Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUC20
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Projekt ustawy o zmianie ustawy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/958 z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie analizy proporcjonalności przed przyjęciem nowych regulacji dotyczących zawodów, zwanej dalej „dyrektywą 2018/958”. Dyrektywa 2018/958 weszła w życie z dniem 29 lipca 2018 r., a państwa członkowskie Unii Europejskiej, zwane dalej „państwami członkowskimi”, zostały zobowiązane do jej wdrożenia do dnia 30 lipca 2020 r.
Dyrektywa 2018/958 stanowi uzupełnienie dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE L 255 z 30.09.2005, str. 22, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą 2005/36/WE”. Zgodnie z dyrektywą 2018/958 działania nią objęte powinny dotyczyć zawodów regulowanych objętych zakresem stosowania dyrektywy 2005/36/WE. Dyrektywa 2005/36/WE zobowiązuje państwa członkowskie do oceny proporcjonalności wymogów, które ograniczają dostęp do zawodów regulowanych lub wykonywanie tych zawodów oraz do informowania Komisji Europejskiej o wynikach tej oceny.
Zasada proporcjonalności jest jedną z ogólnych zasad prawa Unii Europejskiej. Zgodnie z tą zasadą oraz orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przepisy krajowe, które mogą ograniczać lub czynić mniej atrakcyjnym korzystanie z podstawowych wolności zagwarantowanych przez Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, powinny spełniać cztery przesłanki, tj. być stosowane w sposób niedyskryminujący, uzasadnione celami leżącymi w interesie publicznym, odpowiednie dla zapewnienia osiągnięcia wyznaczonego celu oraz nie wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
Należy odnotować, że w dyrektywie 2005/36/WE nie określono wspólnych kryteriów, które byłyby stosowane przez państwa członkowskie do oceny proporcjonalności wymogów. W wyniku wzajemnej oceny między państwami członkowskimi stwierdzono brak jasności co do kryteriów stosowanych podczas oceny proporcjonalności wymogów ograniczających dostęp do zawodów regulowanych lub wykonywanie tych zawodów, a także niejednolity poziom kontroli takich wymogów na wszystkich poziomach regulacji. Dyrektywa 2018/958 wychodzi naprzeciw temu problemowi, określając jasne i jednolite dla wszystkich państw członkowskich zasady przeprowadzania oceny proporcjonalności przed wprowadzeniem nowych lub zmianą istniejących przepisów zawierających wymogi ograniczające dostęp do zawodów regulowanych lub wykonywanie tych zawodów.
Państwa członkowskie zostały zobowiązane do przeprowadzenia obiektywnej analizy – z uwzględnieniem szczególnych okoliczności charakteryzujących to państwo członkowskie – która wykaże, że osiągnięcie celów interesu publicznego jest rzeczywiście zagrożone, w związku z czym wymagane jest uregulowanie dostępu do danego zawodu. Zakres oceny powinien być proporcjonalny do charakteru, treści i skutków projektowanych przepisów. Kryteria przeprowadzania tej oceny zostały sformułowane dla zbadania czy projektowane przepisy są proporcjonalne, mają uzasadniony charakter oraz są niedyskryminujące. Zgodność projektowanych przepisów z tymi zasadami pozwala uznać, że przepisy będą zgodne z wymaganiami określonymi w dyrektywie 2018/958.
Podkreślenia wymaga, że dyrektywa 2018/958 ma być stosowana bez uszczerbku dla innych przepisów zawartych w aktach unijnych dotyczących dostępu do danego zawodu regulowanego lub wykonywania tego zawodu. Przeprowadzenie oceny projektowanych przepisów ograniczających dostęp do zawodów regulowanych lub wykonywanie tych zawodów ma na celu zapewnienie zgodności tych przepisów z wyżej wymienionymi zasadami, a tym samym zapewnienie optymalnej regulacji zawodów w państwach członkowskich i zapobieganie przyjmowaniu przez państwa członkowskie nieuzasadnionych i nieproporcjonalnych przepisów w tym zakresie. Natomiast ustanowienie jednolitych kryteriów dokonywania tej oceny ma służyć zunifikowaniu podejścia do ich analizy przed wprowadzeniem nowych lub zmianą istniejących przepisów, a także ustandaryzowaniu monitorowania ich zgodności z wyżej wymienionymi zasadami.
Podsumowując, dyrektywa 2018/958 przewiduje, że wyżej wskazane cele mogą być skutecznie zrealizowane za pomocą przeprowadzania oceny projektowanych przepisów zawierających wymogi ograniczające dostęp do zawodów regulowanych lub wykonywanie tych zawodów, z uwzględnieniem jednolitych kryteriów – wspólnych dla państw członkowskich. Procedura ta będzie dokonywana na etapie projektowania aktów normatywnych zawierających te przepisy, a kryteria będą następnie wykorzystane do monitorowania i oceny tych przepisów w okresie ich obowiązywania.
Dyrektywa 2018/958 ustanawia także wymóg zapewnienia zgodności z zasadą proporcjonalności warunków świadczenia tymczasowo lub okazjonalnie usług określonych w tytule II dyrektywy 2005/36/WE, zwanych dalej „usługami transgranicznymi”.
W związku z tym, że dyrektywa 2005/36/WE została wdrożona m.in. ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2272, z późn. zm.), w celu wdrożenia dyrektywy 2018/958 należy znowelizować tę ustawę. Z uwagi na obowiązek wdrożenia przepisów dyrektywy 2018/958 do krajowego porządku prawnego niezbędne jest podjęcie działań legislacyjnych.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

W celu wdrożenia dyrektywy 2018/958 projekt ustawy przewiduje następujące zmiany w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2272, z późn. zm.):
1) rozszerzenie zakresu przedmiotowego ustawy o zasady zapewniania proporcjonalności, uzasadnionego i niedyskryminującego charakteru przepisów regulacyjnych oraz wskazanie podmiotów, których te regulacje dotyczą, tj. obowiązanych lub upoważnionych na podstawie odrębnych przepisów, do opracowania projektu aktu normatywnego zawierającego przepisy zawierające wymogi ograniczające dostęp do zawodów regulowanych lub wykonywanie tych zawodów, którymi w rozumieniu ustawy są przepisy regulacyjne;
2) wskazanie zasad, z którymi przepisy regulacyjne muszą być zgodne, tj. zasady proporcjonalności, uzasadnionego i niedyskryminującego charakteru;
3) wskazanie procedur mających na celu zapewnienie zgodności przepisów regulacyjnych z wyżej wymienionymi zasadami, tj.:
a) przeprowadzanie oceny projektowanych przepisów regulacyjnych (ex ante),
b) monitorowanie zgodności przepisów regulacyjnych, biorąc pod uwagę kryteria określone dla oceny projektowanych przepisów regulacyjnych;
4) określenie kryteriów, które należy wziąć pod uwagę, przeprowadzając oceny zgodności projektowanych przepisów regulacyjnych z zasadami wymienionymi w pkt 1;
5) ustanowienie obowiązku przeprowadzania oceny zgodności warunków świadczenia usług transgranicznych z zasadą proporcjonalności, z wyjątkiem przepisów w zakresie warunków zatrudnienia w ramach świadczenia usług transgranicznych, które wdrażają lub wykonują przepisy prawa Unii Europejskiej;
6) obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu powodów uznania projektowanych przepisów regulacyjnych za zgodne z zasadą proporcjonalności i zasadą uzasadnionego charakteru, w sposób umożliwiający ocenę zgodności z zasadą proporcjonalności wraz ze wskazaniem wziętych pod uwagę danych jakościowych oraz – jeżeli to możliwe – danych ilościowych;
7) przyporządkowanie zadań wynikających z dyrektywy 2018/958 do właściwości koordynatora, w tym w zakresie notyfikowania Komisji Europejskiej uzasadnienia zawierającego powody uznania przepisów regulacyjnych za zgodne z zasadą proporcjonalności i uzasadnionego charakteru oraz współpracy z instytucjami Unii Europejskiej i z państwami członkowskimi w sprawach wynikających z tej dyrektywy;
8) obowiązek przekazywania koordynatorowi przez ministrów kierujących działami administracji rządowej właściwych w sprawach uznawania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu regulowanego albo do podejmowania lub wykonywania działalności regulowanej należących do danego działu, informacji o organach właściwych w sprawach uznawania kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodów regulowanych oraz do podejmowania lub wykonywania działalności regulowanych.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMNiSW
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuWojciech Maksymowicz Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMNiSW
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMI/II kwartał 2020 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

Data modyfikacji : 03.02.2020
do góry