Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuID239
Tytuł

Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia Narodowego Programu Mieszkaniowego oraz aktualizacji priorytetowych działań i instrumentów Narodowego Programu Mieszkaniowego POPRZEDNI TYTUŁ: Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie aktualizacji priorytetowych działań i instrumentów Narodowego Programu Mieszkaniowego

Rodzaj dokumentuprojekty innych dokumentów rządowych
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

27 września 2016 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę nr 115/2016 w sprawie przyjęcia Narodowego Programu Mieszkaniowego. W przedmiotowym dokumencie strategicznym określone zostały główne cele i środki realizacji polityki mieszkaniowej państwa w horyzoncie średniookresowym, służące rozwiązywaniu problemów z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych w Polsce, zdiagnozowanych w fazie opracowywania Programu. Rozwiązania te znalazły odzwierciedlenie w konkretnych działaniach i instrumentach wsparcia mieszkalnictwa, kontynuowanych lub inicjowanych przez władze publiczne w znacznej mierze na podstawie odrębnych aktów normatywnych.
Pomimo strategicznego charakteru Narodowego Programu Mieszkaniowego, ujmującego ramy polityki mieszkaniowej państwa w perspektywę 2030 r. i stanowiącego jeden z projektów priorytetowych Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, na etapie rozpoczęcia realizacji Programu priorytetowe działania i instrumenty tej polityki zostały  w dokumencie określone jako zamknięty w dziewięciu działaniach zestaw założeń głównych zmian prawnych z perspektywą realizacji ograniczoną do okresu najbliższych 2-4 lat. Niezbędne przy takim przedsięwzięciu mechanizmy umożliwiające wprowadzanie korekt i uzupełnień Programu o nowe działania i instrumenty oparto na:
– bieżącej współpracy ministerstw i okresowych informacjach o stanie realizacji Programu,
– roli, jaką miała pełnić Krajowa Rada Mieszkaniowa (społeczno-ekspercki organ oceniający zgodność okresowych informacji o stanie realizacji Programu z jego celami i obowiązującymi strategiami rozwoju, przedstawiający analizy i opinie w zakresie stanu mieszkalnictwa i polityki mieszkaniowej państwa oraz formułujący rekomendacje zmian programowych i legislacyjnych w tym zakresie).
Podjęta w 2018 r. decyzja o umiejscowieniu zadań związanych z realizacją polityki mieszkaniowej państwa na najwyższym szczeblu politycznym i decyzyjnym zmodyfikowała jednak przedstawione wyżej założenia. Powołanie Rady Mieszkalnictwa, organu pomocniczego Prezesa Rady Ministrów odpowiedzialnego za koordynowanie działań służących realizacji wspomnianej polityki, spowodowało bowiem wzmocnienie decyzyjnych ram Narodowego Programu Mieszkaniowego, umożliwiając bieżące reagowanie na diagnozowane problemy z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych oraz zmiany na rynku mieszkaniowym i w jego otoczeniu. Zasadną uczyniło tym samym potrzebę kształtowania priorytetowych działań i instrumentów Programu w sposób umożliwiający, gdy jest to wymagane, uszczegółowienie przyjętych rozwiązań w trakcie prowadzonych na forum Rady Mieszkalnictwa prac bez konieczności zmiany strategicznego dla rozwoju mieszkalnictwa dokumentu.
Podstawą diagnostyczną do dokonania zmian w dokumencie strategiczno-programowym były dynamiczne zmiany na rynku mieszkaniowym, mające źródło w procesach zachodzących w szeroko rozumianym sektorze budowlano-montażowym. Należy przy tym podkreślić, że w ramach produkcji budowlano-montażowej budownictwo mieszkaniowe odpowiada za ok. 15-20% efektów budownictwa (z czego ok. 70% to nowe inwestycje mieszkaniowe, zaś ok. 30% to inwestycje remontowo-modernizacyjne). Z tego względu główne impulsy rynkowe mają swoje źródło w procesach zachodzących głównie w budownictwie infrastrukturalnym (stanowiącym ok. 50% produkcji budowlano-montażowej)  i budownictwie komercyjnym (ok. 30-35% produkcji budowlano-montażowej). Najważniejsze, potwierdzone bieżącymi analizami koniunktury, tendencje wpływające na sektor podaży mieszkaniowej dotyczą wzrostu cen materiałów budowlanych oraz pojawiających się niedoborów rynkowych w tym zakresie, a także wzrostu kosztów pracy i niedoborów wykwalifikowanych pracowników budowlanych. W połączeniu z rosnącymi cenami gruntów pod budownictwo mieszkaniowe, spowodowanymi m. in. ograniczeniami w obrocie gruntami rolnymi, doprowadziło to w latach 2017-2018 do szybkiego wzrostu kosztów budowy nowych mieszkań. Nierealne w związku z tym stały się zarówno założenia dotyczące kosztów produkcji mieszkaniowej (nawet z uwzględnieniem efektu skali oraz efektu standaryzacji rozwiązań architektoniczno-technicznych), jak i opartych na tych założeniach wysokości przyszłych czynszów. Warto jednak podkreślić, że pozytywne trendy po stronie popytowej (wzrost wynagrodzeń, malejące bezrobocie, niskie stopy procentowe) częściowo równoważą negatywne tendencje kosztowe po stronie podaży mieszkań.
Potrzebę dokonania aktualizacji części założeń polityki mieszkaniowej państwa uzasadniają ponadto wnioski płynące  z oceny dotychczasowego okresu wdrażania działań i instrumentów wynikających z przyjętych w Narodowym Programie Mieszkaniowym rozwiązań (ujęte m. in. w przyjętych przez Radę Ministrów dokumentach: Sprawozdaniu z realizacji działań w ramach Narodowego Programu Mieszkaniowego w 2017 roku oraz Sprawozdaniu z realizacji działań w ramach Narodowego Programu Mieszkaniowego w 2018 roku).
Działanie A:
Prace nad wprowadzeniem kompleksowych zmian prawnych usprawniających proces inwestycyjno-budowlany unaoczniły ryzyka związane z wdrożeniem tak szerokich modyfikacji (w tym ryzyko niemożności zaadaptowania nowych przepisów przez rynek). Wskazały tym samym na zasadność przyjęcia perspektywy, zgodnie z którą szeroka reforma procesu inwestycyjno-budowlanego oraz systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego powinna być działaniem rozciągniętym w czasie, a jej założenia powinny zostać wypracowane w dialogu ze środowiskami naukowymi, zawodowymi i samorządowymi. Z tego względu 10 maja 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju powołał specjalny Zespół doradczy do przygotowania założeń wspomnianej reformy.
W wyniku podjętych działań oraz szerokiego zakresu planowanych zmian dotychczasowy projekt pod nazwą Kodeks urbanistyczno-budowlany został podzielony na mniejsze obszary tematyczne. Efektem prac Zespołu było opracowanie założeń zmian legislacyjnych, obejmujących w szczególności opracowanie kierunków zmian ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.), które stanowią podstawę do opracowania projektów odpowiednich aktów normatywnych.
Niezależnie od powyższego, z uwagi na uzasadnioną trudnościami z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych przez znaczną część społeczeństwa konieczność wprowadzenia ułatwień i preferencji dla realizacji inwestycji o dominującej funkcji mieszkaniowej, podjęto decyzję, by zmiany usprawniające proces inwestycyjno-budowlany w pierwszej kolejności objęły wprowadzenie takich rozwiązań. Przyspieszeniu procesu inwestycyjnego i wykorzystaniu potencjału szerszego niż dotychczas zasobu gruntów pod budownictwo mieszkaniowe służy ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. poz. 1496, z późn. zm.).
Działanie B:
Pod względem regulacyjnym działanie zrealizowała ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 756). Prace nad wprowadzeniem zmian prawnych w zasadach gospodarowania lokalami mieszkalnymi w ramach nowego budownictwa mieszkaniowego potwierdziły jednak tezę, że otoczenie regulacyjne jest, obok zapewnienia finansowania inwestycji mieszkaniowych, jednym z wymaganych obszarów realizacji pakietu „Mieszkanie+” (zmiany dotyczące zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy wdrożone zostały w bezpośrednim związku z działaniem E, będąc ostatecznie przedmiotem jednej inicjatywy legislacyjnej z uwagi na zakres powiązań).
Działanie C:
Przepisy, których założeniem było usprawnienie funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych, wprowadzone zostały ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz. U. poz. 1596). Przeprowadzone analizy wykazały jednak, że określenie założeń systemowych zmian w zakresie spółdzielczości mieszkaniowej powinno być uzależnione od oceny funkcjonowania nowych przepisów w praktyce, przy uwzględnieniu m. in. wniosków z analizy doświadczeń zrealizowanych projektów kooperatyw mieszkaniowych oraz innych przedsięwzięć opartych na idei współzamieszkiwania.
Niezależnie od powyższego w związku z koncepcją stworzenia warunków dla rozwoju kooperatyw mieszkaniowych podjęto prace legislacyjne w celu uregulowania działalności tego typu podmiotów. Ukonstytuowanie pojęcia kooperatywy w obrocie prawnym powinno przyczynić się do zwiększenia wiarygodności podmiotów podejmujących się realizacji przedsięwzięć opartych na idei współzamieszkiwania w relacjach z przedstawicielami administracji samorządowej i banków finansujących inwestycje budowlane, a w konsekwencji do rozszerzenia skali wykorzystywania kooperatyw do realizacji inwestycji mieszkaniowych.
Działania D-F:
Zgodnie z dokumentem przyjętym w 2016 r. pakiet trzech działań przyporządkowanych do priorytetu poprawy dostępności mieszkań definiował dotychczas w Programie zakres instrumentów pakietu „Mieszkanie+” jako podstawowego narzędzia rozwoju dostępnego budownictwa mieszkaniowego. Wspierać miały one zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych, którym dochody lub sytuacja życiowa nie pozwalają na samodzielne nabycie lub wynajęcie mieszkania na zasadach rynkowych, poprzez:
– zwiększenie podaży mieszkań o umiarkowanych cenach i czynszach finansowanych na zasadach rynkowych przez bezpośrednią aktywność inwestycyjną realizowaną w szczególności przy wykorzystaniu nieruchomości Skarbu Państwa w ramach systemu wynajmu mieszkań, w tym z opcją docelowego przeniesienia prawa własności (działanie D),
– wsparcie społecznego budownictwa czynszowego przez uruchomienie zintegrowanego programu uwzględniającego dostępne instrumenty wsparcia i efekty zmian planowanych w otoczeniu regulacyjnym (działanie E),
– wsparcie systematycznego oszczędzania na cele mieszkaniowe (działanie F).
W powyższym kontekście:
– ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529, z późn. zm.) określiła ramy prawne KZN jako państwowej osoby prawnej utworzonej w celu poprawy dostępności mieszkań w oparciu o wykorzystanie na cele budownictwa mieszkaniowego nieruchomości Skarbu Państwa;
– w ramach drugiego instrumentu działania D, opierającego się na działalności wykorzystującej aktywa Banku Gospodarstwa Krajowego i Polskiego Funduszu Rozwoju, w połowie 2016 r. zainicjowano program budowy mieszkań na wynajem (z opcją dojścia do własności) realizowany na zasadach rynkowych (obejmujący pierwsze dwa lata realizacji komercyjnego programu budownictwa mieszkaniowego okres pilotażu pozwolił zdefiniować docelową formułę realizacji tego instrumentu);
– w zakresie regulacyjnym działania usprawniające funkcjonowanie zintegrowanego programu wsparcia społecznego budownictwa czynszowego zostały podjęte w latach 2016-2018 (zmiany prawne, realizujące, co do zasady, w całości przyjęte w Programie rozwiązania, są aktualnie wdrażane).
Wspólną cechą omawianych działań było wykorzystanie aktywów publicznych (nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa oraz środków budżetu państwa). Dotychczasowy okres wdrażania Programu wskazuje jednak, że zredukowanie pakietu „Mieszkanie+” wyłącznie do działań zdefiniowanych poprzez instrumenty wsparcia i modele finansowania ogranicza możliwość osiągnięcia postawionych celów. Unaoczniają to m. in. bariery, które napotkano przy realizacji inwestycji mieszkaniowych i gospodarowaniu zasobami mieszkaniowymi powstałymi w ramach poszczególnych instrumentów, w tym:
– czasochłonna i skomplikowana procedura ubiegania się o pozwolenie na budowę, a następnie realizacji robót budowlanych, powodująca opóźnienia i zwiększenie kosztów inwestycji,
– trudności w pozyskaniu atrakcyjnych gruntów pod zabudowę, zwłaszcza na terenach miejskich,
– braki kadrowe dotyczące specjalistów z branży budowlanej,
– brak równowagi w relacjach właściciel-najemca (m. in. ryzyko inwestorów jako późniejszych wynajmujących związane z brakiem realnych możliwości rozwiązania problemu lokatorów niewywiązujących się z obowiązków wynikających z umów najmu, w tym w zakresie regularnego opłacania czynszu).
Zdiagnozowane problemy uzasadniają weryfikację działań wchodzących w ramy pakietu „Mieszkanie+”, obejmującą zakres przyjętych rozwiązań (a w przypadku instrumentów wsparcia również dobór stosowanych instrumentów) i uwzględniającą następujące kwestie:
– w celu poprawy dostępności mieszkań konieczne jest większe oparcie pakietu „Mieszkanie+” na uwolnionym, poprzez bardzo zróżnicowany zestaw działań, potencjale całego rynku mieszkaniowego (przyjęte regulacje prawne i rozwiązania finansowe powinny zapewniać utrzymywanie się wysokich efektów budownictwa mieszkaniowego w sposób sprzyjający trwałej poprawie relacji cen rynkowych mieszkań do dochodów gospodarstw domowych);
– ważnym polem realizacji pakietu „Mieszkanie+” powinny być wyraźniej powiązane z jego celami działania regulacyjne, które usprawnią procedury realizacji inwestycji mieszkaniowych, spowodują dalsze odblokowanie podaży gruntów pod nowe inwestycje mieszkaniowe (w tym pełne wykorzystanie potencjału nieruchomości Skarbu Państwa), określą nowe formy instytucjonalnego inwestowania na rynku mieszkaniowym oraz zapewnią zrównoważoną ochronę praw lokatora i inwestora;
– instrumenty wsparcia z budżetu państwa w ramach pakietu „Mieszkanie+” powinny być zgodne nie tylko z celami Programu, ale również komplementarne do innych działań służących poprawie dostępności mieszkań poprzez pobudzenie nowych inwestycji mieszkaniowych na rynku najmu;
– wprowadzane rozwiązania nie mogą odwoływać się wyłącznie do, z założenia ograniczonych, zachęt i środków publicznych (dobór środków powinien być zawsze adekwatny do modelu finansowania inwestycji);
– w przypadku rozwiązań opartych na finansowaniu rynkowym środkiem do osiągania celów społecznych pakietu „Mieszkanie+” powinny być rozwiązania prawne akceptowalne dla inwestorów, uwzględniające zmienne realia rynku.
Mając na uwadze powyższe oraz kierunkowe rekomendacje Rady Mieszkalnictwa, dokonano reorganizacji części działań zaplanowanych w 2016 r. w Narodowym Programie Mieszkaniowym w ramach pakietu „Mieszkanie+”. Efektem tych zmian jest m. in.:
– korekta działania D w części obejmującej wykorzystanie nieruchomości Skarbu Państwa pod zabudowę mieszkaniową, umożliwiająca pełne zaangażowanie potencjału gruntów publicznych w działania służące poprawie dostępności mieszkań, oraz
– rezygnacja z wdrożenia działania F, tj. systemu wsparcia indywidualnego oszczędzania na cele mieszkaniowe,  i wprowadzenie w jego miejsce (jako instrumentu uzupełniającego działanie G) programu dopłat do czynszu „Mieszkanie na Start”.
Działanie G:
Jedną z pierwszych decyzji Rady Mieszkalnictwa było wprowadzenie w miejsce działania F (tj. wsparcia systematycznego oszczędzania na cele mieszkaniowe) systemu dopłat do czynszu (jako instrumentu wpisującego się w działanie G) na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540). Program ten w większym stopniu odpowiada bowiem na podstawowe problemy mieszkalnictwa związane z dostępnością mieszkań na wynajem (w odróżnieniu od systemu oszczędzania na cele mieszkaniowe dopłaty do czynszu nie wymagają wieloletniego odłożenia w czasie celu mieszkaniowego, co umożliwia mniej zamożnym rodzinom szybsze zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej na rynku nowobudowanych mieszkań czynszowych).
Działanie H:
Powiązana z celem poprawy stanu technicznego istniejących zasobów mieszkaniowych konieczność walki ze smogiem i likwidacji źródeł tzw. niskiej emisji zdeterminowała zmianę podejścia do wspierania efektywności energetycznej.
W związku z tym zainicjowane zostały prace nad rozwiązaniami umożliwiającymi wspieranie kompleksowych inwestycji termomodernizacyjnych (w tym – co jest rozszerzeniem istniejących obecnie instrumentów – w budynkach jednorodzinnych).
Działanie I:
Jedną z pierwszych czynności w ramach omawianego działania było wykonanie przez Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej kompleksowej ekspertyzy dotyczącej potrzeb mieszkaniowych seniorów oraz istotnych problemów  i deficytów w obszarze mieszkalnictwa senioralnego. 17 lipca 2018 r. Rada Ministrów przyjęła program „Dostępność+”, obejmujący m. in. zapowiedź działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego, rozwiązań dostosowujących istniejący zasób mieszkaniowy do potrzeb osób starszych i niepełnosprawnych oraz rozwiązań dotyczących warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z uwzględnieniem sytuacji osób starszych i niepełnosprawnych.
Przedstawione wyżej zmiany związane z prowadzeniem polityki mieszkaniowej państwa, tendencje zachodzące na rynku mieszkaniowym i w jego otoczeniu, wnioski płynące z dotychczasowego okresu wdrażania rozwiązań przyjętych w Narodowym Programie Mieszkaniowym oraz modyfikacje, które z uwagi na rekomendacje Rady Mieszkalnictwa zaszły w tym zakresie dla zwiększenia efektywności realizacji celów Programu, uzasadniają konieczność dokonania aktualizacji priorytetowych działań i instrumentów wskazanych w Programie. Jej celem jest dostosowanie tych działań  i instrumentów do aktualnych ram polityki mieszkaniowej państwa oraz, poprzez uwzględnienie możliwości bieżącego reagowania na wyzwania mieszkaniowe stworzonych przez powołanie organu pomocniczego odpowiedzialnego za koordynację prowadzenia polityki mieszkaniowej, zwiększenie efektywności realizacji celów Programu.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Z uwagi na konsekwencje reorientacji części założeń polityki mieszkaniowej państwa konieczne jest dokonanie aktualizacji priorytetowych działań i instrumentów Narodowego Programu Mieszkaniowego w drodze uchwały Rady Ministrów. Jej niedokonanie utrzyma stan rozbieżności pomiędzy treścią dokumentu przyjętego uchwałą nr 115/2016 Rady Ministrów a podejmowanymi przez władze publiczne działaniami związanymi z realizacją Programu, rekomendowanymi przez Radę Mieszkalnictwa.
Projektowany dokument rządowy służy uporządkowaniu i uzupełnieniu priorytetowych działań i instrumentów przewidzianych w Narodowym Programie Mieszkaniowym przy uwzględnieniu wprowadzonych i planowanych korekt. Przedstawione w nim rozwiązania stanowią rozwinięcie lub modyfikację działań dotyczących procesu inwestycyjno-budowlanego, finansowego wsparcia określonych obszarów budownictwa mieszkaniowego oraz ram instytucjonalnych i organizacyjnych realizacji Programu. W tym zakresie dokument uwzględnia:
- wstępne wnioski z dotychczasowej realizacji Programu, wskazane Radzie Ministrów w Sprawozdaniu z realizacji działań w ramach Narodowego Programu Mieszkaniowego w 2017 roku oraz Sprawozdaniu z realizacji działań w ramach Narodowego Programu Mieszkaniowego w 2018 roku,
- wnioski z analizy aktualnej sytuacji na rynku mieszkaniowym i występujących w tym zakresie tendencji zarówno po stronie podażowej, jak i popytowej rynku,
- skutki przejęcia kompetencji w zakresie określania celów i środków polityki mieszkaniowej bezpośrednio przez Prezesa Rady Ministrów,
- zmiany wprowadzone w związku z powołaniem Rady Mieszkalnictwa jako organu pomocniczego Prezesa Rady Ministrów ze stałym udziałem ministrów odpowiedzialnych za działania związane z realizacją Narodowego Programu Mieszkaniowego, w szczególności kierunkowe decyzje podjęte przez Radę Mieszkalnictwa w związku z realizacją Narodowego Programu Mieszkaniowego, służące:
- przyspieszeniu procedur administracyjnych związanych z realizacją inwestycji mieszkaniowych,
- zwiększeniu podaży gruntów pod inwestycje mieszkaniowe,
- obniżeniu kosztów inwestycji mieszkaniowych,
- optymalizacji mechanizmów wsparcia mieszkalnictwa w taki sposób, aby pomoc państwa docierała do najbardziej potrzebujących.
Obszary wyznaczone przez dotychczasowe rekomendacje Rady Mieszkalnictwa wskazują zakres pakietu „Mieszkanie+”. Z uwagi na kluczową rolę, jaką pełni ten pakiet rozwiązań we wdrażaniu Narodowego Programu Mieszkaniowego, w projektowanym dokumencie dokonano, przy uwzględnieniu ww. rekomendacji, usystematyzowania i aktualizacji jego podstawowych działań i instrumentów, określając ich docelową formułę i ramy realizacji. Zgodnie z przedmiotowym projektem na pakiet „Mieszkanie+” składają się zatem działania:
1) inwestycyjne:
– program budowy dostępnych mieszkań na wynajem w ramach inwestycji prowadzonych z wykorzystaniem aktywów Banku Gospodarstwa Krajowego i Polskiego Funduszu Rozwoju (kontynuacja instrumentu 2. w ramach działania D),
– działania w zakresie budowy mieszkań na wynajem prowadzone przez inne podmioty z dominującym udziałem Skarbu Państwa (nowy instrument),
– zintegrowany program wsparcia społecznego budownictwa czynszowego (kontynuacja działania E):
– program budowy mieszkań komunalnych, zaspokajających potrzeby mieszkaniowe osób najniżej zarabiających (kontynuacja instrumentu 2.),
– program wsparcia gmin współpracujących z innymi podmiotami przy budowie mieszkań na wynajem o umiarkowanym czynszu, kierowanych do gospodarstw domowych nieaspirujących do własności mieszkaniowej z uwagi na niższe dochody i preferencje mieszkaniowe (kontynuacja instrumentu 3.),
– program wsparcia społecznego budownictwa czynszowego w segmencie mieszkań na wynajem i mieszkań spółdzielczych lokatorskich, zaspokajających potrzeby mieszkaniowe osób średnio zarabiających (kontynuacja instrumentu 4.);
2) finansowe:
– zapewnienie środków inwestycyjnych finansujących budownictwo mieszkaniowe na wynajem na poziomie odpowiednim do zakładanej skali inwestycji mieszkaniowych realizowanych na zasadach rynkowych, w tym w programie budowy dostępnych mieszkań na wynajem w ramach inwestycji prowadzonych z wykorzystaniem aktywów Banku Gospodarstwa Krajowego i Polskiego Funduszu Rozwoju (działanie wynikające pośrednio z instrumentu 2. w ramach działania D oraz opisane Programie jako jedno z działań uzupełniających działania priorytetowe),
– zapewnienie odpowiednich środków budżetowych oraz środków Banku Gospodarstwa Krajowego na realizację działań w ramach zintegrowanego programu wsparcia społecznego budownictwa czynszowego (kontynuacja działania E),
– wprowadzenie instrumentów finansowania innowacyjnych projektów mieszkaniowych, np. budownictwa drewnianego (nowy instrument);
3) regulacyjne:
– usprawnienie procedur inwestycyjno-budowlanych w celu szybszej realizacji inwestycji mieszkaniowych na atrakcyjnych terenach miejskich (działanie wynikające pośrednio z działania A),
– zmniejszenie barier regulacyjnych w pozyskiwaniu gruntu pod zabudowę mieszkaniową, obejmujące m. in. zmiany  w zasadach gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa na cele mieszkaniowe na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (działanie zbieżne z instrumentem 1. w ramach działania D),
– zrównoważenie pozycji stron stosunku najmu w zakresie ochrony prawnej (nowe działanie);
4) społeczne – program dopłat do czynszu dla najemców nowych mieszkań, obejmujący, co do zasady, inwestycje mieszkaniowe podejmowane we współpracy z gminami (instrument wpisujący się w działanie G).
Zgodnie z rekomendacją Rady Mieszkalnictwa zrezygnowano natomiast z wdrożenia, a tym samym uwzględniania w ramach pakietu „Mieszkanie+” działania F, polegającego na wsparciu systematycznego oszczędzania na cele mieszkaniowe. Środki budżetowe pierwotnie zarezerwowane na ten cel zostały skierowane na realizację nowego programu dopłat do czynszu.
W projektowanej aktualizacji dokonano ponadto aktualizacji działania A, przedstawiając wypracowane w 2018 r. ramach prac Zespołu doradczego do przygotowania założeń reformy procesu inwestycyjno–budowlanego oraz systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego rekomendacje zmian w przedmiotowym zakresie. Uzupełniono również działanie H, wskazując założenia nowych instrumentów wspierających poprawę stanu technicznego zasobów mieszkaniowych, związanych m. in. z walką ze smogiem i likwidacją źródeł tzw. niskiej emisji. Uwzględniając możliwości bieżącego reagowania przez władze publiczne na wyzwania mieszkaniowe, stworzone przez powołanie Rady Mieszkalnictwa, projektowana uchwała umożliwia Radzie Ministrów podejmowanie w drodze uchwały kolejnych aktualizacji priorytetowych działań i instrumentów, które stanowić będą uzupełnienie Narodowego Programu Mieszkaniowego.
Projektowany dokument nie zastępuje dokumentu przyjętego przez Radę Ministrów w 2016 r. Wnioski z diagnozy stanu mieszkalnictwa, cele Programu, priorytety polityki mieszkaniowej oraz przyjęte kierunki interwencji państwa są w głównych aspektach Programu nadal aktualne.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMIiR
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuArtur Soboń Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMIiR
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIII kwartał 2019 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-
Data modyfikacji : 11.07.2019
Rejestr zmian