Podstawy prawne

Prezes Rady Ministrów zajmuje kluczowe miejsce w strukturze i mechanizmie funkcjonowania rządu, a w konsekwencji w całej administracji centralnej. Na pozycję i rolę składają się dwie zasadnicze funkcje: z jednej strony jest on przewodniczącym Rady Ministrów, z drugiej zaś samodzielnym organem administracji państwowej, wyposażonym we własne zadania i kompetencje.
Prezes Rady Ministrów jako naczelny organ administracji państwowej dysponuje szerokim zakresem zadań i kompetencji, obejmujących różne dziedziny. Zadania i kompetencje zostały zawarte w szeregu aktów prawnych (część z nich zamieszczono poniżej).

Do głównych zadań należy m.in. nadzór nad licznymi urzędami centralnymi. Wiele spośród tych organów centralnych, z różnych względów, sytuowanych jest poza strukturami działów administracji. Organy te wymienia ustawa o działach administracji rządowej (art. 33a). Zakres nadzoru Premiera wobec tych organów określają ustawy normujące ich działalność.

Inną kategorią kompetencji Prezesa Rady Ministrów są funkcje kierownicze i nadzorcze w stosunku do terenowych organów administracji rządowej (np. wojewodów).

Posiada również dość szerokie kompetencje odnoszące się do organizacji samorządu terytorialnego i jego działalności. Wśród nich ważne miejsce zajmują kompetencje o charakterze nadzorczym.

Sprawuje ponadto nadzór nad licznymi organami pomocniczymi Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów o charakterze opiniodawczo-doradczym, takimi jak: zespoły międzyresortowe, rady, komisje i komitety, oraz podmiotami spoza administracji rządowej.
Funkcja nadzorcza zaliczana jest do najważniejszych funkcji Prezesa Rady Ministrów. Jego bezpośredni nadzór wzmacnia również rangę i znaczenie wielu instytucji.


Wybrane akty prawne dotyczące nadzoru Prezesa Rady Ministrów:

  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2019 r., poz. 1171),
  • Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 945 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1464),
  • Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2018 r., poz. 2387 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 2104 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2019 r., poz. 1127 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1559 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r.o Krajowej Szkole Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1388),
  • Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 1398),
  • Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 369 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 649 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 298 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2019 r., poz. 1183),
  • Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2015 r., poz. 1483),
  • Ustawa z dnia 20 lutego 1997 r. o fundacji - Centrum Badania Opinii Społecznej (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r., poz. 755 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 2038 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1265 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o Ośrodku Studiów Wschodnich im. Marka Karpia (Dz.U. Nr 173, poz. 1029),
  • Ustawa z dnia 17 grudnia 2015 r. o Instytucie Zachodnim im. Zygmunta Wojciechowskiego  (Dz. U. poz. 2292),
  • Ustawa z dnia 8 lutego 2018 r. o Instytucie Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka (Dz. U. z 2018 r., poz. 538),
  • Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o Polskim Instytucie Ekonomicznym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1735),
  • Ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o Instytucie Europy Środkowej (Dz.U. z 2018 r. poz. 2270),

Metadane

Data publikacji : 25.09.2019
Data modyfikacji : 25.09.2019
Podmiot udostępniający informację:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Osoba wytwarzająca/odpowiadająca za informację:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
Osoba udostępniająca informację:
Centrum Informacyjne Rządu
Osoba modyfikująca informację:
Marta Ściechura

Opcje strony

do góry