowany charakter, konsumenci są szczególnie podatni na praktyki niedostosowania metod sprzedaży i niedostarczanie właściwej informacji (misseling)  przedsiębiorców. Nieuczciwe praktyki kupieckie uwidaczniają się zwłaszcza na etapie zawierania umowy i dotyczą niedostosowania produktu do potrzeb klienta (np. sprzedaż skomplikowanych produktów finansowych osobom starszym, które co do zasady nie będą mogły z nich korzystać ze względu na wiek) lub też zastosowania nieadekwatnego do charakteru produktu sposobu sprzedaży produktu (np. sprzedaż skomplikowanych produktów inwestycyjnych przez telefon). Wobec powyższego, konieczne jest wzmocnienie możliwości szybkiego reagowania przez Prezesa UOKiK na tego typu praktyki poprzez m.in. proponowane wydawanie decyzji zobowiązujących przedsiębiorcę na rynku finansowym , do  zaniechania określonych działań w celu zapobieżenia uprawdopodobnionym zagrożeniom dla konsumentów. Decyzje te będą wydawane w toku postępowania, w celu zabezpieczenia interesów konsumentów do czasu jego zakończenia i stwierdzenia praktyki w decyzji kończącej dane postępowanie.
Ponadto, niezbędne jest usprawnienie systemu eliminowania z obrotu niedozwolonych postanowień umownych uderzających w interesy konsumentów. Zmiany dotyczące systemu kontroli abstrakcyjnej postanowień wzorców umowy mają na celu eliminację zidentyfikowanych problemów w jego funkcjonowaniu (wnoszenie pozwów o stwierdzenie abuzywności jedynie w celach zarobkowych, rozbieżności w doktrynie i orzecznictwie dotyczące tzw. rozszerzonej prawomocności wyroku wpisanego do rejestru). Zmiany te powinny doprowadzić do zapewnienia skuteczniejszej ochrony konsumentów poprzez przyspieszenie i usprawnienie procedury kontroli abstrakcyjnej postanowień wzorców umowy. Zasadnicza reforma i zmiana podejścia do znaczenia rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone wpłynie również na wzrost pewności prawa po stronie przedsiębiorców. Reforma odpowiada również na postulaty przedsiębiorców, dla których obecny system kontroli klauzul podnosi niepewność w obrocie gospodarczym.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Nowelizacja ma na celu:
- wzmocnienie pozycji konsumenta na rynku usług finansowych poprzez wprowadzenie nowego typu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów;
- umożliwienie szybkiego i skutecznego działania Prezesa UOKiK poprzez wprowadzenie wydawanych w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów decyzji zobowiązujących przedsiębiorcę, któremu jest zarzucane stosowanie praktyki, do zaniechania określonych działań w celu zapobieżenia uprawdopodobnionym zagrożeniom (tzw. decyzja tymczasowa);
- wydłużenie okresu przedawnienia praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów z roku do lat trzech od zaprzestania praktyki;
- dopracowanie przepisów dotyczących występowania przez Prezesa UOKiK do przedsiębiorców w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów;
- umożliwienie nieodpłatnego publikowania ostrzeżeń i komunikatów skierowanych do konsumentów w środkach masowego przekazu; wzorem Komisji Nadzoru Finansowego;
- umożliwienie przedstawiania przez Prezesa UOKiK poglądów istotnych dla sprawy w sprawach cywilnych;
- przywrócenie  instytucji przeszukania w sprawach z zakresu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów;
- wprowadzenie instytucji „próby zakupu kontrolowanego” pozwalającej na uzyskanie informacji mogących stanowić dowód w sprawie w postępowaniu w sprawie z zakresu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów;
- zapewnienie większej skuteczności i uproszczenie trybu eliminowania niedozwolonych postanowień umownych  z obrotu poprzez wprowadzenie kontroli abstrakcyjnej postanowień wzorców umów w trybie administracyjnym, zastępującym obecnie istniejący tryb sądowy. Należy podkreślić, że wprowadzenie kontroli postanowień wzorców w trybie administracyjnym będzie podlegać kontroli sądowej przez sąd cywilny; decyzje Prezesa UOKiK w tym przedmiocie, tak jak i w sprawach z obszaru ochrony konkurencji i konsumentów,  podlegać będą kontroli sądowej przez cywilny Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuPrezes UOKiK
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAdam Jasser Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMPrezes UOKiK
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMZREALIZOWANY - Rada Ministrów przyjęła 7 lipca 2015 r. z autopoprawkami
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 08.07.2015
Rejestr zmian